(TBTCVN) – “Trước thực tế phế liệu nhập khẩu (NK) vào nước ta tăng “nóng” trong thời gian qua, gây ùn ứ tại một số cảng biển, Tổng cục Hải quan đã và đang phối hợp với doanh nghiệp (DN) kinh doanh cảng, đề xuất với các bộ quản lý chuyên ngành giải pháp ngăn chặn triệt để vấn nạn này…”.
Ông Âu Anh Tuấn – quyền Cục trưởng Cục Giám sát quản lý hải quan (Tổng cục Hải quan), chia sẻ như vậy với phóng viên TBTCVN.Không tiếp nhận hàng phế liệu không có giấy phép
Ông Tuấn cho biết, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ mới đây, Tổng cục Hải quan cũng đang tăng cường kiểm tra, giám sát tại các cửa khẩu và chỉ đạo các cục hải quan tỉnh, thành phố lưu ý với các mặt hàng khai là nhựa đã qua sử dụng.
Tuy nhiên theo ông Tuấn, hiện pháp luật Việt Nam không có điều khoản quy định cho cơ quan hải quan có thẩm quyền không cho phép dỡ hàng xuống cảng đối với những lô hàng phế liệu gây ô nhiệm môi trường, hoặc không có giấy phép. Vấn đề này do pháp luật về hàng hải, pháp luật liên quan đến môi trường chưa rõ ràng.
Trên cơ sở đó, đối với vấn đề container ùn ứ, cơ quan hải quan sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan chức năng liên quan để xử lý đúng theo Luật Hải quan và thông tư của Bộ Tài chính quy định về xử lý hàng tồn đọng tại cảng biển…. Đối với hàng hóa có khả năng gây ô nhiễm môi trường (phế liệu nhựa, giấy), cơ quan hải quan sẽ yêu cầu người vận chuyển hàng hóa, hoặc người chuyên chở phải đưa hàng hóa đó ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, quay trở lại nước xuất khẩu ban đầu.
Ngày 25/6, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh đã có cuộc làm việc với một số đơn vị thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT). Các bên đã thống nhất một số giải pháp cấp bách để xử lý số container phế liệu đang tồn tại các cảng biển TP. Hồ Chí Minh.
Theo đó, các container phế liệu không đủ tiêu chuẩn NK theo quy định, ảnh hưởng đến môi trường sẽ buộc tái xuất. Các container phế liệu đủ điều kiện NK thì tổ chức bán thanh lý cho các cơ sở đủ điều kiện tái chế.
Đồng thời, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã đưa ra giải pháp không tiếp nhận hàng hóa là phế liệu mà không có giấy phép NK khi vận chuyển đến Việt Nam. Kiến nghị bổ sung danh mục phế liệu cấm nhập khẩu
Ông Tuấn cho hay, Tổng cục Hải quan đang rà soát số liệu, đánh giá tình hình thực hiện thủ tục hải quan đối với NK phế liệu trong thời gian qua, để kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cũng như các bộ, ngành một số giải pháp căn bản để ngăn chặn triệt để tình trạng này.
Thứ nhất, Tổng cục Hải quan đề nghị Bộ TN&MT rà soát lại danh mục những phế liệu được phép NK, theo Quyết định 73/2014/QĐ-TTg, cũng như điều kiện NK phế liệu để làm nguyên liệu sản xuất theo Nghị định 38/2015/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Bảo vệ môi trường.
Theo đó, thu hẹp diện mặt hàng phế liệu được phép NK để phục vụ hoạt động sản xuất. Một số các phế liệu có nguy hại, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường như phế liệu điện, đề nghị Bộ TN&MT dần tiến tới đề xuất cấm NK; chỉ những mặt hàng phế liệu đảm bảo những tiêu chuẩn, quy chuẩn thì mới được phép NK làm nguyên liệu sản xuất.
Đồng thời, Bộ TN&MT cần thanh tra, kiểm tra các cơ sở NK phế liệu làm nguyên liệu sản xuất nhằm đảm bảo những phế liệu này được tái chế, được làm nguyên liệu sản xuất tại các cơ sở đủ điều kiện về môi trường, tránh tình trạng bán ra thị trường như thời gian qua.
Thứ hai, Tổng cục Hải quan kiến nghị Bộ Giao thông vận tải rà soát các văn bản liên quan đến các thủ tục giao nhận hàng hóa tại cảng biển; đặc biệt các quy định liên quan đến vận chuyển hàng hóa theo hướng đối với mặt hàng liên quan đến môi trường. Nếu là phế liệu thì chỉ cho phép vận chuyển và dỡ hàng xuống cảng biển khi DN NK có giấy phép NK, hoặc có giấy xác nhận đủ điều kiện NK hàng hóa làm phế liệu làm nguyên liệu sản xuất; hạn chế tình trạng DN nước ngoài liên kết với DN Việt Nam và các hãng tàu tìm cách đưa hàng hóa phế liệu đổ xuống cảng biển Việt Nam.
Đối với Bộ Công thương, Tổng cục Hải quan kiến nghị rà soát lại các quy định tại Luật Ngoại thương và xem xét bổ sung các mặt hàng phế liệu vào danh mục cấm NK trong thời gian tới; và tiến tới hạn chế NK phế liệu để làm nguyên liệu sản xuất, gây rủi ro về môi trường.
Phế liệu nhập khẩu bắt buộc phải lấy mẫu kiểm định
Ngày 26/6, Tổng cục Hải quan đã có công văn chỉ đạo các cục hải quan tỉnh, thành phố tăng cường quản lý đối với phế liệu NK. Trong đó, chi cục hải quan nơi đăng ký tờ khai hải quan phải lấy mẫu gửi Cục Kiểm định hải quan để thực hiện việc phân tích đánh giá sự phù hợp quy chuẩn kỹ thuật môi trường đối với lô hàng phế liệu NK…
Hải Linh