Tiến tới mô hình ‘kho bạc số’ vào năm 2030


(TBTCVN) – Ngày 5/8/2019, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã phối hợp với Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tổ chức hội thảo “Định hướng Chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 2021 – 2030”.


Ý kiến đóng góp của các chuyên gia trong và ngoài nước tại hội thảo này sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Tài chính, KBNN tiếp tục hoàn thiện dự thảo Chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 20212030, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, ban hành, làm cơ sở cho các hoạt động cải cách, hiện đại hóa của Bộ Tài chính, KBNN trong thời gian tới.Một kho bạc điện tử hoàn thiện trên mọi phương diện
Ông Sandeep Saxena – Chuyên gia cao cấp, Vụ Các vấn đề tài khóa, IMF rất ấn tượng với những thành tựu KBNN đã đạt được trong quá trình triển khai thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020. Đặc biệt, theo ông Sandeep Saxena đến thời điểm năm 2019, KBNN đã hoàn thiện công tác thu ngân sách hiệu quả và chi ngân sách kịp thời; hợp nhất số dư ngân quỹ; cung cấp thông tin quản lý quỹ NSNN theo thời gian thực; sử dụng hiệu quả công nghệ ngân hàng; hệ thống xử lý giao dịch được thiết kế vững mạnh… “Đây là những thành quả đáng chúc mừng trong việc phát triển năng lực cốt lõi và xây dựng một nền tảng vững mạnh cho những đổi mới tiếp theo của KBNN Việt Nam” – ông Sandeep Saxena nói.
Đưa ra mô hình kho bạc tương lai của Việt Nam vào năm 2030, ông Sandeep Saxena cho biết, đó sẽ là một kho bạc điện tử hoàn thiện trên mọi phương diện. TABMIS (hệ thống quản lý ngân sách và kho bạc) được phát triển thành kho dữ liệu duy nhất tập trung toàn bộ thông tin tài chính của khu vực chính phủ chung được tích hợp với các phân hệ khác, đồng thời, mọi đơn vị sử dụng ngân sách được tiếp cận hệ thống. Điều này, đòi hỏi kế toán đồ phải thống nhất, hoàn thiện cũng như tích hợp để theo dõi các hoạt động ngoài NSNN chứ không phải chỉ liên quan đến quỹ NSNN. Đồng thời, hướng đến năm 2030, mọi xử lý giao dịch phải được số hóa và hệ thống phải ghi nhận được mọi bước của giao dịch với cơ chế kiểm soát điện tử đã thiết lập sẵn trong hệ thống và như vậy sẽ không cần phải có những hồ sơ bằng giấy được chuyển từ nơi này sang nơi khác nữa.
Ngoài ra, một tài khoản kho bạc tập trung (TSA) tại Ngân hàng Nhà nước sẽ hợp nhất, tập trung toàn bộ nguồn lực ngân quỹ nhà nước và việc trao đổi thông tin điện tử giữa TABMIS với TSA thông suốt giúp thu ngân sách hiệu quả, dễ dàng thuận lợi cho người nộp NSNN.
Cũng theo ông Sandeep Saxena, để đạt được điều đó, KBNN Việt Nam phải định hình những yếu tố chính để có biện pháp thực  hiện mục tiêu chiến lược, đó là: Hiệu suất cao hơn, giảm thiểu chi phí giao dịch; dịch vụ tốt hơn cho các đơn vị/cá nhân trong và ngoài chính phủ; phát huy công nghệ để tự động hóa những quy trình thường nhật, tích hợp dữ liệu thông suốt và giải phóng nguồn nhân lực để phục vụ cho những công việc đòi hỏi nhiều chất xám phân tích.KBNN – Buồng động cơ của hệ thống quản lý tài chính công
Đưa ra góp ý chi tiết cho Chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 2021 – 2030, ông Mark Silins – Chuyên gia cố vấn IMF cho biết, để hướng tới “kho bạc số”, công tác quản lý quỹ NSNN giai đoạn này cũng phải hiện đại hóa.
Đánh giá về giải pháp cải cách quản lý NSNN của KBNN giai đoạn 2021 – 2020, ông Mark Silins cho biết đã đạt được nhiều tiến bộ. Hệ thống TABMIS được triển khai và sử dụng cho công tác kiểm soát và báo cáo quỹ NSNN. Theo đó, hiện nay đã có khoảng 30.000 đơn vị sử dụng ngân sách được kết nối với TABMIS qua cổng dịch vụ công; nhiều giao diện kết nối với hệ thống ngân hàng; 94% chi ngân sách được thanh toán trực tiếp vào tài khoản ngân hàng; 98% thu ngân sách qua phương thức điện tử; cơ chế kiểm soát cam kết chi được tổ chức thực hiện.
Tuy nhiên, theo ông Mark Silins, xu hướng thay đổi trong quản lý quỹ NSNN hiện nay là tập trung vào hiệu quả; hồ sơ điện tử – kiểm soát điện tử; số hóa toàn diện; kiểm soát dựa trên hệ thống thông tin quản lý tài chính và xử lý giao dịch (FMIS) đóng vai trò chủ đạo; quản trị rủi ro và quản lý chủ động. 
Do đó, các lĩnh vực chính KBNN cần tiếp tục hoàn thiện, phát triển đó là: Tiến tới một khung khổ thống nhất hơn cho toàn bộ khu vực chính phủ chung (hoàn thiện kế toán đồ tích hợp để phục vụ chung cho quản lý tài chính công; bộ sổ tích hợp chung cho toàn khu vực chính phủ chung nhằm nâng cao hiệu quả và độ tin cậy cho tất cả các yêu cầu báo cáo); số hóa (chuyển từ trao đổi thông tin, báo cáo thủ công, giấy tờ sang chính phủ điện tử với các hồ sơ kiểm soát thực hiện trên hệ thống máy tính, không sử dụng bản cứng); quản trị rủi ro (bao gồm cả việc phân cấp, phân quyền kiểm soát đi đôi với giao trách nhiệm giải trình thích hợp cho các đơn vị được phân cấp, phân quyền).
Để làm được điều đó, theo ông Mark Silins, đầu tiên phải là một hệ thống quản lý thông tin tài chính tích hợp với công nghệ hiện đại, đây sẽ là nền tảng cho mọi hoạt động của kho bạc và KBNN sẽ đóng vai trò là “buồng động cơ” của hệ thống quản lý tài chính công. Tất cả mọi thứ diễn ra trong hệ thống quản lý tài chính công phải được xuất phát từ buồng động cơ này.
Ông Mark Silins cũng cho biết, đây không phải việc dễ làm trong khoảng thời gian ngắn. Đây là mục tiêu đặt ra cho KBNN trong thời gian 10 năm tới, vì thế trong chiến lược dài hạn, KBNN phải dần dần đạt được các mục tiêu này…
Tổng Giám đốc KBNN Tạ Anh Tuấn cho biết, với chủ đề “Định hướng Chiến lược phát triển KBNN giai đoạn 2021 – 2030”, hội thảo đã chia sẻ, thảo luận tầm nhìn, các mục tiêu, giải pháp cải cách, hiện đại hóa KBNN trên các mặt cơ chế chính sách, quy trình nghiệp vụ; tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực và hiện đại hóa công nghệ thông tin. “Thành công lớn nhất của hội thảo chính là các kết quả và định hướng phát triển KBNN được nhìn nhận, đánh giá một cách khách quan, đa chiều và toàn diện từ các góc nhìn khác nhau. Các đóng góp này đã giúp KBNN hoàn thiện hơn các định hướng cũng như các giải pháp để phát triển KBNN, đáp ứng yêu cầu của thời đại và giữ vững tôn chỉ “khách hàng là trung tâm” của KBNN” – ông Tuấn nhấn mạnh.
Chủ trương của Đảng và Chính phủ là xây dựng nền hành chính phục vụ; xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số; tinh gọn tổ chức bộ máy hiệu lực, hiệu quả. Trước bối cảnh này, cùng với xu hướng phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước giai đoạn 2021 – 2030 cần phải được xây dựng trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa kế thừa, ổn định với đổi mới, phát triển, gắn hiện đại hóa các chức năng của kho bạc với đổi mới mô hình tổ chức KBNN, hướng tới các thông lệ tốt trên thế giới. Đồng thời, lấy công nghệ thông tin là khâu đột phá, trong đó chuyển đổi số là giải pháp xuyên suốt của quá trình thực hiện.


Vân Hà