Thông tin trên được ông Vũ Đại Thắng, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết tại Diễn đàn thường niên mua bán, sáp nhập, hợp nhất doanh nghiệp (M&A) lần thứ 11 do báo Đầu tư và Công ty AVM phối hợp tổ chức chiều ngày 6/8 tại TP.HCM.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Vũ Đại Thắng nhận định hơn 10 năm qua, hoạt động M&A đã có bước tăng trưởng không ngừng dần trở thành bộ phận quan trọng trong hệ sinh thái đầu tư kinh doanh của Việt Nam. Nếu như năm 2009, tổng giá trị thương vụ M&A mới chỉ đạt 1,1 tỷ USD thì đến năm 2018, con số này đã đạt mốc 10,2 tỷ USD, đưa tổng giá trị thương vụ trong thập kỷ qua đạt khoảng 55 tỷ USD.
Không chỉ đạt kỷ lục về tổng giá trị, số lượng các thương vụ cũng tăng lên rất nhanh chóng, diễn ra trên mọi khu vực doanh nghiệp gồm tư nhân, đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có vốn nhà nước; thu hút sự tham gia không chỉ các nhà đầu tư tài chính chuyên nghiệp trong và ngoài nước mà còn có sự tham gia tích cực của các nhà đầu tư sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp công nghệ….
Thứ trưởng nêu, Chính phủ đã tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, trong đó tập trung cao độ cho tái cơ cấu đầu tư công, hệ thống tài chính ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước. Riêng đối với DNNN, đã có nhiều giải pháp đẩy thúc đẩy cổ phần hóa, bán vốn tại những doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối, kể cả những doanh nghiệp đang kinh doanh có hiệu quả.
“Riêng trong giai đoạn hơn 3 năm 2016 đến nay, kết quả cổ phần hoá thoái vốn tại DNNN đã đạt trên 200 ngàn tỷ đồng, gấp đôi giai đoạn 5 năm trước. Thông qua hoạt động này, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đã mua và sở hữu được cổ phần của các doanh nghiệp có vốn của nhà nước như Vinamilk, Sabeco…. Việc thúc đẩy thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn gắn liền với việc công khai, minh bạch lộ trình cổ phần hoá, thoái vốn sẽ tạo ra các sản phẩm ngày càng hấp dẫn hơn nữa cho thị trường M&A; mở rộng cơ hội cho các nhà đầu tư quan tâm và nghiên cứu cơ hội đầu tư, mua lại cổ phần tại các doanh nghiệp có vốn Nhà nước”, ông Vũ Đại Thắng nói.
Cùng với đó, xác định khu vực tư nhân là động lực tăng trưởng của nền kinh tế, Chính phủ cũng đã đẩy nhanh việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm cải thiện môi trường kinh doanh. Thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân tham gia đầy đủ vào tất cả các khu vực của nền kinh tế, trừ những khu vực liên quan đến an ninh quốc phòng.
Các luật liên quan đến đầu tư kinh doanh như Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, Luật Xây dựng… sẽ sớm được sửa đổi để tháo gỡ các vướng mắc, xoá bỏ chồng chéo, cắt giảm chi phí thủ tục tham gia thị trường, chi phí kinh doanh của doanh nghiệp. Một số luật mới sẽ được xây dựng và ban hành như Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, Luật đầu tư theo hình thức công tư PPP,… sẽ tạo khung pháp lý vững chắc hơn nữa cho sự tham gia của khu vực tư nhân trong các lĩnh vực đầu tư kinh doanh.
Đặc biệt, trong thời gian sắp tới, trên cơ sở tổng kết 30 năm thu hút và sử dụng đầu tư nước ngoài (ĐTNN), Bộ Chính trị sẽ ban hành Nghị quyết về Định hướng hoàn thiện thể chế chính sách để nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút và hợp tác đầu tư nước ngoài đến 2030. Trong đó, khẳng định ĐTNN là một bộ phần hợp thành quan trọng, bình đẳng, phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh với các khu vực kinh tế khác.
Đồng thời, đưa ra những định hướng chiến lược mới như chuyển thu hút ĐTNN từ số lượng sang chất lượng, có giá trị gia tăng cao; chủ động thu hút có chọn lọc ĐTNN, ưu tiên các dự án có công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ cao, quản trị hiện đại, kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.. đi cùng với yêu cầu bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, bảo đảm an ninh quốc phòng.
Bên cạnh đó, cũng sẽ có một số định hướng quan trọng cụ thể để hoàn thiện pháp luật về đầu tư nước ngoài, nâng cao tính minh bạch, công khai, dễ dự báo và có tính giải trình cho nhà đầu tư nước ngoài như xây dựng Danh mục hạn chế đầu tư, đầu tư có điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài; các chính sách liên quan đến bảo hộ đầu tư….
Ngoài ra, cũng sẽ cho thí điểm một số mô hình quản lý mới đối với các ngành đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo nhằm đáp ứng nhu cầu thay đổi nhanh chóng của cách mạng công nghệ 4.0; thí điểm cho phép nhà ĐTNN được sở hữu cao hơn mức quy định nhưng quyền biểu quyết bị giới hạn trong tỷ lệ quy định trong một số ngành ngân hàng, viễn thông, vận tải,…
“Tất cả những yếu tố tích cực trên đang mở ra một kỷ nguyên mới cho hoạt động M&A tại Việt Nam với nhiều cơ hội bứt phá, đưa M&A trở thành kênh thu hút đầu tư quan trọng trong thời gian tới. Song, để có thể thực sự bứt phá, thị trường M&A Việt Nam trông đợi những thay đổi mạnh mẽ từ quá trình ban hành và thực thi chính sách đến các hoạt động kết nối, thực thi thương vụ và sự đổi mới, sáng tạo trong các bên mua và bên bán”, Thứ trưởng cho biết.
HUYỀN TRÂM