Như BizLIVE đã thông tin, trước tình trạng ùn tắc hàng hóa ngày càng phức tạp ở khu vực cửa khẩu biên giới phía Bắc, chiều 25/2, Phó thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến với các bộ, địa phương liên quan về tình hình xử lý.

Tại cuộc họp này, lãnh đạo Bộ Công Thương đã đề xuất giải pháp trước mắt là UBND các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh, Cao Bằng và Lào Cai bố trí bãi tập kết phương tiện gần cửa khẩu, sau đó hợp tác với phía Trung Quốc để tiến hành khử khuẩn cho hàng hóa và phương tiện cũng như lấy mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 cho lái xe (trong trường hợp cần thiết) tại các bãi này.

Theo đó, các phương tiện và lái xe đã được 2 bên xác nhận âm tính có thể đi thẳng qua biên giới để vào bãi sang tải, không phải qua khử khuẩn hoặc xét nghiệm lần 2 nữa.

Sau diễn biến trên, Cửa khẩu Hữu Nghị của Lạng Sơn là địa điểm thông quan đầu tiên được thí điểm quy trình giao nhận hàng hóa mới với Trung Quốc.

Cụ thể, Ban quản lý cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) vừa qua thống nhất với chính quyền TP. Bằng Tường, tỉnh Quảng Tây về phương thức giao nhận hàng hóa mới tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị.

Lạng Sơn đang là “vùng đỏ” duy nhất về ùn tắc.

Theo đó, từ ngày 01/3, hai bên Việt Nam – Trung Quốc thống nhất thí điểm mỗi lượt xe xuất hàng của Việt Nam gồm cả đầu kéo và sơ mi rơ móc vào hai bãi chờ xuất khẩu trên tuyến đường chuyên dụng vận tải hàng hóa ở khu vực mốc 1119-1120.

Về quy trình giao nhận, bãi chờ xuất bên phải đường sẽ thực hiện cắt container hàng, bãi chờ nhập bên trái đường sẽ cẩu container đi. Việc cắt và cẩu container do lao động người Việt thực hiện.

Sau đó, tài xế lái đầu kéo và lực lượng chức năng sẽ rời khỏi bãi để lực lượng y tế Việt Nam khử khuẩn, làm sạch. Chỉ có công nhân vận hành cần cẩu mặc quần áo bảo hộ, đeo khẩu trang được ở lại. Buồng lái cũng được niêm phong.

Về phía Trung Quốc sẽ thực hiện bố trí lượng xe tương ứng vào hai bãi chờ xuất trên. Nhân viên Trung Quốc thực hiện quy trình nối, cẩu container lên xe. Sau khi hoàn thành, tài xế chuyên trách của Trung Quốc sẽ lái xe hàng về nước theo đường vận tải chuyên dụng.

Khi giao hàng xong thì tài xế chuyên trách Trung Quốc đưa xe theo đường xuất nhập cảnh để trả container rỗng tại bãi xe phía sau cửa hàng miễn thuế. Sau khi trả xong container rỗng, tài xế này sẽ lái đầu kéo về hai bãi xe quy định ở khu vực mốc 1119-1120 để nhận container hàng hoặc quay về Trung Quốc theo đường cũ.

CỬA KHẨU HỮU NGHỊ THÔNG QUAN HẠN CHẾ NGÀY ĐẦU ÁP DỤNG PHƯƠNG THỨC MỚI

Như đã đề cập, với phương thức giao nhận không tiếp xúc này, lãnh đạo Sở Công Thương Lạng Sơn kỳ vọng sẽ giúp tăng năng lực thông quan tại các cửa khẩu của tỉnh này lên gấp đôi, hoặc ba hiện nay.

Tuy nhiên, trái ngược với sự lạc quan trên, theo báo cáo mới nhất của Ban quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn), tổng số phương tiện xuất khẩu ngày 01/3 của các cửa khẩu ở tỉnh chỉ đạt 51 xe, trong đó có 43 xe hoa quả, 08 xe hàng khác.

Đáng chú ý, Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị trong ngày đầu tiên áp dụng phương thức thông quan mới chỉ xuất được 2 phương tiện, đều là xe sang tải (01 xe hoa quả và 01 xe chở mặt hàng khác).

Trong khi đó, ở ngày liền kề (28/2), cửa khẩu này thông quan được 64 xe, gồm 59 xe đi thẳng và 05 xe sang tải (với 54 xe hoa quả và 10 xe mặt hàng khác).

Về tổng thể, thống kê tới tối 01/3, theo BQL Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng, tại 3 cửa khẩu Hữu Nghị, Tân Thanh, Chi Ma còn tồn 1.493 xe chờ thủ tục xuất khẩu, tăng 14 xe so với ngày 28/2.

Trong đó, có tới 919 xe chở hoa quả (giảm 23 xe so với ngày liền kề). Hiện nay, tại 3 cửa khẩu nêu trên của tỉnh Lạng Sơn, số xe hàng hoa quả chiếm khoảng 62% tổng lượng xe chờ xuất khẩu.

Thêm một điểm chú ý, trong khi tốc độ thông quan tại các cửa khẩu rất hạn chế (chỉ đạt 51 xe) thì chiều ngược lại có tới 417 xe hàng nhập về từ Trung Quốc qua 3 cửa khẩu trên.

Riêng với Cửa khẩu Hữu Nghị, trong ngày 01/3, trong khi xuất khẩu được 02 xe hàng thì chiều ngược lại, đã thông quan cho 339 xe hàng từ Trung Quốc vào Việt Nam.

Lý giải điều này, UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết, Cửa khẩu Hữu Nghị để hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa chính ngạch, nhưng hiện nay tốc độ thông quan cho hàng Việt Nam xuất sang Trung Quốc rất “nhỏ giọt” do phía Trung Quốc vẫn kiên quyết với chiến lược “Zero COVID”, khiến việc kiểm soát rất gắt gao để phát hiện virus SARS-CoV-2 trên bao bì hàng hóa nhập khẩu, làm tốc độ thông quan hàng xuất khẩu rất trì trệ.