(TBTCO) – Chiều 28/5, sau khi các đại biểu thảo luận sôi nổi và 4 thành viên Chính phủ trả lời về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại DN và cổ phần hóa DNNN giai đoạn 2011-2016, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đã kết luận về nội dung này.
Chính sách pháp luật quản lý vốn Nhà nước tại DN được ban hành đầy đủ, kịp thời
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, các đại biểu Quốc hội đánh giá việc hoàn thiện thể chế quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp (DN) và cổ phần hóa DNNN nhìn chung khá đầy đủ, kịp thời hơn so với giai đoạn trước, nội dung các văn bản pháp luật có tính bao quát, phạm vi điều chỉnh rộng, chất lượng văn bản từng bước được nâng lên, tạo cơ sở pháp lý quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại DN cũng như cổ phần hóa DNNN. Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa DN thuộc các thành phần kinh tế, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao về tự chủ, tự chịu trách nhiệm của DN nhưng vẫn bảo đảm vai trò chỉ đạo, giám sát của nhà nước. Thực hiện công khai, minh bạch thông tin về hoạt động của DN.
Về kết quả hoạt động, mặc dù gặp nhiều khó khăn và bị tác động mạnh do biến động lớn về tình hình thị trường, về giá cả, về rủi ro tài chính khi xảy ra khủng hoảng tài chính giai đoạn 2008 – 2012, nhưng hoạt động của các DNNN vẫn đạt được một số kết quả tích cực.
DNNN vẫn là một lực lượng vật chất có tiềm lực mạnh về tài chính, nắm giữ tài nguyên, đất đai, thương hiệu, lực lượng lao động và có đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật, quản lý hùng hậu. Những DNNN chiếm 100% vốn được duy trì, phát triển là những DN có quy mô lớn, tính chất chuyên môn cao, hoạt động trong lĩnh vực mà xã hội có nhu cầu lớn thực sự là lực lượng quan trọng, thực hiện những cân đối lớn trong nền kinh tế, thực hiện được các mục tiêu chính trị xã hội của Đảng và Nhà nước.
Đối với DNNN có một phần vốn góp, việc thực hiện thoái vốn nhà nước, thu hồi vốn nhà nước đạt được một số kết quả nhất định. Những DN có quy mô nhỏ hoạt động trong lĩnh vực nhà nước không cần nắm giữ đã tích cực được chuyển đổi, sắp xếp sở hữu theo hướng cổ phần hóa. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN có vốn nhà nước theo xu hướng tăng trưởng ổn định và phát triển. Việc thực hiện nghĩa vụ đối với NSNN, phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của DN đã được triển khai nghiêm túc, tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ NSNN theo quy định.
Khắc phục tồn tại, yếu kém ở DNNN thua lỗ lớn
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nêu về việc các đại biểu Quốc hội cũng đề nghị làm rõ thêm nhiều nội dung, đó là, mặc dù việc ban hành các chính sách pháp luật giai đoạn 2011 – 2016 là tích cực và cơ bản, chúng ta đã xây dựng được hệ thống pháp lý khá đầy đủ, nhất là từ cuối năm 2013 đến nay, song cũng có một số vấn đề phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật như ý kiến đoàn giám sát và đại biểu nêu về Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh tại DN, Luật DN, Luật Đấu thầu, Luật Xây dựng và Luật Đầu tư, v.v…
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội ghi nhận và đánh giá kết quả tích cực và không thể phủ nhận về kết quả quản lý vốn và hiệu quả sản xuất kinh doanh nộp NSNN cũng như vấn đề giải quyết lao động, việc làm, thu nhập và phúc lợi xã hội ở các DNNN. Song, Quốc hội cũng nhận thấy đang còn không ít những hạn chế, yếu kém như vi phạm nguyên tắc tuân thủ pháp luật trong kinh doanh, vi phạm nguyên tắc thị trường, nguyên tắc quản trị DN, vi phạm nguyên tắc quản lý tài chính diễn ra ở các mức độ khác nhau và khá phổ biến ở những DN đã được thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, thậm chí gây thiệt hại rất lớn cho nền kinh tế, làm giảm uy tín của DNNN. “Có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu”, Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển nhận định.
Các đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ làm rõ thêm vấn đề quản lý đất đai tại DNNN, đầu tư của DNNN ra nước ngoài, đời sống, quyền lợi của người lao động trong DN và việc khắc phục các tồn tại, yếu kém của DNNN có thua lỗ lớn trong thời gian tới. Làm rõ trách nhiệm tập thể, trách nhiệm cá nhân
Theo nhiều đại biểu, hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan đại diện chủ sở hữu, kiểm soát nội bộ chưa hiệu quả là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước trong thời gian qua.
Do vậy, các đại biểu yêu cầu trong thời gian tới cần tăng cường thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý vốn, tài sản nhà nước tại DN và cổ phần hóa DNNN.
Một vấn đề nữa cũng được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm thảo luận, đó là vấn đề trách nhiệm của tập thể, cũng như trách nhiệm của cá nhân người đứng đầu, vấn đề phân công, phân cấp trách nhiệm giữa quản lý, chỉ đạo chung của Chính phủ và quản lý trực tiếp theo ngành, lĩnh vực của các bộ, ngành chuyên môn tới việc quản lý hoạt động đầu tư kinh doanh của DNNN. Trách nhiệm của chính quyền địa phương và của chính hội đồng quản trị, hội đồng thành viên và người quản lý trực tiếp DNNN.
Thời gian tới, các đại biểu cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục tập trung chỉ đạo hoàn thành mục tiêu cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước theo đúng lộ trình và quy định của pháp luật, bảo đảm nguyên tắc cơ chế thị trường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, giám sát DNNN trong tiến trình cổ phần hóa, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước. Giá cổ phần xác định theo cơ chế thị trường đảm bảo sát giá thị trường thông qua đấu giá công khai, minh bạch, nhất là việc quản lý, sử dụng đất của DNNN, DN cổ phần hóa.
D.A