“Việt Nam nên khác biệt, họ lớn thì kệ cho họ lớn”

Tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam 2022 do báo Đầu tư tổ chức ngày 24/5 tại TP.HCM, ông Pao Jirakulpattana, Phó Chủ tịch Warburg Pincus – Singapore cho biết, căng thẳng địa chính trị trên thế giới trở nên nổi bật. Trước đây nhà đầu tư thoải mái lựa chọn đầu tư vì mọi thứ ổn định, cân bằng, nhưng ngày nay khi nhìn vào các con số lựa chọn nhà đầu tư không nhiều như trước. Đây là điều mọi người phải băn khoăn.

Vị này cho biết công ty của mình đã hoạt động 30 năm ở thị trường Trung Quốc, tập trung đầu tư vào các ngành kinh tế tuần hoàn, 40% danh mục đầu tư vào cơ sở hạ tầng cho bất động sản, gồm KCN, kho bãi lớn. Đầu tư này của công ty phù hợp với xu hướng, phù hợp với định hướng của Chính phủ, hỗ trợ cho tăng trưởng dài hạn ở các ngành như thương mại điện tử, các lĩnh vực kinh tế trọng điểm phát triển nhanh của Trung Quốc.

Về dòng vốn di chuyển trên toàn cầu, ông Pao Jirakulpattana cho biết, hiện dòng vốn quay lại Trung Quốc và tăng. Nhưng qua Hội nghị thượng đỉnh ASEAN và Mỹ, đặt câu chuyện đầu tư vào Trung Quốc trong bối cảnh vai trò đang gia tăng của ASEAN, vị này đánh giá đây là thị trường lớn với 600 triệu người tiêu dùng. Khi thế giới có căng thẳng giữa các trục địa chính trị kinh tế lớn, khu vực ASEAN là khu vực tốt thu hút nhà đầu tư, kể cả nhà đầu tư mới muốn khám phá. Việt Nam với đánh giá tăng trưởng GDP 5-6% là mức tốt, định vị tốt để hút nhà đầu tư nước ngoài.

“Việt Nam đã làm tốt, thành công trong thu hút đầu tư nước ngoài. Dòng vốn vào cũng đã rõ. Việt Nam đã làm tốt trong việc xác định ưu tiên các ngành, như phía Bắc tập trung thu hút ngành điện tử, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ cho ngành. Tuy nhiên không nhất thiết phải thu hút mọi ngành, mọi luồng kinh tế mà xác định các ngành ưu tiên chúng ta có xu hướng phát triển tốt trong 5,10,15 năm tới”, Phó Chủ tịch Warburg Pincus – Singapore nhận định.

Theo ông Pao, chính quyền địa phương cần suy nghĩ cách thức làm thế nào vượt bẫy thu nhập trung bình, thúc đẩy sự phát triển chuỗi cung ứng phục vụ cho các ngành trọng điểm, có thể bắt đầu từ ngành thâm dụng chi phí nhân công giá rẻ, nhưng về dài hạn phát triển bền vững thông qua phát triển các ngành kinh tế trọng điểm, các ngành hỗ trợ hệ sinh thái xung quanh. Cần tiếp tục duy trì định hướng và cách làm này trong tương lai về thu hút đầu tư.

Trong khi đó, ông Bruno Jaspaert, Tổng Giám đốc Tổ hợp KCN DEEP C không đồng ý quan điểm Việt Nam cứ phải cạnh tranh với Trung Quốc.

“Việt Nam không nhất thiết cứ phải cạnh tranh với Trung Quốc, phải nên khác biệt, họ lớn thì kệ cho họ lớn”, ông Bruno Jaspaert nói.

Theo vị này, qua làm việc ở nhiều khu công nghiệp, ông thấy có một số nhà đầu tư dịch chuyển sang Trung Quốc. Nhưng nếu tính tỉnh Quảng Đông, Thâm Quyến, chỉ cần thu hút được 2% đầu tư ở khu vực đó thì Việt Nam các khu công nghiệp đầy hết.

“Quan trọng gì đâu chỉ cần khác biệt. Việt Nam là quốc gia tuyệt vời, nên tập trung vào đây tính hiệu quả nền kinh tế, định giá đúng tài sản của mình. Chúng ta thấy, thiếu hụt lớn ở Việt Nam không chỉ cơ sở hạ tầng, dịch vụ logistics là chi phí cao nhất ở Đông Nam Á, nếu giải quyết được là xong”, Tổng Giám đốc Tổ hợp KCN DEEP C chia sẻ.

Theo ông Bruno, Trung Quốc sẽ luôn là nhà máy, công xưởng lớn của thế giới. Nhưng vì có chiến tranh thương mại, cú sốc COVID nên có sự dịch chuyển và danh sách được lập là Đông Nam Á, trong đó Việt Nam ở vị trí mạnh.

Vị này tiết lộ, trước thời điểm COVID, công ty có sẵn 450ha chuẩn bị nhưng chưa được ký, đến COVID xảy ra con số tăng lên, và trong mấy tháng qua lên tới 2.000ha đang đề nghị ký kết. Công ty cần mở rộng, nhanh trong thời gian tới.

Nhận diện, tháo gỡ điểm nghẽn

Ông Pao Jirakulpattana đánh giá, hiện nay có một câu chuyện của Việt Nam gặp phải là thiếu các sản phẩm tài chính, điều này cũng quyết định việc thu hút dòng vốn vào. Vị này cho biết, các nhà đầu tư tổ chức lớn trên thế giới muốn vào Việt Nam nhưng chưa có cách thức tiếp cận với nhà đầu tư lớn.

“Hiện trong ngành bán lẻ có thể thu hút nhiều vốn. Như Central Group đang vào đầu tư mạnh vào Việt Nam. Bán lẻ của Vingroup chiếm 60,5% thị trường. Các vụ IPO lớn của Vin, Techcombank… là những sản phẩm tài chính thu hút, nếu phát triển mạnh mảng dịch vụ tài chính thì có nhiều lộ trình, con đường thu hút vốn vào”, ông Pao cho biết.

Theo ông Bruno, dưới góc nhìn nhà đầu tư phải cân nhắc, một nhà đầu tư rót vốn ở một quốc gia đều quan tâm hoàn vốn có tốt không, cần những yếu tố cơ bản nguồn lực con người, nguồn cung năng lượng, cơ sở hạ tầng tốt… Hiện nay chúng ta đang chuẩn bị quy hoạch phát triển điện lực, vấn đề cơ sở hạ tầng, tiếp cận đất đai, năng lượng… Có thể thấy, Việt Nam không đủ đất đai dù thị trường tăng, cũng là băn khoăn của nhà đầu tư.

“Tôi cho rằng cần thu hút các hướng khác, không chỉ là điểm đến đầu tư mà cần là nơi sống cũng tốt, kinh doanh cũng tốt. Chúng ta đã tập trung môi trường đầu tư tích cực, bây giờ cần phải tập trung là môi trường sống để con người đến đây nữa, theo đó nguồn đầu tư cũng đến cùng”, ông Bruno cho biết.

Ông Bruno cũng nêu, Việt Nam nên làm quy trình số hóa để nhảy vọt, không thể tiến hóa từ từ về mặt quy trình thủ tục.

“Dứt khoát phải thay đổi. Các nhà đầu tư muốn đầu tư 1 tỷ USD để xây dựng nhà máy ở Việt Nam, nếu giấy phép mất hàng tháng thì làm sao giải thích nổi”, ông Bruno cho biết.

Trong khi đó, bà Trang Bùi, Tổng giám đốc Công ty Cushman & Wakefield đề cập tới vấn đề về con người. Người lao động đến từ nông thôn, từ vùng sâu xa, từ nông nghiệp chuyển dịch sang sản xuất công nghiệp có nhiều vấn đề lớn. Nhiều khu công nghiệp phải xây dựng cơ sở hạ tầng hỗ trợ như nhà trọ để thu hút công nhân. Thực tế những tiện nghi, hỗ trợ cho công nhân khi họ có gia đình, con cái là không đủ. Người công nhân bình thường làm trong nhà máy đã khó khăn, quản lý cấp trung nhà máy cũng gặp vấn đề.

“Đầu tiên, các nhà sản xuất cũng biết sang Việt Nam để xây dựng chuỗi cung ứng dù quy mô nhỏ cũng không khả thi nên phải làm việc với nhà cung ứng tại chỗ, giúp họ nâng tầm lên. Chính sách cần giúp người lao động nâng cao chuyên môn, đáp ứng chuỗi cung ứng toàn cầu, đào tạo họ đủ tầm đủ chuẩn thì có cơ hội. Nhà đầu tư hỏi làm sao thu hút được công nhân? Câu trả lời là hỗ trợ, phát triển con người”, bà Trang Bùi chia sẻ.

Nút thắt ở đây là gì? Bà Trang Bùi cho rằng, đó là việc hoàn thành các các cơ sở hạ tầng trọng yếu bị chậm, là trở ngại lớn trên thị trường. Hiện Việt Nam lập quy hoạch vùng KCN tốt, đã xây dựng các đường vành đai, giống như Trung Quốc có đường vành đai 1,2,3, kết nối các tỉnh công nghiệp. Việt Nam cũng đang đầu tư cơ sở hạ tầng đường bộ tốt nhưng triển khai chậm.

“Khi giao tiếp với nhà đầu tư, họ hỏi Việt Nam có kết nối đường cao tốc không, nếu có thì khi nào vận hành, nếu chúng tôi nói 2025, họ cho rằng phải cộng thêm 2-3 năm. Đó là nút thắt lớn trong cơ sở hạ tầng. Thứ hai là vấn đề kết nối cơ sở hạ tầng khu vực, kết nối bên trong một tỉnh, một số tỉnh rơi vào tình huống khó, làm cho các tỉnh khó thu hút nhà đầu tư và phát triển logistics”, Tổng giám đốc Công ty Cushman & Wakefield đề cập.