(TBTCO) – Sáng 20/11, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi tại Hội trường Quốc hội về dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển TP.HCM. Đồng thuận cao về tính cần thiết, cấp bách của một cơ chế đặc biệt cho TP, nhiều đại biểu kỳ vọng cơ chế mới sẽ “thổi bay” sức ì của TP đầu tàu này.
Đại biểu Dương Trung Quốc phát biểu tại Quốc hội ngày 20/11.
Thuế tài sản vẫn do Quốc hội quyết định
Điều hành phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho biết dự thảo mới của Nghị quyết đã được cập nhật, tiếp thu nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội góp ý tại phiên thảo luận tổ ngày 14/11 vừa qua. Chẳng hạn như nội dung về thuế tài sản, dự thảo đã quy định rõ Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật Thuế tài sản đối với nhà và đất và thực hiện thí điểm tại TP.HCM. Như vậy, Luật Thuế tài sản thì vẫn phải do Quốc hội quyết định và điều đó hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Hiến pháp.
Dự thảo cũng đã điều chỉnh chỉ cho phép tăng mức thuế suất hoặc mức thuế đối với 2 loại thuế là thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường, đồng thời khống chế trần của mức tăng không quá 25% so với mức thuế hoặc thuế suất hiện hành. Như vậy, khác với dự thảo trước, tất cả các loại thuế khác như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân sẽ được giữ nguyên không thay đổi. Về vấn đề lương, dự thảo đã quy định mức trần không được quá 1,8 lần mức lương ngạch, bậc, chức vụ theo lương cơ bản.
Phát biểu tại Quốc hội, các đại biểu Quốc hội đều đồng thuận cao về tính cần thiết, cấp bách của một cơ chế đặc biệt cho thành phố đầu tàu của cả nước. Theo đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai), TP đã “từ một thành phố sầm uất trở nên trầm uất vì các cơ chế ràng buộc”. Tiếp cận từ góc độ lịch sử, đại biểu chỉ ra từ hàng trăm năm qua, Nam Bộ không chỉ là một vựa lúa mà còn là trung tâm thương mại biển của khu vực. Dù trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của lịch sử, Sài Gòn vẫn được nhắc đến với niềm tự hào là “hòn ngọc Viễn Đông” khi Singapore mới chỉ là một làng chài. Sài Gòn khi xưa hay TP.HCM ngày nay luôn có một vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, quân sự và kinh tế.
Sau khi đất nước thống nhất, chúng ta đứng trước rất nhiều khó khăn đã kìm hãm sự phát triển của TP. Thời kỳ này, TP đã có nhiều nỗ lực bứt phá trong một cơ chế hết sức hạn chế, phá rào để công cuộc đổi mới mở ra sự phát triển. Tuy vậy, đến thời điểm này, TP vẫn nằm trong mặt bằng chung, ràng buộc bởi những cơ chế không khác những địa phương khác.
Vì vậy, đại biểu Dương Trung Quốc cho rằng Nghị quyết này không chỉ mở ra cho TP.HCM cơ hội phát triển và TP.HCM không chỉ mang lại cho đất nước lợi ích về vật chất mà điều quan trọng hơn cả vật chất, đó chính là cơ chế. Nếu những cơ chế cho TP.HCM có kết quả tốt sẽ được ứng dụng ở những nơi khác, mang lại lợi ích chung của cả nước, bao gồm cả Hà Nội. “Tôi tin rằng thành công của TP.HCM sẽ mang lại sự giải thoát, sự bứt phá mới cho Hà Nội và cho cả nước”, đại biểu khẳng định.
Tiếp tục khẳng định tính cần thiết của Nghị quyết này, đại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) cho rằng một thời gian dài chúng ta đầu tư dàn đều, thiếu mũi nhọn. Vì vậy, các đầu tàu làm động lực kéo cả vùng, cả nước, trong giai đoạn tới chúng ta rất cần những cơ chế mới để giải quyết “sức ỳ” của những đầu tàu này, đem lại sinh lực mới mạnh mẽ hơn cho các đầu tàu và cho cả quốc gia. “Đáng lý cơ chế này phải có từ lâu để cởi trói cho TP và cho nhiều tỉnh, đặc biệt những TP như Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ…”, đại biểu nói. Nghị quyết tuy là thí điểm, nhưng nó sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc giúp cho cả nước hoàn thiện chính sách, ổn định và hiệu quả trong điều hành.
Thống nhất cao về tính cần thiết song các đại biểu vẫn thảo luận nhiều về những nội dung cụ thể của các cơ chế trong dự thảo Nghị quyết. Đại biểu Đặng Thuần Phong đề nghị mở rộng quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng đất của TP.HCM từ 10 ha trở lên với không chỉ đất lúa mà cả đất rừng, đất thủy hải sản… Đồng thời, bỏ mức trần tăng thuế 25% đối với thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường. Theo đại biểu, việc tăng hay không tăng thuế cũng là lợi thế cạnh tranh của TP, do đó TP có thể tự cân nhắc việc này giữa nguồn thu và lợi thế cạnh tranh.
Tăng lương phải áp theo hiệu quả công việc
Để mở rộng hơn cơ chế cho TP, đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé cũng đề nghị, không nên quy định TP được quyền quyết định chi thu nhập bình quân tăng thêm đối với mức tối đa không quá 1,8 lần mức lương ngạch bậc chức vụ mà nên để TP tự quyết, nếu hiệu quả có thể nhân rộng cho các địa phương khác.
Tuy nhiên, không đồng tình quan điểm này, đại biểu Phan Thái Bình (Quảng Nam) tranh luận cho rằng quy định trần về mức lương là hợp lý, không nên đột phá, chênh lệch quá lớn so với các tỉnh lân cận. Ngoài ra, đại biểu cũng băn khoăn về mức lương cho cán bộ trung ương đóng trên địa bàn TPHCM, bởi đại biểu cho rằng nếu đã tăng thì phải tăng luôn cho cán bộ trung ương trên địa bàn, không nên để chênh lệch lớn giữa hai cán bộ công chức cùng địa bàn.
Cùng quan điểm này, đại biểu Trần Quang Chiểu (Nam Định) cho rằng, cần khống chế mức trần về lương là 1,8 và chưa nên đặt vấn đề mở rộng. Để mở rộng, Nghị quyết đã cho phép ngân sách có cơ chế lương đối với thu hút nhân tài. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị trong Nghị quyết cần ghi rõ là phần tăng thêm là phải theo hiệu quả công việc, theo chức vụ và vị trí việc làm qua những việc cơ quan phân công thì mới được điều chỉnh tăng, không tăng cào bằng với hệ số 1,8 lần. “Có như vậy mới khuyến khích người lao động làm việc có trách nhiệm và mẫn cán, tránh tình trạng tăng cào bằng lên 1,8 lần rồi sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về”, đại biểu đề nghị.
Hoàng Yến