(TBTCVN) – Qua trao đổi với phóng viên TBTCVN ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá, Bộ Tài chính là bộ tiên phong trong việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin vào lĩnh vực quản lý, giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin và điện tử hoá thủ tục hành chính trong ngành đang diễn ra rất mạnh mẽ.
* PV: Thưa ông, trong những năm qua, Đảng và Chính phủ đã có nhiều cơ chế, chính sách thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho DN phát triển. Theo ông, cơ chế chính sách nào được ban hành trong thời gian qua đem lại những lợi ích thiết thực nhất cho DN?
– Ông Đậu Anh Tuấn: Từ đầu nhiệm kỳ Chính phủ đến nay, đặc biệt là trong năm 2017 này cộng đồng DN nhận thấy môi trường kinh doanh đã có những thay đổi lớn, tích cực đáng ghi nhận. Chưa bao giờ các chính sách thúc đẩy phát triển DN, đặc biệt DN tư nhân được nhấn mạnh và đề cao như hiện nay. Nghị quyết 10 về kinh tế tư nhân của Đảng được thông qua tại Hội nghị Trung ương 5 vào tháng 6 năm 2017. Cùng tháng đó, Luật Hỗ trợ DN vừa và nhỏ được Quốc hội thông qua. Nhiều nghị quyết của Chính phủ nhằm thúc đẩy sự phát triển của DN, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện môi trường kinh doanh quốc gia như loạt Nghị quyết 19 hay Nghị quyết 35 được Chính phủ ban hành. Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành những chỉ thị cụ thể như Chỉ thị 20 về giảm thanh tra, kiểm tra DN vào tháng 5 năm 2017…
Có thể nói với hàng loạt chính sách kể trên, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã tạo một đường hướng thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân rõ ràng hơn bao giờ hết. Chưa bao giờ vai trò của khu vực tư nhân được nhấn mạnh và đề cao như hiện nay. Các địa phương đều đặt ra mục tiêu thúc đẩy thành lập DN mới.
Về pháp luật, Chính phủ thời gian qua đã bảo đảm thực hiện đúng tinh thần của Luật DN và Luật Đầu tư, bãi bỏ tất cả các điều kiện kinh doanh quy định tại cấp thông tư. Trong 2 tháng đầu nhiệm kỳ, Chính phủ mới đã tiến hành sửa đổi và ban hành được gần 50 nghị định về điều kiện kinh doanh, đây có thể xem là một việc làm lịch sử.
Ông Đậu Anh Tuấn
Chúng ta thấy đã có những kết quả bước đầu qua thứ hạng của Việt Nam trong các thước đo thế giới như Bảng xếp hạng môi trường kinh doanh Doing Business của Ngân hàng Thế giới (WB) hay Chỉ số cạnh tranh toàn cầu của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đều tăng; trong Doing Business 2018, thứ hạng của Việt Nam tăng đến 14 bậc, là mức tăng rất mạnh mẽ.
* PV: Bên cạnh những thuận lợi, theo ông, còn tồn tại những hạn chế cơ bản nào hiện nay trong cơ chế, chính sách cần chỉnh sửa, thay đổi để tạo điều kiện tốt hơn nữa cho sự phát triển của DN?
– Ông Đậu Anh Tuấn: Điều được nhiều DN phản ánh trong thời gian qua là chi phí kinh doanh tại Việt Nam cao và đang tăng nhanh. Mức lương tối thiểu tăng nhanh trong nhiều năm qua, nhanh hơn tốc độ tăng năng suất, kéo theo đó là gánh nặng đóng các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phí công đoàn… Các khoản đóng quỹ này còn tăng nhanh hơn nữa đặc biệt vào năm tới, vì mức lương làm căn cứ đóng được tính theo tiền lương thực tế.
Việt Nam là quốc gia xuất nhập khẩu lớn nhưng chi phí logistic của Việt Nam cao và kém cạnh tranh với nhiều nước. Điều này do hạ tầng chưa đáp ứng tốt, phí vận tải đường bộ (nhất là phí BOT) tăng mạnh những năm gần đây, hay có thêm các khoản phí phát sinh như phí hạ tầng cảng biển của Hải Phòng ban hành từ đầu năm 2017. Do vậy, các giải pháp nhằm cắt giảm chi phí kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh cho hàng hoá từ Việt Nam cần được đẩy mạnh hơn nữa trong thời gian tới.
* PV: Thưa ông, hòa chung trong tinh thần của một chính phủ kiến tạo và hành động, ngành Tài chính đã nỗ lực thực hiện cải cách hành chính, đưa ra cơ chế chính sách hỗ trợ DN, cắt giảm chi phí cho DN. Ông nhận định như thế nào về những nỗ lực này?
– Ông Đậu Anh Tuấn: Nói về giảm chi phí, Thủ tướng Chính phủ chọn năm 2017 là năm giảm chi phí, một số cơ quan đã có chương trình, kế hoạch nhằm cắt chi phí, tuy nhiên dường như hiệu ứng này chưa thật rộng rãi. Tôi cũng chưa nhìn thấy những kế hoạch hay hành động cụ thể nào của các bộ, ngành để rà soát, cắt giảm chi phí cho DN ngoài Bộ Tài chính. Bộ Tài chính có lẽ là bộ tiên phong và hiếm hoi thực hiện định hướng này. Hiện nay, Bộ Tài chính đang dự thảo sửa đổi hàng chục thông tư cắt giảm phí và lệ phí cho DN. Tôi hy vọng thời gian tới các chính sách này sẽ nhanh chóng được ban hành và đi vào thực hiện.
Tôi có theo dõi và tham gia vào quá trình cải cách thủ tục hành chính của ngành Tài chính và thấy rằng ngành Tài chính đang thay đổi rất tích cực. Thủ tục hành chính trong nhiều lĩnh vực của ngành đang thay đổi rất mạnh mẽ. Điển hình nhất là những thay đổi của ngành Thuế đã được ghi nhận trong báo cáo Doing Business của WB. Đây là lĩnh vực được ghi nhận có sự thay đổi ấn tượng nhất trong năm vừa rồi khi tăng đến 81 bậc.
Điều ấn tượng là xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin và điện tử hoá thủ tục hành chính trong ngành đang diễn ra rất mạnh mẽ. Nhiều lĩnh vực đang được thay đổi theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin triệt để, giúp giảm thời gian thực hiện thủ tục cho DN và người dân, thay đổi cách thức quản lý nhà nước và đảm bảo hiệu quả quản lý tốt hơn hơn cũng như từng bước tạo lập môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch. Chúng tôi đánh giá cao các chính sách được đề xuất trong dự thảo nghị định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực tài chính hay nghị định về hoá đơn điện tử mà Bộ Tài chính đang chủ trì soạn thảo. Có thể nói Bộ Tài chính đang ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào lĩnh vực quản lý.
* PV: Thưa ông, là người đại diện cho giới DN, ông có kỳ vọng và đánh giá thế nào về những thách thức của cộng đồng DN Việt trong năm 2018?
– Ông Đậu Anh Tuấn: Với những tuyên bố và hành động cải cách của Chính phủ và những kết quả đạt được bước đầu, tôi khá lạc quan về môi trường kinh doanh của Việt Nam trong thời gian tới. Xu hướng cải cách, thuận lợi hoá môi trường kinh doanh đang là xu hướng chủ đạo ở mọi cấp chính quyền. Chắc chắn các DN sẽ dần cảm nhận được.
Tuy nhiên, năm 2017 là năm có nhiều thay đổi, báo hiệu hoạt động kinh doanh không thuận lợi, nhất là liên quan đến tự do thương mại. Lưu ý rằng Việt Nam là quốc gia định hướng xuất khẩu, kim ngạch xuất nhập khẩu hiện chiếm hơn 160% GDP. Năm vừa qua, Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP)12 quốc gia đổ vỡ, các nước thành viên trong đó có Việt Nam đang nỗ lực tìm kiếm một giải pháp cho TPP không có Mỹ. Hy vọng hiệp định mới là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sớm được ký kết và thành hiện thực. Hiệp định Tự do thương mại giữa Việt Nam và châu Âu (EVFTA) cũng đang đối mặt nhiều trở ngại. Rõ ràng năm vừa qua tiến trình hội nhập và cải cách của Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức.
* PV: Xin cảm ơn ông!
Bùi Tư (thực hiện)