Theo Thống kê tổng thể, trong 6 tháng đầu năm 2023, cả nước có 60,2 định doanh nghiệp tạm dừng kinh doanh có thời hạn; 31 điểm doanh nghiệp tiếp tục chờ làm thủ tục giải thể, tăng 28,9% so với cùng kỳ; 8,8 điều chỉnh doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 2,8%…
Đây chỉ là báo đáng quan ngại về tình hình sức khỏe của doanh nghiệp khi chỉ còn hơn 5 tháng nữa là đến cuối năm 2023.
Ông Nguyễn Quốc Hiệp, đại diện Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam phản ánh, nhiều doanh nghiệp trong ngành đang lướt sức lực, không chịu khuất phục trước bối cảnh cầu thị trường trong nước và thế giới rèm giảm sức mạnh kéo dài. Phía sau mỗi doanh nghiệp đóng cửa, liên tục hoạt động là hàng loạt người lao động mất việc làm, giảm thu nhập, ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Trong khi cộng đồng doanh nghiệp và người dân phải đối mặt với những khó khăn thì yêu cầu tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và minh bạch để doanh nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, đâu đó vẫn diễn ra câu chuyện chồng lấn áp pháp lý, nhất là ở ngành xây dựng hay hiện tượng điều kiện kinh doanh bóng mờ dưới tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật , ảnh hưởng đến sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Đơn cử như để thực hiện một dự án bất động sản, doanh nghiệp phải đạt tới 40 dấu phê duyệt của bộ, ngành. Doanh nghiệp làm nhanh trong thời gian 2,5 năm, doanh nghiệp chậm phải mất từ 5 – 10 năm mới hoàn thành thủ tục dự án. Mỗi địa phương quan niệm thủ tục đầu tư dự án bất thường sản phẩm khác nhau vì văn bản pháp luật không rõ ràng, ai hiểu như thế nào cũng được, ông Hiệp dẫn chứng.
Cùng với đó, vẫn còn hiện tượng một bộ phận cán bộ, công chức tránh né, nâng cấp công việc, sợ sai, sợ trách nhiệm, không quyết định công việc thuộc thẩm quyền, đẩy doanh nghiệp vào hoàn cảnh ngày càng khó khăn hơn. Điều đó khiến nhiều công trình, dự án bị kéo dài, gây thất thoát, lãng phí, doanh nghiệp mất cơ hội đầu tư.
Đồng quan điểm, TS. Tô Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho biết, hiện nay các doanh nghiệp Việt Nam đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa có 3 khó khăn lớn. Đó là thiếu vốn; khả năng tiếp cận, ứng dụng khoa học công nghệ; face by output and thủ tục hành chính. Tuy nhiên, cải cách thủ tục hành chính và thực hiện cải cách thể chế cũng đang đối mặt với nhiều đa thức. Cụ thể là cắt giảm chi phí thủ thuật từ các quy định hiện hành; lo lắng chi phí mới sẽ phát sinh từ quy định dự thảo và sẽ cấm hành động như định mức tái chế, tăng thuế tiêu thụ đặc biệt…; Những chính sách toàn cầu làm tăng chi phí kinh doanh như thuế carbon hay các nước trong khu vực đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh để giảm chi phí điều hành, tăng lợi thế cạnh tranh….
TS. Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) thông tin, số liệu của Tổng thống thống kê trong 6 tháng đầu năm cho thấy, chỉ số tiêu dùng chỉ tăng 2,68% so với cùng kỳ năm 2022; tích lũy tài sản tương ứng tăng 1,15%…
Để loại bỏ những khó khăn, mở rộng không gian kinh tế cho doanh nghiệp trong thời gian tới thì cần có những chính sách mang tính cơ bản, lâu dài.“Trước đó Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 8 luật có tác động lớn đến kinh tế – xã hội bao gồm: Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực, Luật Doanh nghiệp, Luật Tiêu chuẩn đặc biệt và Luật Thị trường hành án dân sự. Đây là bước tiến rất lớn, nhưng thực tế hiện nay vẫn còn rất nhiều vấn đề về đất đai, môi trường, xây dựng còn sự chồng chéo, gây trở ngại cho hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, cần tiếp tục công tác rà soát, sửa đổi chế độ để đưa ra những vấn đề xuất hiện đã sửa đổi, hoàn toàn tránh được sự chồng chéo. Luật pháp là cái chông, là khung khổ, xương sườn của nền kinh tế, nếu có sự chồng chéo thì quá trình vận động hành nghề sẽ gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp…”, bà Minh phân tích.
