(TBTCO) – Theo ông Đặng Quyết Tiến – Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (DN), Bộ Tài chính, nguyên nhân chậm nhất trong cổ phần hóa (CPH) là xử lý đất đai. Trong năm 2019, đây vẫn là vấn đề trọng tâm phải thực hiện, bởi nếu không quyết liệt, không trách nhiệm thì không thể hoàn thành nhiệm vụ.
Sáng 28/3, Bộ Tài chính tổ chức họp báo về kết quả cơ cấu lại, CPH DN nhà nước (DNNN) năm 2018 và giải pháp đẩy mạnh công tác cơ cấu lại, cổ phần hóa DNNN năm 2019.
Không quyết liệt sẽ khó hoàn thành kế hoạch CPH
Theo ông Đặng Quyết Tiến, thời gian qua, Bộ Tài chính đã ban hành theo thẩm quyền hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương, DN việc xác định giá trị DN để CPH, việc quản lý, sử dụng tiền thu từ CPH DN, việc cơ cấu lại các DN không đủ điều kiện CPH… Các cơ chế chính sách sau khi ban hành ngày càng chặt chẽ, công khai, minh bạch, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh và đẩy nhanh tiến độ CPH, thoái vốn nhà nước, vốn của DNNN.
Trong năm 2018, đã có 23 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH, với tổng giá trị DN là 31.706 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn nhà nước là 16.739 tỷ đồng. Tổng vốn điều lệ theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt là 20.278 tỷ đồng, trong đó: Nhà nước nắm giữ 12.118 tỷ đồng; bán cho nhà đầu tư chiến lược 2.540 tỷ đồng; đấu giá công khai 5.429 tỷ đồng, số còn lại bán cho người lao động là 179 tỷ đồng và tổ chức công đoàn 7 tỷ đồng.
Lũy kế giai đoạn 20162018, đã có 159 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa, với tổng giá trị DN là 442.275 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn nhà nước là 206.024 tỷ đồng. Năm 2018 đã có 28 DN thực hiện bán cổ phần lần đầu, với giá trị cổ phần bán ra là 13.950 tỷ đồng, thu về 21.827 tỷ đồng.
Cuộc họp báo thu hút đông đảo đại diện các cơ quan báo chí tham dự. Ảnh: Đức Minh
Theo ông Đặng Quyết Tiến, tiến độ triển khai CPH trong năm 2018 còn chậm, chưa đạt được theo kế hoạch. Nhiều đơn vị có số lượng DN phải thực hiện CPH lớn nhưng chưa thực hiện theo đúng kế hoạch và chưa báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh tiến độ thực hiện.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2017 – 2020 phải cổ phần hóa 127 DN, trong đó năm 2018 mới có 23 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH (kế hoạch là 64 DN), như vậy sẽ dồn áp lực sang năm 2019. Theo kế hoạch năm 2019 phải CPH 18 DN, năm 2020 phải CPH 1 DN, cộng với số hơn 40 DN phải CPH trong năm 2018 dồn sang, nghĩa là còn hơn 60 DN phải CPH đến hết năm 2020.
“Nếu không quyết liệt sẽ không hoàn thành kế hoạch, bởi kết quả đạt được còn khá khiêm tốn. Thời gian chúng ta đã đi được 2/3 chặng đường nhưng kết quả CPH mới thực hiện được non nửa” – ông Đặng Quyết Tiến nói.
Theo ông Tiến, nguyên nhân lớn nhất của việc chậm CPH là xử lý đất đai. Vì vậy trong năm 2019, đây vẫn là vấn đề trọng tâm phải thực hiện.
Thoái vốn không dễ, đặc biệt các dự án thua lỗ
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, năm 2018, các DN đã thoái được 8.640 tỷ đồng, thu về 19.618 tỷ đồng, trong đó: thoái vốn nhà nước tại 54 DN (theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 17/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ), với giá trị 1.707 tỷ đồng, thu về 3.327 tỷ đồng; các tập đoàn, tổng công ty nhà nước thực hiện thoái 6.598 tỷ đồng, thu về 15.887 tỷ đồng…
Như vậy, lũy kế giai đoạn 20162018, cả nước đã thoái được 22.064 tỷ đồng, thu về 165.956 tỷ đồng; trong đó các tập đoàn, tổng công ty nhà nước thực hiện thoái 14.488 tỷ đồng, thu về 48.456 tỷ đồng.
Theo Bộ Tài chính, việc triển khai thoái vốn nhà nước còn chậm, chưa đạt kế hoạch đề ra. Một số bộ, ngành, địa phương có nhiều DN phải thực hiện thoái vốn vẫn đang triển khai thực hiện nhưng kết quả đạt thấp hoặc chưa có kết quả, tuy nhiên vẫn chưa báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh tiến độ thực hiện.
Nhắc đến tình hình thoái vốn của các DNNN, ông Đặng Quyết Tiến cho rằng “thoái vốn đang rất chậm vì các DN đang rất lúng túng”. Tuy nhiên, theo ông Tiến, đối với những dự án đang thua lỗ thì “thoái vốn không phải dễ”. Ông Tiến nêu ví dụ, Tổng công ty Thép Việt Nam nếu muốn thoái vốn ở Nhà máy Gang thép Thái Nguyên cũng không dễ làm, bởi tại DN này vẫn còn tranh chấp pháp lý giữa đơn vị thi công và chủ đầu tư (chưa kể có yếu tố nước ngoài), phải xác định rõ sai phạm, nên không thể giải quyết một sớm một chiều.
“Điều quan trọng nhất là bất kỳ dự án nào thoái vốn phải đảm bảo nguyên tắc đúng pháp luật, công khai, minh bạch và theo nguyên tắc thị trường, hạn chế tối đa thỏa thuận.” – ông Đặng Quyết Tiến nói.
Đại diện Cục Tài chính DN đã trả lời báo chí về một số câu hỏi liên quan đến việc quy trách nhiệm, xử lý DN chậm trễ CPH, thoái vốn cũng như chậm niêm yết trên sàn chứng khoán; kết quả CPH, thoái vốn của DNNN trong quý I/2019…
Theo ông Đặng Quyết Tiến, hiện thanh tra của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang phối hợp với Cục Tài chính DN thực hiện thanh, kiểm tra đối với một số đơn vị chậm lên sàn và sau khi có kết luận thanh tra sẽ công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Trong năm 2019, các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, DNNN phải hoàn thành việc phê duyệt hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cơ cấu lại các DN thuộc lĩnh vực quản lý. Đồng thời, thủ trưởng, người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN chịu trách nhiệm đôn đốc, triển khai thực hiện đúng tiêu chí phân loại DNNN, DN có vốn nhà nước và Danh mục DNNN thực hiện sắp xếp giai đoạn 2016 – 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Ông Đặng Quyết Tiến cũng cho rằng, các DNNN thuộc diện CPH cần khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất đang quản lý, sử dụng để lập phương án sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai trình UBND cấp tỉnh có ý kiến về phương án và giá đất để cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổ chức xác định giá trị DN CPH theo đúng quy định./.
Minh Anh