Khi Tổng thống Donald Trump kỷ niệm 1 năm lên cầm quyền vào cuối tuần trước, cũng là lúc thị trường chứng khoán Mỹ “ăn mừng” một năm thành công. Nhìn lại lịch sử, dường như thị trường chứng khoán Mỹ thường thành công hơn khi Đảng Dân chủ nắm quyền.
Trong năm đầu nhiệm kỳ của ông Trump, thị trường chứng khoán liên tục tăng điểm. Các chỉ số chính liên tiếp lập kỷ lục trong năm 2017, và xu thế này được giữ nguyên khi khởi đầu năm 2018.
Đà tăng điểm của Phố Wall trong năm vừa qua là mạnh nhất trong năm đầu của một vị tổng thống trong nhiều thập kỷ qua.
Một năm kể từ khi ông Trump nhậm chức, chỉ số Dow Jones tăng 32,1%. Đây là mức tăng mạnh thứ hai đối với một vị tân tổng thống trong lịch sử của chỉ số này. Đứng đầu vẫn là Tổng thống Franklin Delano Roosevelt, khi trong năm đầu của nhiệm kỳ thứ nhất của ông, chỉ số Dow Jones đã tăng gần gấp đôi.
Đây cũng là mức tăng ấn tượng nhất trong năm đầu của một tổng thống Đảng Cộng hòa từ trước đến nay, và cao hơn nhiều so với mức trung bình trong lịch sử đảng này.
Chỉ số Dow Jones trong năm đầu nhiệm kỳ các đời tổng thống Mỹ. Nguồn: WSJ Market Data Group.
“So găng” thị trường chứng khoán dưới quyền hai đảng
Theo số liệu của WSJ Market Data Group, đà tăng trung bình trong năm đầu của một vị tổng thống Đảng Cộng hòa là 4,38%, và chỉ số Dow Jones tăng trong 59% số năm đầu. Trong khi đó, Đảng Dân chủ có các con số tích cực hơn, khi chỉ số Dow Jones tăng trong 71% số năm đầu tiên của một vị tổng thống phe Dân chủ, với mức tăng trung bình là 11,7%. Tính chung, chỉ số Dow Jones tăng trung bình trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống Mỹ là 7,7%.
Còn đối với chỉ số S&P 500, mức tăng là 24,1% kể từ khi ông Trump lên nắm quyền. Đây là mức tăng cao thứ năm trong năm đầu, đứng sau mức tăng trong năm đầu của hai nhiệm kỳ Tổng thống Franklin Delano Roosevelt (năm đầu tiên kết thúc năm 1932 khi S&P 500 tăng 89,6%, và năm thứ hai là 1946 khi chỉ số này tăng 34,7%), năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ nhất của Tổng thống Barack Obama (kết thúc năm 2010 khi chỉ số S&P 500 tăng 33,9%) và năm 1998, năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Bill Clinton và chỉ số này tăng 26,1%.
Mức tăng 24,1% của chỉ số S&P 500 cũng là mức cao nhất đối với năm đầu của một vị tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa. Trong lịch sử, chỉ số S&P 500 tăng trung bình 7,7% trong năm đầu của một nhiệm kỳ tổng thống, và tăng 57% trong số các năm đầu.
Khi so sánh giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, chỉ số S&P 500 có sự khác biệt rõ nét. Đối với Đảng Dân chủ, chỉ số S&P 500 tăng trung bình 15,6% trong năm đầu của một nhiệm kỳ tổng thống, và xác suất tăng là 75%. Còn đối với Đảng Cộng hòa, xác suất tăng của chỉ số này là 36% và giảm trung bình 0,9%, theo số liệu của WSJ Market Data Group.
Còn chỉ số Nasdaq Composite tăng 32,4% trong năm đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Trump. Đây là mức tăng mạnh nhất của chỉ số này trong năm đầu nhiệm kỳ của một tổng thống phe Cộng hòa, nhưng chỉ đứng thứ ba về tổng thể, sau năm đầu của hai nhiệm kỳ của ông Obama. Chỉ số Nasdaq tăng 49,8% trong năm đầu nhiệm kỳ thứ nhất của ông Obama và 34,8% trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của vị tổng thống da màu này.
Một điều khá thú vị khác là chỉ số Nasdaq tăng trong toàn bộ các năm đầu tiên của các tổng thống thuộc Đảng Dân chủ, và mức tăng trung bình là 23,9%.
Trong khi đó, chỉ số này chỉ tăng trong 57% số năm đầu khi phe Cộng hòa lên nắm quyền, với mức tăng trung bình khiêm tốn là 1,6%.
Còn tính chung đối với các tổng thống thuộc cả hai đảng, chỉ số này tăng trong 75% số năm đầu tiên của nhiệm kỳ, với mức tăng trung bình là 10,9%.
Còn Tổng thống Trump luôn tỏ ra tự hào với mức tăng của Phố Wall. Gần đây, ông viết trên trang Twitter về “Mức tăng bùng nổ nhất của thị trường chứng khoán trong kỷ nguyên hiện đại”. Hồi tháng 11, ông nhận công về mức tăng này khi cho rằng “nguyên nhân thị trường chứng khoán Mỹ thành công đến vậy là nhờ tôi”.
Vì sao chứng khoán Mỹ tăng mạnh?
Các chuyên gia Phố Wall cố gắng giải thích nguyên nhân thị trường tăng điểm trong năm vừa qua, và đa số đều thận trọng trong việc đưa các lý do chính trị vào đây.
Ngành tăng điểm mạnh nhất trong vòng 12 tháng qua là công nghệ thông tin, với mức tăng 42% (cao hơn mức tăng 24% của chỉ số S&P 500 trong cùng kỳ). Mức tăng của ngành ngày đóng góp phần lớn vào mức tăng chung của thị trường trong năm đầu tiên nhiệm kỳ của ông Trump, nhưng đà tăng là nhờ vào sự tăng trưởng mạnh về doanh thu của ngành này.
Tuy nhiên, đa số nhất trí rằng chính quyền Trump phần nào có công giúp chỉ số Dow Jones tiến mạnh trong năm qua, nhất là những tháng cuối năm 2017, khi Quốc hội thông qua một dự luật mở đường cho việc cắt giảm thuế. Dự luật này tiếp thêm sức mạnh cho thị trường chứng khoán, vốn đang đi lên nhờ tình hình kinh tế và kết quả kinh doanh cải thiện, cũng như chính sách tiền tệ nới lỏng của Cục Dự trữ liên bang (Fed).
David Joy, chiến lược gia thị trường trưởng tại Ameriprise Financial, cho rằng chính quyền Trump có công trong việc “tạo ra môi trường mà ở đó các doanh nghiệp cảm thấy bức tranh pháp lý sẽ được cải thiện”.
Theo Bespoke Investment Group, chỉ số Russell 3000, theo dõi 3.000 công ty đại chúng lớn nhất Mỹ, ghi nhận vốn hóa thị trường tăng 6,56 nghìn tỷ USD kể từ khi ông Trump nhậm chức, nâng tổng giá trị vốn hóa lên 30,3 nghìn tỷ. Mức tăng này lớn hơn một nửa mức tăng 12,33 nghìn tỷ USD trong suốt 8 năm ông Obama lãnh đạo nước Mỹ.
Vốn hóa thị trường của chỉ số Russell 3000 từ năm 2000 đến nay. Nguồn: Bespoke Investment Group
Minh Tuấn
