(TBTCO) – Theo dự thảo nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ thuế không còn khả năng nộp ngân sách, dự kiến xóa hơn 27.700 tỷ đồng nợ thuế. Tuy nhiên, công tác kiểm tra, giám sát các trường hợp xóa nợ sẽ được kiểm soát chặt để đảm bảo công bằng, minh bạch.
Sáng 1/3, tiếp tục chương trình hội thảo do Ủy ban Tài chính ngân sách và Bộ Tài chính phối hợp tổ chức, bàn về dự thảo nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ thuế, tiền phạt, tiền phạt nộp chậm, tiền chậm nộp của người nộp thuế đã phá sản, không còn sản xuất kinh doanh, không còn khả năng nộp ngân sách.
Chưa có quy định giải quyết nợ thuế tồn đọng
Theo ông Nguyễn Đức Hải – Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách, những năm qua, Quốc hội đã sửa đổi bổ sung, ban hành nhiều luật thuế và các luật quản lý thuế, dẫn đến nhiều thay đổi về chính sách thuế, tuy nhiên vẫn chưa có quy định cụ thể, hiệu quả về giải quyết nợ thuế tồn đọng.
Hàng năm, bên cạnh nhiều tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh, có nhiều doanh nghiệp, cá nhân mất khả năng thanh toán, tạm ngừng kinh doanh do bị coi là đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự nhưng không được xóa nợ, do không đảm bảo đủ các điều kiện quy định tại Luật Quản lý thuế. Khoản nợ thuế này kéo dài qua các năm và ngày càng tăng.
Một nghị quyết về vấn đề này nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, quan điểm của Quốc hội và Chính phủ về pháp luật quản lý thuế nói chung và pháp luật quản lý nợ thuế nói riêng; để xử lý tiền chậm nộp và tiền phạt chậm nộp, tháo gỡ khó khăn về tài chính cho doanh nghiệp có phát sinh nợ thuế, do gặp nguyên nhân bất khả kháng; xử lý tiền nợ thuế lâu năm không có khả năng thu, do người nộp thuế đã phá sản không thực hiện được các thủ tục phá sản theo quy định của pháp luật hay người nộp thuế đã ngừng kinh doanh.
Tuy nhiên, đây là các chính sách lớn, nhiều nội dung nằm ngoài quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành và dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi), do đó, cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo mong muốn thông qua hội thảo nhận được ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia và các đối tượng điều chỉnh để hoàn thiện dự án nghị quyết.
Trình bày báo cáo về việc xây dựng dự thảo nghị quyết, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Phi Vân Tuấn cho biết, thực hiện quy định của Luật Quản lý thuế và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế, Bộ Tài chính đã tổ chức bộ phận quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế từ trung ương đến địa phương; triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp quản lý nợ thuế; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế, từ khâu phân công, phân loại nợ thuế, ban hành thông báo nợ và ban hành quyết định cưỡng chế nợ thuế bằng phương thức điện tử gửi đến người nộp thuế để thu hồi nợ đọng thuế.
Theo đó, số thu hồi nợ đọng tăng dần qua các năm, năm sau luôn cao hơn năm trước, bình quân từ 2011 – 2017 thu đạt 81% số nợ có khả năng thu hồi; tốc độ tăng bình quân 16,3%/năm. Tỷ trọng tổng nợ trên tổng thu nội địa đã giảm mạnh từ 12,2% năm 2014, đến năm 2017 giảm xuống ở mức 7,6% và tính đến cuối năm 2018 giảm xuống chỉ còn 7%,
Tuy nhiên, tình hình nợ đọng thuế vẫn còn cao, tổng số tiền thuế nợ tính đến ngày 31/12/2017 là 78.466 tỷ đồng, giảm 2,8% (2.261 tỷ đồng) so với thời điểm ngày 31/12/2016.
Đề xuất xóa hơn 27.700 tỷ đồng nợ thuế
Trên cơ sở các trường hợp dự kiến được xóa nợ theo dự thảo nghị quyết, Bộ Tài chính dự kiến xóa nợ 27.753 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, việc xóa nợ sẽ làm giảm số nợ đọng thuế, giảm gánh nặng phải quản lý nợ thuế không còn khả năng thu vào ngân sách, giảm chi phí cho Nhà nước.
Việc xóa các khoản nợ không có khả năng thu sẽ giúp cơ quan thuế, hải quan có điều kiện tập trung nguồn lực vào việc quản lý và đôn đốc các khoản nợ có khả năng thu, tăng cường hiệu lực và hiệu quả trong quản lý thuế, chống thất thu, tăng thu cho ngân sách; đồng thời, làm minh bạch số liệu, dữ liệu tiền nợ thuế và phản ánh đúng bản chất của các khoản nợ thuế để xây dựng dự toán thu, chi ngân sách nhà nước, các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô.
Đại biểu Ủy ban Tài chính ngân sách phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Minh Nhật.
Việc ban hành nghị quyết cơ bản sẽ không ảnh hưởng tác động tới thu, chi ngân sách và không làm thay đổi các cân đối lớn về ngân sách nhà nước, mặc dù các khoản nợ này tồn tại nhưng không còn đối tượng để thu, không có khả năng thu được và hàng năm không thực hiện giao dự toán thu đối với các khoản nợ này.
Bộ Tài chính cho rằng, nếu được thông qua, việc thực hiện nghị quyết sẽ có tác động trên toàn quốc, do đó yêu cầu cần phải có sự chỉ đạo, sự vào cuộc của các cấp ủy, chính quyền địa phương, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc xử lý nợ thuế của các cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo việc thực hiện xử lý nợ công khai, minh bạch, chính xác đúng đối tượng, đảm bảo tính nghiêm minh và không để thất thu NSNN.
Các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất với đề xuất của cơ quan soạn thảo về sự cần thiết phải ban hành nghị quyết về xóa nợ thuế đối với các khoản nợ thuế không có khả năng thu hồi, trải qua nhiều năm, gây khó khăn cho công tác quản lý.
Đại diện cục thuế một số địa phương chia sẻ thực tế từ địa phương mình khi cho rằng, nhiều doanh nghiệp tại địa phương hiện đang “ăn nên làm ra”, tuy nhiên, hiện vẫn phải “gánh” những khoản nợ do “lịch sử” để lại qua nhiều năm, gây khó khăn cho doanh nghiệp cũng như công tác quản lý của cơ quan thuế tại địa bàn. Do đó, đại diện một số cục thuế địa phương đã kiến nghị cần thiết phải ban hành nghị quyết để xóa nợ đối với những trường hợp nợ thuế không có khả năng thu hồi.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị cần quy định chặt chẽ để đảm bảo công tác xóa nợ được minh bạch, công khai và công bằng. Hơn nữa, cần có cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát tổ chức thực hiện, vì đây là vấn đề quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách.
Dự án nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ thuế, tiền phạt, tiền phạt nộp chậm, tiền chậm nộp của người nộp thuế đã phá sản, không còn sản xuất kinh doanh, không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019 để trình Quốc hội quyết định vào tháng 5/2019./.
Minh Anh