(TBTCVN) – “Việc triển khai Nghị định 59/2018/NĐ-CP (Nghị định 59) và các thông tư hướng dẫn kể từ 5/6/2018 bước đầu đã giúp cơ quan hải quan và doanh nghiệp (DN) thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu (XNK) được thuận lợi.
Tuy nhiên cũng phát sinh một số vướng mắc… Cơ quan hải quan sẽ sớm bổ sung và hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin (CNTT) để việc triển khai Nghị định 59 được đồng bộ, thông suốt…”, ông Âu Anh Tuấn, quyền Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Tổng cục Hải quan cho hay.
Hệ thống CNTT chưa đáp ứng kịp
Theo ông Tuấn, phản ánh của các đơn vị hải quan và DN cho thấy, Nghị định 59 và các thông tư hướng dẫn có nhiều nội dung quy định phải thực hiện trên hệ thống, nhưng đến thời điểm hiện nay hệ thống CNTT của ngành vẫn chưa có chức năng để thực hiện hoặc đã có nhưng chưa hỗ trợ cho công chức hải quan trong việc thực hiện thủ tục hải quan.
Ông Tuấn dẫn chứng, hệ thống CNTT chưa có chức năng cho phép nộp hồ sơ miễn thuế, hoàn thuế, giảm thuế; chưa có hệ thống quản lý, theo dõi và trừ lùi giấy phép, giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), quản lý hàng đưa về bảo quản; chức năng chặn tờ khai trùng, tách vận đơn trong trường hợp nhiều tờ khai cho một vận đơn. Dung lượng các chứng từ điện tử gửi kèm qua hệ thống chỉ tối đa 2MB nên một số chứng từ có dung lượng lớn không gửi được bằng phương thức điện tử…, nên vẫn phải thực hiện thủ công thông qua hồ sơ, chứng từ giấy.
Về vướng mắc liên quan đến việc xử phạt về khai bổ sung hồ sơ hải quan, ông Tuấn cho hay, theo quy định mới tại Thông tư 39/2018/TT-BTC thì người khai hải quan nếu phát hiện sai sót trong việc khai hải quan và khai bổ sung sau thời điểm phân luồng thì bị xử phạt vi phạm hành chính (trước đây cho phép khai bổ sung đến thời điểm công chức hải quan kiểm tra trực tiếp hồ sơ).
Về quy định 1 giờ làm việc sau khi nhận được chứng từ mà người khai hải quan gửi qua hệ thống, công chức hải quan phải kiểm tra và phản hồi đã nhận đủ hồ sơ qua hệ thống CNTT cũng gây áp lực cho công chức hải quan trong việc kiểm tra tính đầy đủ hồ sơ hải quan. Đặc biệt trong những thời điểm cuối ngày làm việc, DN đồng loạt gửi hồ sơ thông qua hệ thống dẫn đến thời gian xử lý không đáp ứng được theo quy định tại Thông tư 39/2018/TT-BTC…
Theo ông Tuấn, hiện nay, Tổng cục Hải quan đã tiếp nhận, tổng hợp và ban hành văn bản gửi các cục hải quan tỉnh, thành phố hướng dẫn, tháo gỡ 36 vấn đề vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định 59 và các thông tư hướng dẫn nghị định. Cụ thể, có 2 vướng mắc đối với Nghị định 59; 34 vướng mắc liên quan đến Thông tư 39 hướng dẫn nghị định.
Xây dựng mới một số chức năng ứng dụng CNTT
Ông Tuấn cho hay, Nghị định 59 và các thông tư hướng dẫn được xây dựng theo hướng đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong nghiệp vụ hải quan. Mọi giao dịch, trao đổi thông tin giữa cơ quan hải quan và người khai hải quan được thực hiện thông qua hệ thống CNTT. Việc này sẽ góp phần giảm bớt sự tiếp xúc của công chức hải quan và DN do không phải in hồ sơ giấy, không phải đến cơ quan hải quan nộp hồ sơ.
Để thực hiện được việc này, ông Tuấn đề xuất cần bổ sung, xây dựng mới một số chức năng ứng dụng CNTT để DN thực hiện khai báo và cơ quan hải quan phản hồi thông tin lại cho DN.
Đồng thời, Cục Giám sát quản lý về hải quan sẽ chủ trì xây dựng và trình Tổng cục Hải quan ban hành quy trình nghiệp vụ hải quan đối với hàng hóa XNK, trong đó hướng dẫn các cán bộ công chức (CBCC) hải quan thực hiện các công việc trong quá trình giải quyết thủ tục hải quan, giám sát đối với một lô hàng XNK từ khâu trước, trong và sau thông quan; hướng dẫn cụ thể đối với từng loại hình cửa khẩu (đường biển, đường hàng không, đường bộ, đường sắt…). Quy trình này sẽ giúp cho việc xử lý, giải quyết thủ tục của CBCC được đồng bộ, không để ảnh hưởng đến thời gian thông quan của DN.
Ông Tuấn cũng đề nghị các đơn vị hải quan địa phương cần nâng cao năng lực, trách nhiệm trong giải quyết các vướng mắc của DN trong thẩm quyền. Tổng cục Hải quan sẽ tiếp tục tổng hợp các vướng mắc, khó khăn của cộng đồng DN, các cục hải quan địa phương liên quan đến các quy định tại các văn bản mới ban hành để có hướng dẫn kịp thời. Trường hợp vướng mắc vượt thẩm quyền sẽ tổng hợp báo cáo Bộ Tài chính để có chỉ đạo tháo gỡ kịp thời.
Ông Âu Anh Tuấn cho biết, trong tháng 7/2018, Tổng cục Hải quan sẽ có các cuộc làm việc với các hiệp hội DN lớn để nắm bắt, tổng hợp và kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn của DN.
Hải Linh