(TBTCVN) – Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân, thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, người luôn đau đáu và luôn dành tâm huyết đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Ở nghị trường, ông luôn thể hiện những góc nhìn sâu sát về thực hiện nhiệm vụ tài chính – ngân sách nhà nước (NSNN) của ngành Tài chính. Theo ông, kinh tế tăng trưởng cải thiện trong 3 năm qua là có sự đóng góp tích cực của ngành Tài chính.
Khi không khí của ngày Xuân đang đến rất gần, ông đã dành cho phóng viên TBTCVN cuộc trả lời phỏng vấn. Mùa xuân, mùa khởi đầu của niềm tin và hy vọng, đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân cho rằng, ngành Tài chính sẽ hoàn thành mục tiêu đề ra của cả nhiệm kỳ (2016-2020) và ông đã đưa ra một số gợi ý chính sách để đạt được mục tiêu ấy.* PV: Thưa ông, ông đánh giá thế nào về công tác điều hành tài chính – NSNN của Bộ Tài chính, khi những năm gần đây thu ngân sách luôn vượt kế hoạch đề ra, bội chi và nợ công được kiểm soát?- Ông Trần Hoàng Ngân: Bộ Tài chính đã điều hành công tác tài chính – NSNN hiệu quả. Thu ngân sách liên tục đạt và vượt so với dự toán, chi ngân sách thực hiện theo hướng thắt chặt chi tiêu và kiểm soát tốt bội chi ngân sách. Năng lực kiểm soát tài chính của quốc gia được nâng lên khi mức bội chi dưới mức Quốc hội cho phép.
Ông Trần Hoàng Ngân
Điều đó được minh chứng qua các chỉ tiêu thu ngân sách, bội chi và nợ công. Theo báo cáo của Chính phủ, thu ngân sách 3 năm gần đây (2016 – 2018) đều vượt dự toán. Tổng thu 3 năm ước bằng 54% – 55% kế hoạch 5 năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng. Tỷ lệ huy động thu vào NSNN bình quân xấp xỉ 25% GDP, trong khi mục tiêu là 23% GDP. Tỷ trọng thu nội địa trong tổng thu tăng rõ rệt thời gian gần đây, năm 2018 đạt khoảng 82%, trong khi năm 2006 chỉ là 52%.
Năm 2016 bội chi là 5,52% GDP; năm 2017 là 3,48% GDP và dự toán bội chi NSNN năm 2018 tối đa là 3,7% GDP. Chính phủ đang điều hành để đảm bảo giai đoạn 2019 – 2020 bội chi tiếp tục giảm, giữ mức bình quân giai đoạn 2016 – 2020 không quá 3,9% GDP theo đúng nghị quyết của Quốc hội. Bội chi giảm đã góp phần kéo giảm nợ công và khi nợ công giảm sẽ có dư địa thực hiện đầu tư các công trình trọng điểm quốc gia. Điều đáng bàn là nợ công có xu hướng giảm và được cơ cấu lại theo hướng kỳ hạn vay dài hơn, lãi suất thấp hơn, tỷ trọng vay trong nước cao hơn. Theo tôi, đây là một kết quả tích cực.
Chính phủ đã tính toán bội chi NSNN năm 2019 khoảng 3,6% GDP, giảm 0,1% GDP so với năm 2018. Đây là cơ sở để tiếp tục giảm bội chi vào các năm tiếp theo, dự kiến năm 2020 khoảng 3,4% GDP. Tôi cho rằng, nếu trong trường hợp thu không đạt dự toán thì phải kiên quyết cắt giảm nhiệm vụ chi; trường hợp tăng thu NSNN phải kiên quyết ưu tiên giảm bội chi theo quy định của Luật NSNN. * PV: Vừa qua, nhiều đại biểu Quốc hội đánh giá cao nỗ lực trong công tác điều hành của Bộ Tài chính, trong đó có việc thực hiện tái cơ cấu chi ngân sách, giảm chi thường xuyên, tăng chi cho đầu tư phát triển. Theo ông, việc tái cơ cấu thu – chi NSNN hiện nay đã đáp ứng yêu cầu thực tiễn hay chưa?- Ông Trần Hoàng Ngân: Đến nay, cơ cấu ngân sách đã đạt được nhiều thành tựu nhất định. Có thể thấy rõ nhất là đầu nhiệm kỳ, nợ công giữ ở mức cao, nhưng đến thời điểm hiện nay các chỉ tiêu nợ công đã trong giới hạn quy định và có bước cải thiện tích cực. Mặc dù không được điều chỉnh các chính sách thuế để tăng thu ngân sách, nhưng tổng cân đối thu NSNN vẫn đạt và vượt kế hoạch; đã giữ được tỷ lệ huy động thu vào NSNN bình quân 23% GDP. Cùng với đó, cơ cấu chi ngân sách đã thay đổi để hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế. Do đó, có thể khẳng định, tăng trưởng kinh tế được cải thiện trong 3 năm qua có sự đóng góp tích cực của ngành Tài chính.
Tuy nhiên, trong thời gian tới, cần tiếp tục cơ cấu thu – chi NSNN. Trong khi các nguồn thu từ dầu thô, thu thuế xuất nhập khẩu giảm dần do hội nhập, cần tiếp tục cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng tăng thu thuế nội địa. Như tôi đã phân tích ở trên, thu nội địa tăng dần trong thời gian gần đây, đó là hướng đi đúng của Bộ Tài chính. Do đó, cần tiếp tục tăng thu nội địa, phấn đấu tăng lên 84% trong tổng thu ngân sách. Chi ngân sách cần tiếp tục thực hiện chặt chẽ, chi tiết kiệm, hiệu quả, giữ nghiêm kỷ luật ngân sách và nâng cao năng lực, cũng như trách nhiệm giải trình của đơn vị sử dụng ngân sách. * PV: Kỷ luật chi tiêu công hiện được dư luận rất quan tâm, nhất là tăng cường trách nhiệm từ các đơn vị sử dụng ngân sách như ông vừa chia sẻ. Ông nhận định ra sao khi có ý kiến cho rằng, việc thắt chặt chi tiêu, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí cũng quan trọng không kém việc tìm nguồn tăng thu cho ngân sách?
– Ông Trần Hoàng Ngân: Tôi cho rằng, phải thực hiện mọi quy định theo luật. Đến nay, chúng ta đã cơ bản hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến tăng cường trách nhiệm của các ngành, các cấp và đơn vị trong quản lý, sử dụng NSNN chặt chẽ, tiết kiệm, chống lãng phí.
Cùng với đó, chúng ta cần tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng, quản lý ngân sách.* PV: Theo báo cáo của Chính phủ, về cơ bản có thể hoàn thành được nhiệm vụ tài chínhngân sách quốc gia 5 năm, giai đoạn 2016 – 2020, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn. Ông nhận định ra sao về việc thực hiện các chỉ tiêu về tài chính – ngân sách giai đoạn này?
– Ông Trần Hoàng Ngân: 3 năm qua, về cơ bản chúng ta đã đạt được các mục tiêu đề ra. Do đó, tôi cho rằng, ngành Tài chính sẽ đạt được kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2016 – 2020. Tuy nhiên, không thể chủ quan khi tình hình trong nước và thế giới biến động bất thường, có thể ảnh hưởng tới mục tiêu thực hiện tăng trưởng kinh tế cũng như tài chính – NSNN.
Trong 2 năm tới, cần tiếp tục thắt chặt và kiểm soát chi tiêu chặt chẽ, nhất là đầu tư công, giám sát các khoản chi để chi đúng, chi kịp thời và đảm bảo sử dụng dòng vốn hiệu quả.
Để đạt được các mục tiêu đề ra, điểm mấu chốt là cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển, mở rộng thu hút đầu tư nước ngoài. Cùng với đó là tăng cường công tác thanh, kiểm tra, chống buôn lậu và gian lận thương mại, chống chuyển giá… Tôi cho rằng, để đạt được các mục tiêu về tài chính – NSNN cho cả nhiệm kỳ, ngoài nỗ lực của ngành Tài chính rất cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.* PV: Quốc hội thông qua nghị quyết về phát triển kinh tế – xã hội năm 2019 với mức tăng trưởng GDP là 6,6% – 6,8%. Ông nhận định ra sao về triển vọng tăng trưởng kinh tế năm 2019?- Ông Trần Hoàng Ngân: Quốc hội đã thông qua mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2019 ở mức 6,6% – 6,8%. Với mục tiêu này, tôi cho rằng chúng ta có khả năng đạt được. Tuy nhiên, năm 2019 chúng ta sẽ gặp thách thức lớn bởi tình hình kinh tế thế giới có nhiều bất ổn, khó lường như chiến tranh thương mại Mỹ – Trung Quốc, chính sách bảo hộ mậu dịch tạo rào cản nhất định đến tốc độ tăng trưởng kinh tế nói chung. Với độ mở của kinh tế như hiện nay, chắc chắn sẽ bị tác động từ kinh tế thế giới. Do đó, chúng ta cần nâng cao năng lực các lĩnh vực có thế mạnh như: nông nghiệp, du lịch…, tạo đà cho phát triển.* PV: Xin cảm ơn ông!
Minh Anh ()