Đến hết năm 2016 các doanh nghiệp đã đầu tư ra nước ngoài trên 7 tỷ USD chủ yếu tập trung trong lĩnh vực viễn thông, thăm dò, khai thác dầu khí, khoáng sản… có 25,5% dự án báo lỗ, 29% dự án lỗ lũy kế.
Hôm nay (28/5) Quốc hội dành một ngày thảo luận tại hội trường về việc quản lý vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hoá giai đoạn 2011-2016.
Liên quan đến tình hình và hiệu quả hoạt động đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp, ông Vũ Hồng Thanh, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, tính đến 31/12/2016 có 18 Tập đoàn, Tổng công ty 100% vốn nhà nước có dự án đầu tư ra nước ngoài, thực hiện đầu tư tại 110 dự án, chủ yếu tập trung trong lĩnh vực viễn thông, thăm dò và khai thác dầu khí, trồng cây cao su, khai thác khoáng sản…
Tổng vốn đầu tư đăng ký của các dự án là 12.608 triệu USD, trong đó đầu tư lớn nhất là Tập đoàn Dầu khí (bao gồm công ty mẹ và các công ty con trong Tập đoàn) với số vốn đăng ký đầu tư ra nước ngoài là 6.687 triệu USD (chiếm tỷ trọng 53%), thứ 2 là Tập đoàn Viễn thông quân đội – Viettel với 2.130 triệu USD (17%), thứ 3 là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam với 1.412 triệu USD (11%).
Lũy kế đến 31/12/2016, tổng vốn đầu tư ra nước ngoài thực hiện của các doanh nghiệp này là hơn 7 tỷ USD.
Qua số liệu tổng hợp đến ngày 31/12/2016 cho thấy hiệu quả kinh tế của hoạt động đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp thời gian qua còn thấp. Có 25,5% dự án báo lỗ năm 2016, 29% dự án lỗ lũy kế tính đến 31/12/2016, 46,4% dự án không có báo cáo về doanh thu – lợi nhuận.
Lợi nhuận được chia cho bên Việt Nam năm 2016 là 145 triệu USD, tương đương trung bình 2% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài thực hiện. Nhiều dự án đang tiềm ẩn rủi ro về pháp lý tại nước sở tại (như bị rút ngắn thời gian triển khai dự án, tranh chấp đất đai) và rủi ro thị trường (như giá đầu ra giảm mạnh) ảnh hưởng lớn đến hiệu quả dự án. Có dự án bị ngừng cấp bảo lãnh Chính phủ dẫn tới việc phải dừng dự án, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả dự án.
Đại biểu Nguyễn Minh Sơn (đoàn Tiền Giang) cho biết, Chính phủ cần báo cáo rõ dự án nào, lỗ lãi ra sao, các quốc gia đầu tư có những hạn chế, khó khăn gì… để đưa ra phương án cơ cấu theo hướng bán, chuyển nhượng, gỡ khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp.
Đồng thời, kiến nghị Uỷ ban thường vụ Quốc hội trong công tác đối ngoại giao thêm nhiệm vụ khảo sát, nắm tình hình hoạt động của các dự án ở các nước khi đến làm việc.
NGUYỄN THẢO