Lãnh đạo Bộ Tài chính khẳng định, để được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp phải đáp ứng một số điều kiện ràng buộc về quy mô sản xuất, sản lượng tối thiểu… Bên cạnh đó, việc sửa đổi, bổ sung Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt đảm bảo tuân thủ các cam kết, đặc biệt là trong WTO.
Doanh nghiệp ô tô xin thêm ưu đãi
Tại buổi làm việc với Bộ Tài chính mới đây, ông Kozo Shiraji – Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Motors cho biết, Việt Nam là một trong những địa bàn sản xuất quan trọng và là thị trường tiềm năng của tập đoàn trong khu vực Đông Nam Á.
Bày tỏ sự đang quan tâm tới việc đặt nhà máy thứ hai tại Việt Nam, ông Kozo Shiraji cũng đưa ra một số kiến nghị ưu đãi trong chính sách thuế.
Theo đó, đại diện Mitsubishi kiến nghị miễn thuế nhập khẩu linh kiện sản xuất, lắp ráp ô tô để tăng sức cạnh tranh cho xe sản xuất, lắp ráp trong nước trước bối cảnh xe nguyên chiếc nhập khẩu từ ASEAN đã được hưởng ưu đãi 0%; miễn thuế tiêu thụ đặc biệt với phần nội địa hóa của các dòng xe sản xuất trong nước, đồng thời giảm 10% thuế với các dòng xe sản xuất trong nước trong ít nhất 10 năm…
Trước đó, tại Hội nghị tổng kết ngành công thương diễn ra hôm 15/1, ông Lê Ngọc Đức – TGĐ Hyundai Thành Công cũng đề xuất Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính xem xét miễn thuế tiêu thụ đặc biệt cho phần giá trị sản xuất trong nước áp dụng đối với sản phẩm ô tô.
Theo ông Đức nhằm đạt mục tiêu phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, Chính phủ đã ban hành các nghị định như Nghị định 116 về quy định điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ôtô hay Nghị định 125 quy định lộ trình miễn thuế nhập khẩu linh kiện đối với các nhà sản xuất đáp ứng đủ các điều kiện về sản lượng, các tiêu chuẩn khí thải, dung tích xi lanh đối các dòng xe du lịch dưới 9 chỗ, xe khách, xe tải.
Tuy nhiên, theo ông Đức, các ưu đãi đưa ra, cụ thể theo Nghị định 125, vẫn chưa đủ mạnh để tạo ưu thế đáng kể cho các sản phẩm sản xuất lắp ráp trong nước so với các sản phẩm nhập khẩu nguyên chiếc từ ASEAN.
Vì vậy, trong ngắn hạn, đại diện Thành Công đề nghị Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài Chính để điều chỉnh, ban hành các chính sách liên quan đến thuế phí, bao gồm: miễn thuế tiêu thụ đặc biệt cho phần giá trị sản xuất trong nước áp dụng đối với sản phẩm ô tô; miễn giảm thuế nhập khẩu nguyên, vật liệu cho các nhà sản xuất linh kiện đầu tư tại Việt Nam cùng với các cam kết của doanh nghiệp về đầu tư dài hạn, sản lượng và sử dụng nhân lực, chuyển giao công nghệ.
Về dài hạn, ông Đức cho rằng cần có các cơ chế chính sách thu hút đầu tư từ các Tập đoàn đa quốc gia đầu tư các dự án có quy mô lớn tại Việt Nam. Đặc biệt tập trung vào các thương hiệu và dòng xe chưa có trung tâm sản xuất tại ASEAN, nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu nhất vào chuỗi sản xuất ô tô đa quốc gia.
Để hưởng ưu đãi phải có “ràng buộc”
Về phía Bộ Tài chính, tại buổi làm việc với phía Mitsubishi, Thứ trưởng Vũ Thị Mai khẳng định, mục tiêu của Chính phủ Việt Nam là phát triển công nghiệp ô tô trở thành ngành công nghiệp quan trọng của đất nước, đáp ứng tối đa nhu cầu thị trường nội địa về các loại xe tải, xe khách thông dụng và một số loại xe chuyên dùng;
Đồng thời, phấn đấu trở thành nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng và một số cụm chi tiết có giá trị cao trong chuỗi sản xuất công nghiệp ô tô thế giới, góp phần tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp khác. Vì vậy, Chính phủ và Bộ Tài chính Việt Nam hoan nghênh Kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất ô tô thứ hai của Mitsubishi Motors tại Việt Nam.
Tuy nhiên, về chính sách thuế, Thứ trưởng Vũ Thị Mai cho biết, việc miễn thuế linh kiện ô tô nhập khẩu, Chính phủ Việt Nam đã có Nghị định số 125/2017/NĐ-CP ban hành Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, trong đó có quy định miễn thuế nhập khẩu cho mặt hàng này từ 1/1/2018 đến năm 2022.
Thứ trưởng cũng khẳng định, để được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp phải đáp ứng một số điều kiện ràng buộc về quy mô sản xuất, sản lượng tối thiểu…
Còn về kiến nghị thuế tiêu thụ đặc biệt, Bộ Tài chính đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt đảm bảo tuân thủ các cam kết, đặc biệt là trong WTO để có thể đưa ra chính sách phù hợp mà không vi phạm.
Đây không phải là lần đầu tiên các nhà sản xuất ô tô đưa ra những kiến nghị về chính sách thuế. Cách đây vài tháng, tại một hội thảo về chính sách cho ngành công nghiệp này, đại diện VAMA cũng thể hiện mong muốn giảm/bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với linh kiện nhập CKD từ năm 2018 cho tất cả các nhà sản xuất ô tô và các nhà sản xuất linh kiện ô tô mà không gắn với điều kiện về sản lượng, nội địa hoá. Đồng thời, cần có ưu đãi cho các nhà sản xuất nội địa để duy trì sản xuất trong nước, khi thị trường chưa đủ lớn.
Cũng phải nói thêm rằng, Nghị định 125 có hiệu lực từ 1/1/2018 điều chỉnh thuế suất nhập khẩu linh kiện ô tô về 0%, nhằm giúp các hãng sản xuất ô tô trong nước giảm chi phí sản xuất, từ đó giảm giá xe, tăng lợi thế cạnh tranh với xe nhập khẩu khi thời điểm 2018 thuế nhập khẩu nguyên chiếc từ ASEAN về 0% đang tới gần, qua đó bảo hộ ngành sản xuất ô tô nội địa.
Tuy nhiên, điểm ràng buộc trong đề xuất là không phải hãng xe nào có xe lắp ráp cũng được hưởng ưu đãi, mà đòi hỏi phải đảm bảo đủ nhóm ba điều kiện khác gồm tỷ lệ tăng trưởng; sản lượng của hãng trong năm; sản lượng của mẫu xe đăng ký và tỷ lệ giá trị nội địa. Trong đó sản lượng chung tối thiểu phải từ 34.000 xe trở lên từ năm 2018.
Với lộ trình trên, Bộ Tài chính nhận định chỉ có ba doanh nghiệp đủ điều kiện. Bộ không nói rõ đó là hãng nào nhưng các chuyên gia cho biết căn cứ vào thực tế bán hàng và sản xuất, đó có thể là Trường Hải, Hyundai Thành Công và Toyota Việt Nam.
Tại thời điểm đó, đại diện Bộ Tài chính cũng khẳng định “phải đi cùng ràng buộc” và “mục tiêu của chúng tôi là phải giảm thuế có điều kiện”.
Lâm An