EBC Financial Group nhận định việc Fed hạ lãi suất giúp giảm áp lực tỷ giá cho Việt Nam, song căng thẳng thanh khoản trong nước vẫn sẽ là yếu tố then chốt chi phối chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Quyết định hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) xuống mức 3,5-3,75% đang tạo ra những điều kiện thuận lợi hơn cho Việt Nam trong bối cảnh tỷ giá thường chứng kiến nhiều biến động mạnh vào dịp cuối năm. Việc đồng USD suy yếu theo chu kỳ cắt giảm lãi suất mới được kỳ vọng sẽ làm dịu bớt sức ép lên cặp tỷ giá USD/VND vốn đã chịu áp lực đáng kể trong nhiều tháng. Tuy nhiên, thị trường tiền tệ trong nước vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt thanh khoản rất căng thẳng, khiến chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn đang được cân chỉnh thận trọng.
Fed hạ lãi suất giúp giảm áp lực lên USD/VND khi đồng USD suy yếu
Sự dịch chuyển trong chính sách tiền tệ của Mỹ được xem là bước ngoặt quan trọng đối với thị trường ngoại hối Việt Nam. Đồng USD suy yếu, cùng với kỳ vọng Fed có thể tiếp tục hạ lãi suất trong năm 2026 đang góp phần làm chậm đà tăng của tỷ giá USD/VND. Trong chín tháng đầu năm 2025, Việt Nam Đồng là đồng tiền giảm giá mạnh thứ hai tại châu Á – mất khoảng 3,55% so với USD, gần tương đương mức giảm của đồng rupee Ấn Độ (-3,58%). Việc Fed chuyển sang chu kỳ nới lỏng được cho là sẽ giúp áp lực tỷ giá dần hạ nhiệt, và VNĐ đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu ổn định ban đầu.
Ông Samuel Hertz – Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của EBC Financial Group nhận định: “Quyết định điều chỉnh chính sách của Fed đến vào thời điểm rất quan trọng đối với Việt Nam. Đồng USD suy yếu mang lại tác động tích cực cho tỷ giá USD/VND, đồng thời làm giảm khả năng Việt Nam phải thắt chặt chính sách tiền tệ vào tháng 12 để bảo vệ đồng nội tệ. Điều này giúp Ngân hàng Nhà nước có thêm dư địa để giữ ổn định mặt bằng lãi suất và duy trì chính sách hỗ trợ tăng trưởng.”
Tỷ giá hạ nhiệt nhưng áp lực thanh khoản trong nước còn lớn
Dù bối cảnh tỷ giá thuận lợi hơn, thách thức lớn nhất của thị trường tiền tệ Việt Nam lại đến từ thanh khoản nội địa. Hệ thống ngân hàng đang trải qua một trong những giai đoạn thanh khoản căng thẳng nhất trong vài năm trở lại đây. Lãi suất vay qua đêm liên ngân hàng đã nhiều phiên chạm mức 7-7,5%/năm, trong khi doanh số cho vay qua đêm đã vượt 1 triệu tỷ đồng ở phiên cuối tháng 11, phản ánh sự thiếu hụt thanh khoản nghiêm trọng trong hệ thống ngân hàng thương mại (theo Thời báo Tài chính Việt Nam).
Áp lực thanh khoản thường gia tăng vào cuối năm khi các ngân hàng đẩy mạnh giải ngân tín dụng và đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán. Tuy nhiên, trong năm 2025, tình trạng này còn bị khuếch đại bởi nhu cầu trích lập dự phòng gia tăng, dòng vốn chảy vào chậm hơn trong nửa đầu năm và các giai đoạn hút tiền thông qua hoạt động của Kho bạc nhà nước. Trước bối cảnh đó, NHNN đã chủ động sử dụng các công cụ thị trường mở (OMO), linh hoạt bơm – hút thanh khoản nhằm ổn định lãi suất ngắn hạn mà vẫn duy trì sự ổn định chung của chính sách tiền tệ.
“Trái ngược với môi trường bên ngoài, thanh khoản trong nước vẫn rất căng thẳng,” ông Hertz cho biết. “Việc Fed hạ lãi suất không đồng nghĩa với việc các áp lực mang tính cấu trúc trong hệ thống tài chính Việt Nam sẽ tự động được giải quyết. NHNN đang tiếp tục điều tiết một cách linh hoạt để cân bằng giữa việc hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và đảm bảo thanh khoản thị trường, đồng thời tránh nới lỏng quá mức làm tăng rủi ro lạm phát hoặc biến động tỷ giá trong thời gian tới.”
Triển vọng chính sách tiền tệ: Tỷ giá ổn định hơn nhưng thanh khoản vẫn là ràng buộc chính
Việc đồng USD hạ nhiệt và chính sách tiền tệ có phần “mềm mỏng” hơn của Fed đã mang lại cho Việt Nam nhiều linh hoạt hơn trong việc điều hành chính sách tiền tệ trước khi bước sang năm 2026. Các chuyên gia của EBC kỳ vọng tỷ giá USD/VND sẽ được duy trì trong biên độ kiểm soát tốt hơn trong những tháng tới, qua đó giảm bớt áp lực buộc NHNN phải tăng lãi suất để bảo vệ tỷ giá. Tuy vậy, khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ vẫn còn hạn chế cho đến khi áp lực thanh khoản giảm bớt và bức tranh lạm phát trở nên rõ ràng hơn sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán.
Ông Hertz nhấn mạnh: “Điều kiện thanh khoản trong nước sẽ là yếu tố quyết định các bước đi tiếp theo của NHNN. Dù môi trường bên ngoài đang thuận lợi hơn, chính sách tiền tệ vẫn bị ràng buộc bởi tình trạng thanh khoản căng thẳng trên toàn hệ thống. Trong ngắn hạn, ưu tiên hàng đầu vẫn là đảm bảo dòng thanh toán thông suốt, ổn định chi phí vốn liên ngân hàng và duy trì điều kiện tín dụng trật tự, hơn là điều chỉnh lãi suất điều hành.”
Hàm ý đối với thị trường tài chính và nhà đầu tư
Tỷ giá USD/VND hạ nhiệt có thể góp phần ổn định tâm lý thị trường và giảm rủi ro tỷ giá cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng như nhà đầu tư tài chính. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao đồng nghĩa với việc chi phí vốn ngắn hạn của ngân hàng và doanh nghiệp có thể vẫn ở mức cao đến hết năm. Vì vậy, các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức được khuyến nghị theo dõi sát sao diễn biến thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, bởi yếu tố này nhiều khả năng sẽ có tác động lớn hơn đến lãi suất ngắn hạn so với các yếu tố bên ngoài.
Ông Hertz lưu ý rằng ở thời điểm hiện tại, tín hiệu từ thanh khoản nội địa quan trọng hơn các động thái của Fed. “Lãi suất liên ngân hàng, hoạt động điều tiết của NHNN và diễn biến tăng trưởng tín dụng sẽ là những chỉ báo then chốt cho định hướng chính sách tiền tệ trong giai đoạn đầu năm 2026.”
Fed cho biết tốc độ cắt giảm lãi suất tiếp theo sẽ phụ thuộc vào dữ liệu việc làm và lạm phát của Mỹ. Tương tự, lộ trình chính sách của Việt Nam cũng sẽ được định hình bởi các số liệu cập nhật về lạm phát, tăng trưởng tín dụng và diễn biến thanh khoản sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán – thời điểm mà các áp lực mang tính cấu trúc trong nền kinh tế thường được bộc lộ rõ hơn.
“Ưu tiên hiện tại của Việt Nam vẫn là duy trì ổn định song song với hỗ trợ tăng trưởng. Cán cân này sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ bình thường hoá của điều kiện thanh khoản trong những tháng đầu năm 2026.” – ông Hertz kết luận.