Đây là điểm bất cập được Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) đưa ra trong bản Báo cáo tình hình thị trường bất động sản năm 2017, dự báo năm 2018, và đề xuất các giải pháp phát triển thị trường minh bạch, lành mạnh, bền vững.
Tổng sản phẩm nội địa TP.HCM (GRDP) năm 2017 ước đạt được 1 triệu tỷ đồng, tăng 8,25% (cao hơn một chút so với mức tăng 8,05% của năm 2016), trong đó, khu vực dịch vụ, công nghiệp và xây dựng bất động sản tăng 7,8%. Khu vực công nghiệp xây dựng bất động sản cùng với khu vực dịch vụ là hai nhóm ngành tiếp tục chiếm tỷ trọng tăng trưởng cao của thành phố.
Trong năm 2017, các tổ chức tín dụng đã huy động vốn ước đạt khoảng hơn 2 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 15% so với năm 2016. Dư nợ cho vay bất động sản trên địa bàn thành phố thường chiếm tỷ trọng khoảng 10% tổng dư nợ, cao hơn mức dư nợ này của cả nước 6,5%. Riêng dư nợ cho vay hỗ trợ nhà ở cho 10.260 cá nhân, hộ gia đình đạt khoảng 5.244 tỷ đồng góp phần cải thiện nhà ở cho các đối tượng này.
Thị trường chứng khoán đang dần trở thành kênh huy động vốn mới, quan trọng cho thị trường bất động sản, với nhiều doanh nghiệp, tập đoàn bất động sản lớn đã tham gia giao dịch trên thị trường chứng khoán như Vingroup, FLC, Novaland, Nam Long, Khang Điền, TDH, Đất Xanh…
Thành phố đã thu hút được 5,81 tỷ USD nguồn vốn FDI, đứng đầu cả nước, tăng gấp 2 lần so với năm 2016, trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đứng đầu, chiếm 34,5%; lĩnh vực bất động sản chiếm tỷ trọng 32,9%, đứng thứ 2. Nhật Bản đã trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất vào Việt Nam và thành phố, kể cả trong lĩnh vực bất động sản.
Lượng kiều hối về thành phố năm 2017 dự kiến đạt khoảng 5,2 tỷ USD, tăng 4,5% so với năm 2016, trong đó, có khoảng 22% lượng kiều hối được đầu tư vào lĩnh vực bất động sản; tỷ lệ nợ xấu cả nước giảm còn 9,5% (bao gồm cả nợ xấu chuyển giao cho VAMC) so với mức 11,5% năm 2016.
HoREA nhận định, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng, có hiệu lực kể từ ngày 15/08/2017, với việc VAMC quyết định thu giữ để phát mãi bằng hình thức đấu giá công khai dự án Sài Gòn One Tower là tài sản đảm bảo nợ xấu của Công ty M&C là biện pháp tích cực, sẽ góp phần làm lành mạnh hoạt động tín dụng, xử lý hiệu quả tài sản bảo đảm mà phần lớn là bất động sản, sẽ tạo thêm nguồn lực cho nền kinh tế và giúp khởi động lại các dự án bất động sản đã bị thế chấp, đã bị ngừng triển khai trong nhiều năm qua, và tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, lành mạnh.
Nguồn thu ngân sách thành phố từ đất trong năm 2017 đạt hơn 15.660 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ khoảng 9,5% tổng nguồn thu, phần lớn là khoản nộp ngân sách của doanh nghiệp bất động sản; tuy nhiên, đến nay vẫn còn khoảng hơn 900 đối tượng (bao gồm tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình) nợ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất với giá trị hơn 1.468 tỷ đồng, cần phải được thu nộp vào ngân sách để phục vụ nhu cầu chi của thành phố.
Bên cạnh đó, HoREA chỉ ra một bất cập rất lớn là có khoảng vài chục dự án bất động sản chưa được nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất mà nguyên nhân chủ yếu là do quy trình, thủ tục xác định, thẩm định tiền sử dụng đất nhiêu khê, kéo dài, trong lúc ngân sách thành phố đang rất cần được bổ sung nguồn thu này, và các doanh nghiệp thì đang có sẵn tiền và sẵn sàng nộp, hoặc được tạm nộp và cam kết sẽ nộp bổ sung tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (nếu có), để doanh nghiệp có thể bán sản phẩm, hoặc thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ cho người mua nhà.
Danh Phú