Vì sao phế liệu nhựa tồn đọng như núi ở các cảng?

Số liệu tổng hợp từ một thành viên Hiệp hội nhựa Việt Nam cho thấy đến cuối tháng 7/2018, riêng cảng Cát Lái đang tồn 8.000 container hàng hóa, cảng Hải Phòng khoảng 4.000 container, trong đó, nhựa phế liệu nhập khẩu tồn gần 5.000 container.

Trong khi cơ quan quản lý lo ngại tình trạng ùn tắc cảng vì hàng tồn, các doanh nghiệp lại cho rằng việc bỏ hàng của họ xuất phát từ chính cơ quan quản lý.

Ông Trần Vũ Lê, Giám đốc Công ty TNHH nhựa Lê Trần, cho biết doanh nghiệp ông chuyên xuất khẩu sản phẩm nhựa tái chế. Do các quy định mới từ Thông tư 4202 của Tổng cục Hải quan ban hành giữa tháng 7/2018 khiến nhiều doanh nghiệp nhập khẩu nhựa phế liệu về không thông quan được, riêng doanh nghiệp Lê Trần của ông không có nguyên liệu để sản xuất.

“Không có nhựa tái chế thì tôi không làm được gì cả, các hợp đồng của công ty tôi đứng lại hết. Năm nay doanh nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 30 triệu USD nhưng với tình hình này thì thiệt hại thấy trước mắt là 10 triệu USD, cố gắng cũng chỉ đạt khoảng 20 triệu USD”, ông Lê nói.

Đại diện doanh nghiệp này cũng chia sẻ đặc thù của ngành nhựa là sử dụng lực lượng lao động lớn. Hiện công ty Lê Trần giải quyết khoảng 22.000 lao động, kể cả hợp đồng thời vụ. Gần một tháng nay không có nhựa, doanh nghiệp không sản xuất được, gây thiệt hại rất lớn, nhất là nhiều công nhân không có việc làm.

Tương tự, đại diện Công ty TNHH Tây Vĩnh Hội cũng cho biết doanh nghiệp đã nhập một số container hàng bao tải jumbo, màng nhựa, dây, lưới đã qua sử dụng về càng Cát Lái (TP.HCM). Tuy nhiên, suốt 2 tháng nay, công ty không thể làm được thủ tục thông quan vì cơ quan chức năng không cho nhập hàng đã qua sử dụng như trước, nhưng lại không thông báo để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị.

“Đây là những mặt hàng tiêu dùng thông thường chịu sự quản lý của Bộ Công Thương và không nằm trong danh mục cấm nhập khẩu. Cụ thể, bao thuộc mã 6305, màng có mã 3920, doanh nghiệp được quyền kinh doanh. Các mặt hàng của chúng tôi không phải là chất thải”, đại diện Tây Vĩnh Hội nói.

Công ty cũng cho biết thêm: “Từ khi Tổng Cục Hải quan ban hành Công văn số 3738 ngày 26/6/2018 và Thông tư 4202 ngày 17/7/2018 thì hàng hóa không thể thông quan được nhưng lại không có thời gian để doanh nghiệp chuẩn bị”.

Ông Hoàng Đức Lam, Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA), cho biết nhựa phế liệu là mặt hàng phi tiêu chuẩn. Do đó, 2 tiêu chí phải sạch và tạp chất không quá 2% đã làm khổ doanh nghiệp, sạch là khái niệm ước lệ khó đo đếm, còn 2% là con số đánh đố!

Đại diện Hiệp hội nhựa Việt Nam cũng cho rằng theo quy chuẩn QCVN32, chỉ có 4 loại nhựa phế liệu được nhập, trong khi vốn có rất nhiều loại khác có hiệu quả tái chế cao. Đơn vị này dẫn chứng, đã là phế liệu thì bên bán không thể lúc nào đóng hàng đúng theo 100% tiêu chuẩn của Việt Nam đưa ra, chỉ cần lẫn một số loại khác bị định nghĩa chất thải không được nhập.

Không chỉ cho rằng doanh nghiệp bị oan vì khái niệm chất thải và phế liệu không rõ ràng, ông Hoàng Đức Vượng, đại diện nhóm các doanh nghiệp ngành sản xuất nhựa tái chế, còn nói chi phí lưu kho cũng chính là nguyên nhân khiến các công ty không đến nhận hàng, đẩy lượng hàng hóa tồn ngày một nghiêm trọng, trong khi doanh nghiệp lại không có nguyên liệu sản xuất.