Bị chất vấn dự án BT hầu hết thiếu minh bạch, Bộ trưởng Tài chính nói gì?


Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, việc xác định giá trị thanh toán dự án BT tới đây sẽ được tiến hành chặt chẽ để đảm bảo ngang về giá trị và hiện vật, tránh tình trạng chuyển dự án sử dụng đất sang chỉ định thầu. Bên cạnh đó, các dự án sẽ tuân thủ đấu giá 2 lần.

Tại phiên trả lời chất vấn Quốc hội sáng nay (31/10), đại biểu Phạm Hồng Phong (Hậu Giang) đặt câu hỏi qua kết quả kiểm toán nhà nước năm 2017, hầu hết các dự án BT đều lựa chọn nhà thầu theo hình thức chỉ định, thiếu minh bạch, giảm sự cạnh tranh. 
Ví dụ, dự án BT rơi vào một doanh nghiệp sử dụng 100ha đất đối ứng để tạo vốn thanh toán không qua đấu giá về đất cho một dự án đường có chiều dài 1,39 km. Như vậy, sẽ không bảo đảm tính ngang giá và là kẽ hở thất thoát ngân sách nhà nước. Xin Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết giải pháp khắc phục những hạn chế trong thời gian tới? 
Trả lời câu hỏi trên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng thừa nhận, ý kiến của đại biểu Phạm Hồng Phong là đúng. Ông cho biết, trước 1/1/ 2018 các địa phương, các bộ, ngành thanh toán BT bằng đất theo Quyết định 23/2015 của Thủ tướng.
 Kể từ 1/1/2018 Luật Quản lý tài sản công có hiệu lực và trong tháng 10 năm 2017, Bộ đã trình với Chính phủ nghị định về hướng dẫn để thanh toán dự án BT bằng tài sản công và đất. Đây là vấn đề rất phức tạp và Chính phủ cũng đã họp rất nhiều lần. 
Trước tình hình như vậy, Bộ đã báo cáo và lãnh đạo Chính phủ đã có thông báo cho tạm dừng thanh toán BT bằng đất và giao Bộ Tài chính hướng dẫn. 
“Vừa qua, chúng tôi trình lại, Chính phủ đã họp và nhất trí giao Bộ Tài chính soạn thảo nghị quyết của Chính phủ về hướng dẫn dự án chuyển tiếp. Hiện Chính phủ đang lấy ý kiến thành viên Chính phủ về dự thảo nghị quyết này”, ông Dũng cho biết.
Đề cập đến việc đổi đất ngang giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, trước kia việc này thực hiện theo Quyết định 23 nhưng phần lớn khi triển khai thực hiện, các địa phương đối với dự án thanh toán BT bằng đất đều chỉ định thầu cả 2 đầu nên việc đại biểu nói là rất đúng. 
“Tinh thần kỳ này chúng tôi đưa ngang giá nhưng có 2 cách. Ngang giá thứ nhất là ngang về giá trị của dự án BT với giá trị đất hoặc tài sản công thanh toán phải ngang nhau về tiền và giá thị trường. Ngang thứ hai là ngang giá nhưng phải đảm bảo ngang về hiện vật vì thực tế có những dự án BT khi triển khai giao chỉ định đất. Ví dụ, dự án khoảng 400 tỷ nhưng chỉ định miếng đất tại thời điểm đó giá tạm tính tương đương 60ha. Đến thời điểm thanh toán khi tính lại giá đất lên đến 2.000 tỷ”, Bộ trưởng Tài chính cho biết
Để tránh hiện tượng này, ông Dũng nhấn mạnh, việc xác định giá trị thanh toán dự án BT tới đây sẽ được tiến hành chặt chẽ để đảm bảo ngang về giá trị và hiện vật, tránh tình trạng chuyển dự án sử dụng đất sang chỉ định thầu. Bên cạnh đó, các dự án sẽ tuân thủ đấu giá 2 lần.
Dù vậy, Bộ trưởng cũng thừa nhận vẫn còn nhiều khó khăn bởi trong khi khá nhiều địa phương có đất sạch đưa ra đấu giá là đúng theo quy định Luật Đất đai thì cũng có địa phương gặp khó khăn về nguồn lực. Trường hợp này, Thủ tướng đã đồng ý cho vay theo quy định, để có nguồn lực giải phóng mặt bằng, lấy đất sạch đấu giá.

VẠN XUÂN