Nên giữ hay bỏ cơ chế lương tối thiểu?

Mới đây, cuộc tranh luận về việc nên giữ hay bỏ lương tối thiểu một lần nữa lại được đặt ra ngay sau khi Viện nghiên cứu Kinh tế và Phát triển chính sách (VEPR) công bố báo cáo nghiên cứu về mối liên hệ giữa lương và năng suất lao động.

Báo cáo nêu rõ, lương tối thiểu của Việt Nam trong giai đoạn 2007 – 2015 tăng ở mức trung bình hai con số, cao hơn tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người và chỉ số giá tiêu dùng.

Trong giai đoạn 2004-2015, năng suất lao động của Việt Nam tăng đáng kể với mức tăng trung bình đạt 4,4%. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng bình quân của lương (5,8%) vượt tốc độ tăng năng suất lao động.

Mức chênh lệch giữa tăng trưởng năng suất lao động với lương tối thiểu và lương trung bình, nếu kéo dài, sẽ từ từ phá vỡ cân bằng trên nhiều khía cạnh của nền kinh tế, đặc biệt là cản trở tích lũy vốn con người, giảm động lực của nhà đầu tư, lợi nhuận của doanh nghiệp và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Lương tối thiểu nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, coi lương tối thiểu là công cụ bảo trợ xã hội là “không đúng”. Bởi trên thực tế, có khoảng 50% người dân không chịu tác động bởi lương tối thiểu.

Do vậy nhiều ý kiến cho rằng các cơ quan chức năng cần mạnh dạn bỏ lương tối thiểu, thay vào đó nghiên cứu cơ chế lương thỏa thuận, khuyến khích người lao động có kỹ năng thì được tăng lương, thay vì buộc các doanh nghiệp phải tăng lương theo “quy trình”.