Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được”

Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được”

Tại nghị trường, các Đại biểu Quốc hội bức xúc về tình trạng nhiều dự án treo, hàng nghìn ha đất bỏ hoang lãng phí trong khi có hàng chục nghìn hộ dân không có đất để ở, phải ở tạm gầm cầu ven sông…

Sau hơn một ngày thảo luận tập trung để đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2021 cùng những tháng đầu năm 2022 – chiều 2/6, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về tiết kiệm và phòng chống lãng phí.

Tại phiên họp, bên cạnh biểu dương sự nỗ lực, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành để tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Chính phủ, các đại biểu Quốc hội cũng đã chỉ ra không ít điểm còn tồn tại trong công tác này. Điển hình là việc quản lý đất đai, quy hoạch treo; công tác cán bộ, tinh giảm biên chế…

QUY HOẠCH TREO GÂY LÃNG PHÍ NGHIÊM TRỌNG

Tại nghị trường, đại biểu Nguyễn Quốc Hận (Đoàn Cà Mau) bày tỏ bức xúc trước thực trạng quy hoạch “treo”, dự án “treo” được nêu ra nhiều năm vẫn chưa có nhiều chuyển biến, gây lãng phí nguồn lực rất lớn.

Theo ông Hận, đây là nội dung “biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được”.

Qua tiếp xúc cử tri, báo cáo của nhiều cơ quan, cũng như sự thừa nhận của chính quyền các cấp, vị đại biểu khẳng định sự lãng phí nghiêm trọng trong quy hoạch treo. Điều đáng nói dù bức xúc như vậy nhưng năm tháng trôi, việc quy hoạch treo vẫn “trơ mình cùng tuế nguyệt”.

Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được” ảnh 1

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận (Đoàn Cà Mau)

Theo đại biểu Hận, nước ta là nước nông nghiệp, vì vậy đất đai chiếm tỷ lệ và là một tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng.

“Ông bà ta có câu “tấc đất, tấc vàng”, nhiều dự án treo, hàng tỷ tấc đất bỏ hoang thì lãng phí bao nhiêu tấc vàng. Trong khi hàng nghìn ha đất bỏ hoang, bỏ không do chưa triển khai quy hoạch thì hàng chục nghìn hộ dân không có đất để ở, phải ở tạm gầm cầu ven sông nơi không an toàn và luôn tiềm ẩn các rủi ro ngày đêm rình rập”, ông Hận bức xúc nêu lên thực trạng.

Qua đó, đại biểu của Đoàn Cà Mau đề nghị các cấp chính quyền phải vào cuộc quyết liệt, có giải pháp khắc phục hiệu quả, kiên quyết thu hồi các dự án không khả thi hoặc chây ỳ không thực hiện.

Thêm vào đó, trong hoạch định, chính quyền cần bám sát thực tiễn về nhu cầu xã hội, nguồn đáp ứng khả năng triển khai để có quy hoạch phù hợp, khả thi để có tác động thúc đẩy kinh tế – xã hội.

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ, CHỐNG LÃNG PHÍ ĐẤT CÔNG

Chung luồng quan điểm về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Tạo (Đoàn Lâm Đồng) đề nghị Chính phủ cần có giải pháp cụ thể hữu hiệu hơn nhằm nâng cao hiệu quả tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý đất công, không để đất hoang hoá. Đồng thời, cần cương quyết thu hồi dự án không hoặc quá chậm triển khai, “găm” đất…

Theo đại biểu Nguyễn Tạo, chính sách pháp luật đất đai hiện còn nhiều bất cập. Trong đó, theo ông Tạo, ở thị trường bất động sản, có tình trạng việc xác định giá trị quyền sử dụng đất, công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch đất đai, tình trạng tách thửa, phân lô, bán nền, đầu cơ đất đai không đưa đất vào sử dụng đúng mục đích… gây lãng phí nguồn lực này.

Vị đại biểu đề nghị cần làm rõ khái niệm giá thị trường khi quản lý về giao dịch quyền sử dụng đất nhằm chống thất thu và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Ông đề xuất, trong khi chờ đợi sửa đổi toàn diện Luật Đất đai, Chính phủ cần có các giải pháp cụ thể và hữu hiệu hơn nhằm nâng cao hiệu quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong công tác quản lý và sử dụng đất công.

Như trên, ông Tạo cho rằng, để hạn chế tình trạng để đất hoang hóa, nhiều diện tích đất chưa hoặc không sử dụng trong thời gian dài; phải cương quyết thu hồi những dự án không triển khai, chậm triển khai, có dấu hiệu găm đất và các quy hoạch treo ở các địa phương; đặc biệt là các quỹ đất có liên quan đến an ninh quốc phòng nhiều năm bị lấn chiếm, không đưa vào sử dụng thì cương quyết thu hồi để giao cho địa phương phát triển kinh tế xã hội.

Ngoài ra, theo ông Tạo, Luật Lâm nghiệp có hiệu lực năm 2017, nhưng chính sách về kinh tế lâm nghiệp chưa được quan tâm và phát triển tương xứng, nhất là đối với các địa phương quản lý diện tích đất rừng rất lớn nhưng chưa có nhiều chính sách để khuyến khích, hỗ trợ bảo vệ và phát triển rừng. Việc lãng phí tài nguyên rừng vẫn đã và đang diễn ra vô cùng phức tạp.

Theo đó, đến nay chưa có cơ chế, chính sách về kinh tế rừng tương ứng để bảo vệ môi trường rừng và sinh thái rừng. Bởi vậy, đại biểu Tạo đề nghị Chính phủ cần có những cơ chế, chính sách đặc biệt, hỗ trợ cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng để nâng cao năng lực cũng như tăng cường lực lượng bảo vệ rừng, tránh thất thoát, lãng phí tài nguyên rừng.

Bày tỏ lo ngại trước việc mua sắm tài sản công, nhất là trang thiết bị y tế, giáo dục, dạy nghề đang “khựng” lại, ông Nguyễn Tạo mong Quốc hội, Chính phủ quan tâm, có chính sách để làm lành mạnh hoá lĩnh vực này; từ đó hạn chế tiêu cực, song cũng tạo sự an tâm thực sự cho người thực thi công vụ liên quan.

Đại biểu Đoàn Lâm Đồng còn cho rằng cần có nghị quyết riêng ở lĩnh vực này. Theo đó, nên mạnh dạn đề xuất lập cơ quan mua sắm tài sản công thuộc UBND tỉnh, thành phố trên nguyên tắc tinh gọn, không phát sinh biên chế.

Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được” ảnh 2Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được” ảnh 3

Đại biểu Nguyễn Tạo (Đoàn Lâm Đồng – trái) và đại biểu Trần Đình Gia (Đoàn Hà Tĩnh). Ảnh QH

SỬA ĐỔI LUẬT ĐẤT ĐAI ĐỂ KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG LÃNG PHÍ

Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Đình Gia (Đoàn Hà Tĩnh) nêu một số ý kiến việc hoàn thiện thể chế, pháp luật trong quản lý đất đai để sát với thực tế, phát huy hiệu quả nguồn lực, chống lãng phí.

Cụ thể, vị đại biểu cho biết, những quy định của Khoản 3, Điều 54 Luật Nhà ở năm 2014 và Khoản 2, Điều 6 Nghị định 100 về quản lý và phát triển nhà ở xã hội đã thể hiện chủ trương đúng đắn và nhân văn trong giải quyết nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động có thu nhập thấp.

Tuy nhiên, theo chủ trương này, chủ đầu tư phải dành tối thiểu là 20 % diện tích nhà ở xã hội trong dự án để cho thuê, sau thời hạn tối thiểu là 5 năm, nếu không có người thuê thì mới được bán nhà. Thực tế tại đô thị loại II, loại III thì nhu cầu người thuê nhà ở xã hội rất thấp.

Từ thực tế địa phương, ông cho biết, thí điểm nhà ở xã hội tại Hà Tĩnh, còn khoảng 80 căn hộ cho thuê nhưng không có người thuê, trong khi có đến 350 đơn xin mua nhưng không được mua. Đại biểu cho rằng đây là sự lãng phí lớn.

Bên cạnh đó, theo ông Trần Đình Gia, những năm gần đây, giá đất lên cao, nhiều địa phương đã chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất để chuyển sang đất ở, đất công nghiệp, tổ chức đấu giá trả giá rất cao.

Điều này dẫn đến người có nhu cầu đấu giá thì không có nhu cầu ở, người có nhu cầu ở thì không thể có tiền để đấu giá, kéo theo đất sản xuất trở thành đất để hoang.

Vì vậy, ông Gia kiến nghị Quốc hội cần sớm xem xét sửa đổi Luật Đất đai để khắc phục tình trạng trên.

Ngoài ra, cũng theo vị đại biểu, một số quy quy định của pháp luật về định mức, tiêu chuẩn được ban hành đã lâu, không phù hợp với thực tiễn, nhưng chưa được rà soát và điều chỉnh.Cụ thể, theo báo cáo, mới có 60 % các tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật của Việt Nam phù hợp với quốc tế và khu vực.

Ông Gia cho rằng, hiện chi phí đầu tư công trình công và một công trình tư chênh lệch rất cao. Theo vị đại biểu, đây cũng là một sự lãng phí, một điểm dẫn đến tiêu cực, tham nhũng.

“NÓI NHIỀU NHƯNG CHUYỂN BIẾN CHẬM, THẬM CHÍ PHỨC TẠP HƠN…”

Đánh giá công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ở nhiều địa phương, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thuý (Đoàn Tây Ninh) cho rằng chưa được rõ nét, có nơi chưa cương quyết. Thực tế còn có tình trạng buông lỏng, quan liêu. Đây là tác nhân gây lãng phí, song lại chưa rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân.

Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được” ảnh 4

Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thuý (Đoàn Tây Ninh)

“Tình trạng lãng phí biểu hiện muôn mặt, nói nhiều nhưng chuyển biến chậm, thậm chí phức tạp hơn, tăng cả quy mô và tính chất…”, vị đại biểu Đoàn Tây Ninh nêu quan điểm.

Theo bà Thúy, tất cả đều là lãng phí, thất thoát nguồn lực quốc gia, ảnh hưởng lòng tin của nhân dân. “Lãng phí tai hại hơn tham ô, tham nhũng”, nữ đại biểu nhấn mạnh.

Cũng theo bà Thúy, vừa qua các cấp đã rất quyết liệt trong việc nghiêm trị tham ô, tham nhũng nhưng với lãng phí lại chưa…

Vì vậy, để công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đạt hiệu quả cao, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thuý đề nghị cần quán triệt sâu sắc, hiệu quả hơn nữa để công tác này ăn sâu vào ý thức, trở thành suy nghĩ thường trực trong mỗi việc làm hằng ngày của đảng viên, cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu.

Thêm vào đó, cần phát huy hơn nữa vai trò giám sát của nhân dân, phải tạo cơ chế thuận lợi hơn nữa để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đoàn thể các cấp có thể tham gia giám sát hiệu quả.

TINH GIẢM BIÊN CHẾ CHƯA HIỆU QUẢ, BỘ MÁY VẪN CÒN CỒNG KỀNH

Tại phiên thảo luận, đại biểu Đồng Ngọc Ba (Đoàn Bình Định) bày tỏ sự quan tâm đến vấn đề về sắp xếp lại bộ máy, tinh giản biên chế gắn với vị trí việc làm trong các cơ quan nhà nước.

Đại biểu phân tích, bộ máy nhà nước vững mạnh là điều kiện không thể thiếu để phát triển đất nước cũng như trong thực hiện thực hiện chủ trương thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Ngược lại, nếu bộ máy nhà nước yếu kém sẽ tạo nguy cơ cao gây thất thoát, lãng phí không chỉ là những giá trị có thể tính toán được mà nghiêm trọng hơn, hệ lụy lâu dài hơn, có thể làm lãng phí cơ hội phát triển đất nước.

Theo vị đại biểu, việc tinh giản biên chế gắn với vị trí việc làm hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu; việc sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong các bộ chưa đạt, dẫn đến bộ máy vẫn còn cồng kềnh.

Đưa ra một số giải pháp khắc phục tình trạng trên, vị đại biểu Đoàn Bình Định đưa ra 3 đề xuất:

Thứ nhất, đề nghị Chính phủ cần có đánh giá, thông tin số liệu cụ thể hơn để có cơ sở đưa ra giải pháp kịp thời; đẩy nhanh tiến độ ban hành các quy định, nghị định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ, các cơ quan thuộc Chính phủ làm cơ sở cho việc sắp xếp kiện toàn bộ máy, cơ quan, đơn vị.

Thứ hai, cho rằng nguyên nhân của vấn đề công tác tinh giản biên chế gắn với vị trí việc làm chưa đạt yêu cầu là bởi cách xác định vị trí việc làm của các cơ quan hành chính ngày nay còn chưa thống nhất, đầy đủ, thiếu cơ sở khoa học…, đại biểu đề nghị Chính phủ khẩn trương ban hành quy định, hướng dẫn vị trí việc làm của công chức viên chức.

Thứ ba, về cải cách tiền lương, cho rằng đây là nội dung quan trọng rất được cử tri mong chờ, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo để Bộ nội vụ, các bộ ngành liên quan tiếp tục thúc đẩy làm tốt nhiệm vụ này.

Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được” ảnh 5Quy hoạch treo: “Biết rồi, nói mãi, nhưng không nói không được” ảnh 6

Đại biểu Đồng Ngọc Ba (Bình Định – trái) và đại biểu Lưu Bá Mạc (Lạng Sơn). Ảnh QH

Cũng liên quan đến công tác cải cách hành chính và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong tổ chức bộ máy biên chế, đại biểu Lưu Bá Mạc (Đoàn Lạng Sơn) kiến nghị Chính phủ có giải pháp phù hợp nhằm tăng cường công tác tự kiểm tra nội bộ đối với các nội dung triển khai thực hiện Chỉ thị số 10 ngày 22/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.

Vị đại biểu cho rằng giải pháp này cũng nhằm để đẩy mạnh cải cách hành chính gắn thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đối với công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng.

Ngoài ra, ông Mạc kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có giải pháp để đưa nội dung thực hành tiết kiệm, chống lãng phí vào giảng dạy hoặc tích hợp vào tiết học một cách phù hợp trong các hoạt động trải nghiệm, chương trình ngoại khóa tại các cơ sở giáo dục và đào tạo.

Chuyên mục: THỜI SỰ