(TBTCVN) – Nghị định 32/2019/NĐ-CP quy định một cách toàn diện, thống nhất về các vấn đề liên quan đến cung cấp sản phẩm, dịch vụ sự nghiệp công, tạo công bằng, minh bạch trong việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN).
Mục tiêu của Nghị định 32 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp sản phẩm, dịch vụ công.Nhà cung cấp được tự chủ kinh phí đặt hàng
Kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy, một chính phủ ôm đồm quá mức sẽ không đưa đến một xã hội phát triển. Do vậy, một trong những mục tiêu cải cách đã được các nhà nước xác định rõ là chuyển một phần khá lớn chức năng quản lý xã hội của chính phủ sang cho các tác nhân khác và xã hội hóa dịch vụ công là một xu thế lớn trong trào lưu cải cách nhà nước hiện nay ở phần lớn các nước trên thế giới. Nhà nước vẫn giữ vai trò quan trọng nhất trong đảm bảo cung cấp dịch vụ công, nhưng không nhất thiết phải là người trực tiếp cung cấp tất cả các dịch vụ đó. Vai trò của nhà nước cần thể hiện rõ hơn trong đẩy mạnh quản lý cung ứng dịch vụ công bằng luật pháp, chính sách và các biện pháp mang tính hỗ trợ, kích thích.
Tại Việt Nam, trong thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách nhằm xã hội hóa dịch vụ công, đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập, tạo điều kiện để tư nhân có thể tham gia cung ứng dịch vụ công. Mới đây nhất, Chính phủ đã ban hành Nghị định 32/2019/NĐ-CP quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng NSNN từ nguồn chi thường xuyên.
Theo ông Phạm Văn Trường – Vụ trưởng Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính (cơ quan soạn thảo Nghị định 32), mục tiêu ban hành Nghị định 32 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp sản phẩm, dịch vụ công.
Theo đó, cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp có thể ký hợp đồng đặt hàng hoặc đấu thầu đối với nhà cung cấp dịch vụ công nếu nhà cung cấp đáp ứng đủ điều kiện đặt hàng của nhà nước. Kinh phí đặt hàng được tính trên số lượng và đơn giá tính đủ chi phí. Nhà cung cấp được tự chủ nguồn kinh phí này và phải đảm bảo chất lượng sản phẩm. Việc tự chủ kinh phí tạo ra sức ép buộc nhà cung cấp phải đưa ra các biện pháp để sử dụng kinh phí tiết kiệm nhất với hiệu quả cao nhất thì mới có lợi nhuận.
Theo ông Trường, những quy định này sẽ làm tăng trách nhiệm sử dụng ngân sách của các đơn vị cung ứng dịch vụ công, tạo điều kiện cho các cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra, đánh giá được hiệu quả sử dụng ngân sách. Thông qua đó sẽ đổi mới cơ cấu ngân sách đầu tư cho dịch vụ công.
Để tham gia đấu thầu cung cấp dịch vụ công, nhà cung cấp phải đưa ra đơn giá cạnh tranh. Việc đấu thầu được thực hiện công khai, minh bạch theo Luật Đấu thầu và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP. Đối với dịch vụ sự nghiệp công thực hiện ở vùng sâu, vùng xa, miền núi có khó khăn trong việc đấu thầu cung cấp dịch vụ hoặc chỉ có một nhà cung cấp, theo ông Trường, cần có quy định áp dụng hình thức lựa chọn nhà cung cấp phù hợp.Phải tự bù đắp chi phí theo giá trúng thầu
Theo quy định của Nghị định 32, khi tham gia cung cấp dịch vụ công, nhà cung cấp được thanh toán theo đơn giá, giá, phí hoặc được trợ giá theo quy định trong hợp đồng ký kết. Tuy nhiên, nhà cung cấp phải tự bù đắp chi phí theo giá trúng thầu khi tham gia cung cấp sản phẩm, dịch vụ công theo phương thức đấu thầu. Đồng thời, nhà cung cấp phải chịu trách nhiệm trước cơ quan đặt hàng, đấu thầu về sản phẩm, dịch vụ công do mình cung cấp; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp lý, hợp pháp của các hồ sơ, phương án khi cung cấp sản phẩm, dịch vụ công.
Nghị định 32 đưa ra gần 100 danh mục dịch vụ sự nghiệp công và dịch vụ công ích có thể thực hiện giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu. Các danh mục được phân bổ trong tất cả lĩnh vực đời sống, từ kinh tế, văn hóa, giáo dục, xây dựng, giao thông… Như vậy, tư nhân có thể “rộng cửa” tham gia cung ứng dịch vụ công. Theo ông Trường, những danh mục này chỉ là danh mục chung nhất, tổng hợp nhất; tùy theo đặc thù từng ngành nghề mà các bộ và địa phương sẽ bổ sung danh mục cho phù hợp. Đây cũng là “điểm mở” để các bộ, địa phương hạn chế vướng mắc khi thực hiện.
Hiện nay, ở trung ương, các bộ đã ban hành 13 quyết định danh mục sự nghiệp công. Tại địa phương, do còn trông chờ danh mục ở trung ương nên việc ban hành còn chậm trễ. Các bộ và địa phương đang gấp rút hoàn thành nhiệm vụ này.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan và địa phương trong việc hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị định 32 nhằm đẩy mạnh việc thực hiện đổi mới cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Ông Phạm Văn TrườngVụ trưởng Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp – Bộ Tài chính
Tư Bùi