Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc thanh tra về quản lý đầu tư xây dựng một số dự án phát triển nhà ở, khu đô thị và quản lý, sử dụng quỹ đất, quỹ nhà để lại từ các dự án đầu tư phát triển khu nhà ở, khu đô thị theo Quyết định số 123/2001/QĐ-UB ngày 06/12/2001 của UBND TP.Hà Nội, giai đoạn từ năm 2002-2014.
Theo đó, đã có 38 trong tổng số 204 dự án trên địa bàn Hà Nội bị thanh tra. Kết quả thanh tra cho thấy, do tốc độ đầu tư nóng, tăng trưởng nhanh, trong khi năng lực, trình độ quản lý kinh tế – xã hội chưa theo kịp, còn nhiều yếu kém. Đặc biệt là công tác quản lý đô thị, quản lý đầu tư xây dựng, quản lý đất đai, quản lý tài chính về đất đai còn hạn chế nên phát hiện nhiều sai phạm ở các giai đoạn đầu tư, quy hoạch xây dựng, về xác định nghĩa vụ tài chính cuả tổ chức, cá nhân được nhà nước giao đất, cho thuê đất…
Cụ thể, theo Thanh tra Chính phủ, công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng còn nhiều hạn chế, bất cập như: Về chất lượng quy hoạch yếu, các bước lập quy hoạch chưa phù hợp với một số chỉ tiêu, phải điều chỉnh quy hoạch cục bộ nhiều lần, dẫn đến thay đổi về tầng cao, hệ số sử dụng đất, mật độ xây dựng… mang tính tự phát, thiếu căn cứ khoa học cũng như thực tiễn. Tình trạng này là hệ lụy khó xử lý tính tương quan giữa dân cư với hạ tầng và môi trường.
Đối với việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính về đất đai, Thanh tra Chính phủ cho biết, hầu hết dự án ở giai đoạn này, UBND thành phố xác định giá tiền sử dụng đất theo phương pháp thặng dư, đưa vào một số khoản chi không đúng quy định pháp luật, như: chi phí dự phòng, thuế VAT, chi phí giải phóng mặt bằng… để giảm trừ. Điều này dẫn đến chủ đầu tư được hưởng lợi, trong khi ngân sách nhà nước bị thất thu khoảng 6.000 tỷ đồng.
Vẫn theo kết luận thanh tra,việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch 1/500 không căn cứ vào quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 đã được phê duyệt (số tầng, mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, nâng chiều cao tầng nhà…).
Thanh tra Chính phủ cho rằng, những vi phạm trên làm lợi cho chủ đầu tư vì không phải thực hiện nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất do những điều chỉnh quy hoạch có lợi, gây thất thu ngân sách nhà nước.
Theo quy định, chủ đầu tư các dự án khu nhà ở, khu đô thị phải nộp 20% quỹ đất ở hoặc 30% quỹ nhà ở để bổ sung vào quỹ nhà ở của thành phố (không hoàn trả tiền đầu tư hạ tầng). Thực tế, phần lớn dự án được thành phố cho phép cơ chế nộp tiền. Có trường hợp thành phố còn bỏ tiền ra mua lại số căn hộ thuộc 30% quỹ nhà mà chủ đầu tư có nghĩa vụ trích nộp cho thành phố.
Đáng chú ý, qua kiểm tra các dự án, cơ quan chức năng đã phát hiện một số sai phạm về tài chính đất đai, với tổng số tiền khoảng 1.562 tỷ đồng.
Trong đó, có dự án áp sai mức giá quy định trong bảng giá đất ban hành hàng năm do xác định không đúng vị trí; thậm chí có dự án đã được giao đất trong thời gian dài nhưng sở ngành không tham mưu trình UBND TP phê duyệt giá thu tiền sử dụng đất, và dự án vẫn được đầu tư xây dựng kinh doanh, bán căn hộ cho khách hàng. Cụ thể như lô đất CT2 thuộc dự án Khu đô thị Kim Văn – Kim Lũ do Công ty Vinaconex2 làm chủ đầu tư, số tiền sử dụng đất tạm tính là 733 tỷ đồng…
Đối với Dự án Thành phố Giao lưu do Công ty CP Đầu tư xây dựng Quốc tế Vigeba làm chủ đầu tư, kết luận thanh tra nêu rõ, phần diện tích đất thuê gồm các lô đất có ký hiệu: CC; HH; THPT; THCS; NT; P với tổng diện tích khoảng 170.759m2, thành phố và chủ đầutư chưa ký hơp đồng cho thuê đất và chủ đầu tư chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính, vi phạm Luật Đất đai.
Ngoài ra, chủ đầu tư còn điều chỉnh quy hoạch từ phần quy hoạch đất cách ly, đất cây xanh đã cho cống hóa, xây dựng nhà thấp tầng để bán.
Từ những sai phạm được chỉ ra, Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND TP Hà Nội tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ; căn cứ vào kết quả kiểm điểm, có biện pháp xử lý đối với những tập thể, cá nhân trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.
“Với những hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm, yêu cầu chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý”, kết luận thanh tra nêu.
Vạn Xuân