Những vấn đề “tốn giấy mực” của ngành Công Thương năm 2018


Biến động nhân sự, việc chuyển giao các “ông lớn” nhà nước thuộc Bộ về “siêu uỷ ban”, sự việc liên quan đến CTCP Con Cưng… là những vấn đề nổi bật trong hoạt động ngành công thương năm 2018. 

Biến động hàng loạt nhân sự

Vụ Pháp chế, Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ, Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Cục Phòng vệ thương mại, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Xúc tiến thương mại, Tổng cục Quản lý thị trường, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Cục Cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng là những đơn vị năm vừa qua đã có biến động nhân sự.

Trong đó, đáng chú ý là quyết định bổ nhiệm ông Trần Hữu Linh từng làm Chánh văn phòng Bộ nhận nhiệm vụ tại Tổng cục Quản lý thị trường với chức vụ Tổng cục trưởng, có hiệu lực từ ngày 12/10/2018. Tổng cục Quản lý thị trường được nâng cấp từ Cục Quản lý thị trường kể từ tháng 8/2018, không ít nghi ngại sau đó cho rằng, việc thành lập Tổng cục Quản lý thị trường có làm tăng biên chế của Bộ Công Thương, điều này liệu có đi ngược lại tinh thần tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy của Bộ.

6 “ông lớn” thuộc Bộ Công Thương về “siêu uỷ ban”

6 Tập đoàn, Tổng công ty do Bộ Công Thương làm chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp thuộc diện bàn giao sang Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gồm Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba).
Đây đều là những doanh nghiệp có vốn hóa cao, tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ hiện tại trên 555 nghìn tỷ đồng tại các doanh nghiệp này (bằng 1/2 tổng số vốn nhà nước mà Ủy ban nắm giữ trên tổng 19 doanh nghiệp chuyển về Ủy ban).

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, việc bàn giao chức năng quyền đại diện chủ sở hữu về Ủy ban quản lý vốn là thực hiện chủ trương lớn của Đảng, nhà nước về thành lập cơ quan chuyên trách. Qua đó khắc phục các hạn chế tồn tại trong các hoạt động của doanh nghiệp nhà nước cũng như nâng cao hơn nữa hiệu quả quản lý vốn nhà nước.

Bên cạnh đó, việc phân biệt chức năng đại diện chủ sở hữu là cần thiết để kiến tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp, tạo điều kiện cho các cơ quan nhà nước quản lý ngày càng tốt hơn.

Xử lý 12 dự án nghìn tỷ thua lỗ

Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, tính đến giữa tháng 10/2018, hầu hết các dự án thua lỗ thuộc ngành Công Thương đều có chuyển biến tích cực.

Theo đó, đã có 2 nhà máy từng bước hoạt động hiệu quả (trong 8 tháng đầu năm 2018, Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 – Hải Phòng đã có lãi 147,68 tỷ đồng và Nhà máy Thép Việt – Trung có lãi 527,2). Sau 2 năm, tổng dư nợ của 12 dự án đều giảm, đến thời điểm hiện tại, đã giảm thêm 124 tỷ so với đầu năm 2018.

12 dự án này, các vấn đề khó khăn vướng mắc rất nhiều (bởi vì có dự án kéo dài hơn chục năm), trong đó đặc biệt là vấn đề liên quan tới việc xử lý các tranh chấp tại các hợp đồng EPC.

12 dự án thua lỗ của Bộ Công Thương gồm Nhà máy sản xuất đạm Ninh Bình, nhà máy sản xuất đạm Hà Bắc, nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 – Hải Phòng và DAP số 2 – Lào Cai, Nhà máy nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi, nhà máy nhiên liệu sinh học Phú Thọ và nhà máy nhiên liệu sinh học ở Bình Phước, Nhà máy thép Việt Trung và dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang thép Thái Nguyên, Nhà máy sản xuất xơ sợi polyester Đình Vũ (PVTex), Công ty TNHH Một thành viên Công nghiệp tàu thủy Dung Quất (DQS), Nhà máy sản xuất bột giấy Phương Nam.

Thống kê của Bộ Công Thương trước đó cho thấy, tổng mức đầu tư ban đầu của 12 Dự án trên là: 43.673,63 tỷ đồng, và sau đó được phê duyệt điều chỉnh tăng lên: 63.610,96 tỷ đồng (tăng 45,65%). Trong đó: Vốn chủ sở hữu là: 14.350,04 tỷ đồng, chiếm 22,56%; vốn vay là: 47.451,24 tỷ đồng, chiếm 74,6%; còn lại 2,84% là từ các nguồn khác.

Trong tổng số vốn vay: Vốn vay các ngân hàng trong nước: 41.801,24 tỷ đồng, trong đó vay Ngân hàng phát triển Việt Nam (VDB) là: 16.858,63 tỷ đồng và vay nước ngoài có bảo lãnh của Chính phủ là: 6.617,24 tỷ đồng.

Vụ CTCP Con Cưng: Xử lý cán bộ có dấu hiệu vi phạm

Cuối tháng 10/2018, thông tin với báo chí tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Công Thương, đại diện Bộ Công Thương cho biết, chưa có kết luận chính thức về việc xử lý các cán bộ công chức có dấu hiệu vi phạm quy định trong vụ việc CTCP Con Cưng.

Trước đó, Bộ Công Thương đã có kết luận về kết quả rà soát, kiểm tra đánh giá lại quy trình kiểm tra việc chấp hành pháp luật đối với CTCP Con Cưng của Cục Quản lý thị trường và đánh giá hoạt động của Đoàn kiểm tra thành lập theo Quyết định số 2611/QĐ-BCT ngày 24/7/2018 của Bộ Công Thương.

Theo Bộ Công Thương trong quá trình thực hiện các hoạt động kiểm tra, các công chức Lãnh đạo Cục Quản lý thị trường là ông Nguyễn Trọng Tín, Phó Cục trưởng và ông Trần Hùng, Phó Cục trưởng có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật và của Bộ Công Thương về phát ngôn, ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước của Bộ Công Thương, gây ra những hiệu ứng không tốt, hiểu sai, hiểu chưa đúng bản chất sự việc trong dư luận xã hội cũng như gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Điều tra vụ việc Grab mua Uber 

Ngày 18/11, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Cục CT&BVNTD), Bộ Công Thương đã kết thúc quá trình điều tra vụ việc cạnh tranh Grab mua lại Uber tại thị trường Đông Nam Á, trong đó có thị trường Việt Nam (vụ việc cạnh tranh).

Theo đó, ngày 30/11 năm 2018, Cục trưởng Cục CT&BVNTD đã ký kết luận điều tra vụ việc cạnh tranh theo quy định tại khoản 9, Điều 76 Luật Cạnh tranh.

Căn cứ kết quả xác minh các tình tiết, chứng cứ của vụ việc trong quá trình điều tra, Cục CT&BVNTD đã xác định vụ việc Grab mua lại Uber có dấu hiệu vi phạm: Hành vi không thông báo tập trung kinh tế quy định tại Điều 20 Luật Cạnh tranh. Và hành vi tập trung kinh tế bị cấm quy định tại Điều 18 Luật Cạnh tranh.

Cục CT&BVNTD đã hoàn tất việc chuyển báo cáo điều tra, kết luận điều tra cùng toàn bộ hồ sơ vụ việc cạnh tranh đến Hội đồng Cạnh tranh để xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật cạnh tranh.

BẢO VY