(TBTCVN) – Trong những năm qua ngành Hải quan đã có những bước tiến vượt bậc trong cải cách thủ tục hành chính (TTHC), tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu (XNK); thu ngân sách nhà nước năm sau cao hơn năm trước, góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội đất nước…
Dấu ấn đáng ghi nhận
Những thành quả của ngành Hải quan đã được lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính và cộng đồng doanh nghiệp (DN) ghi nhận trong việc góp phần phát triển kinh tế – xã hội những năm qua. Nổi bật là công tác cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho việc làm thủ tục thông quan đường bộ, đường biển, đường hàng không, trong bối cảnh giao thương quốc tế tăng trưởng nhanh.
Tại lễ công bố kim ngạch XNK của Việt Nam cán mốc 400 tỷ USD vào tháng 12/2017, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đã ghi nhận nỗ lực của Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính, góp phần vào thành quả này. Theo Phó Thủ tướng, năm 2001, tổng kim ngạch XNK của Việt Nam mới chỉ ở con số khiêm tốn hơn 30 tỷ USD. Năm 2017, tổng kim ngạch XNK lên hơn 400 tỷ USD – “có thể coi là kỳ tích”. Nhờ đó, vị thế Việt Nam trên bản đồ thế giới trong giao thương quốc tế có sự cải thiện rõ rệt.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trong nhiều hội nghị đã chia sẻ, thời gian qua, với quyết tâm cao trong cải cách TTHC, nhằm kiến tạo môi trường kinh doanh, đầu tư thuận lợi, thông thoáng, minh bạch cho người dân và DN, qua đó góp phần thúc đẩy hoạt động XNK hàng hóa, Bộ Tài chính đã cùng với các bộ, ban, ngành trung ương và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp, nhiệm vụ theo đúng mục tiêu, yêu cầu đề ra tại các Nghị quyết 19 và Nghị quyết 35 của Chính phủ. Bộ Tài chính đã chỉ đạo Tổng cục Hải quan đẩy mạnh thực hiện các đề án, dự án cải cách TTHC, hiện đại hóa hải quan và đã đạt được một số kết quả cụ thể.
Cũng về nội dung này, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho biết, để đáp ứng yêu cầu phát triển, hội nhập quốc tế của đất nước theo chủ trương của Chính phủ, chỉ đạo của Bộ Tài chính, cơ quan hải quan đã cải cách hiện đại hóa mạnh mẽ. Đến nay, 100% quy trình thủ tục cơ bản được thực hiện tự động với 99% tờ khai hải quan, 99% kim ngạch XNK được xử lý thông qua hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS) tại 100% đơn vị trong hệ thống hải quan. Thời gian thông quan hàng hóa luồng xanh không quá 3 giây.
Để tạo thuận lợi cho hoạt động XNK, với vai trò là Cơ quan Thường trực của Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và tạo thuận lợi thương mại (Ủy ban 1899), Tổng cục Hải quan đã phối hợp với các bộ, ngành tích cực triển khai các TTHC mới, mở rộng phạm vi, số lượng DN tham gia. Tính đến 5/7/2018, đã có 11 bộ, ngành kết nối 53 TTHC với 1,34 triệu hồ sơ của 22.800 DN đã được xử lý thông qua NSW.
Cộng đồng DN nói chung và 80.000 DN tham gia hoạt động XNK đánh giá rất cao những cố gắng, nỗ lực của ngành Hải quan trong việc đổi mới, nâng cao năng lực hoạt động và đẩy mạnh cải cách hành chính; góp phần thiết thực giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, của hàng hóa Việt Nam trên thương trường quốc tế.
Về triển khai ASW, Tổng cục Hải quan cũng đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành triển khai và đạt được một số bước tiến tích cực. Theo đó, từ 1/1/2018, Việt Nam đã trao đổi chính thức thông tin e-C/O form D (Chứng nhận xuất xứ hàng hóa điện tử mẫu D) với các nước Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan.
Thành quả và nỗ lực nêu trên của Tổng cục Hải quan đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Minh chứng là báo cáo về môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới (WB) cũng cho thấy, trong vòng 2 năm trở lại đây (20162017), Việt Nam luôn đứng vững vị trí 4 quốc gia có chỉ số giao lưu hàng hóa qua biên giới đứng đầu trong khu vực ASEAN.
Tích cực thúc đẩy kết nối NWS
Thực hiện chủ trương của Chính phủ, chỉ đạo của Bộ Tài chính, sau Hội nghị chuyên đề về thúc đẩy NSW, ASW và tạo thuận lợi thương mại được tổ chức tại Hà Nội vừa qua, ông Nguyễn Công Bình, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho biết, với vai trò Cơ quan Thường trực Ủy ban 1899, Tổng cục Hải quan tiếp tục nỗ lực trong việc phối hợp với các bộ, ngành triển khai các giải pháp đơn giản hóa thủ tục KTCN, tăng tốc kết nối ASW và NSW.
Để thực hiện mục tiêu nêu trên, ông Nguyễn Công Bình cho biết, ngành sẽ nỗ lực hoàn thiện cơ sở pháp lý và cải cách TTHC để tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc sử dụng, trao đổi chứng từ điện tử, hồ sơ điện tử đối với TTHC trong nước và các nước, khối – cộng đồng kinh tế; việc trao đổi dữ liệu giữa các cơ quan chính phủ trên nền tảng Cổng thông tin NSW.
Cán bộ Hải quan Đồng Nai hỗ trợ DN hoàn thiện thủ tục XNK. Ảnh: Song Linh
Xây dựng, triển khai hệ thống công nghệ thông tin phục vụ triển khai NSW theo định hướng xử lý tập trung trên nền tảng Cổng thông tin NSW; hoàn thiện Cổng thông tin NSW sẵn sàng về mặt kỹ thuật để thực hiện ASW theo lộ trình; đẩy mạnh thuê dịch vụ của bên thứ ba trong cung cấp các tiện ích cho cả DN và các cơ quan quản lý nhà nước. Cùng với đó, cơ quan hải quan xây dựng và thiết lập cơ chế giám sát và đánh giá độc lập từ phía cộng đồng DN đối với việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của các bộ, ngành theo chương trình, kế hoạch của Chính phủ.
Từ nay đến cuối năm 2018, Tổng cục Hải quan sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành khẩn trương hoàn thành và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch hành động thúc đẩy NSW, ASW, cải cách công tác KTCN đối với hàng hóa XNK và tạo thuận lợi thương mại giai đoạn 20182020; quyết định về việc bổ sung nhiệm vụ điều phối hoạt động logistics vào Ủy ban Chỉ đạo quốc gia 1899; trình Chính phủ ban hành Nghị định về thực hiện các thủ tục hành chính thông qua NSW, ASW và KTCN đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Trong năm 2018, Tổng cục Hải quan sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành triển khai mới 130 TTHC trên NSW theo Nghị quyết số 19-2018/NQ-CP ngày 15/5/2018 của Chính phủ, phấn đấu đạt 143 TTHC theo kết quả rà soát và cam kết mới nhất của các bộ, ngành.
Hải Linh