(TBTCVN) – Báo cáo gửi về Bộ Tài chính cho thấy, một số bộ, ngành có nhiều dự án kế hoạch vốn cần giải ngân rất lớn trong năm 2018. Điển hình như Bộ Y tế với hơn 2.340 tỷ đồng, nhưng đến nay chưa giải ngân được đồng vốn nào.
Bên cạnh đó cũng còn có tới 15 bộ, ngành khác có tỷ lệ giải ngân đến nay chỉ đạt dưới 10%.
Nhiều bộ kế hoạch vốn “khủng” chưa giải ngân
Trao đổi với báo chí gần đây, ông Triệu Thọ Hân, Vụ trưởng Vụ Đầu tư, Bộ Tài chính cho biết, trong 6 tháng đầu năm có 35/56 bộ, ngành trung ương và 6/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân kế hoạch năm 2018 thấp hơn 25% (mức bình quân chung của cả nước đạt 33,85% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao), đặc biệt còn 15 bộ, ngành tỷ lệ giải ngân chỉ đạt dưới 10%.
Cá biệt, một số dự án vốn trong nước chưa giải ngân, đó là: dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai; dự án cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức; dự án Bệnh viện Chợ Rẫy hữu nghị Việt Nhật của Bộ Y tế, với tổng mức vốn lên đến hơn 2.340 tỷ đồng. Đây là bộ có 3 dự án mức vốn lớn so với các bộ, ngành trong cả nước. Tiếp đó, trong 4 dự án của Bộ Giao thông vận tải với tổng mức vốn lên tới hơn 756 tỷ đồng, thì 3 dự án chưa giải ngân, 1 dự án giải ngân dưới 1%. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng “góp mặt” 2 dự án, tổng mức vốn 420 tỷ đồng, trong đó 1 dự án chưa giải ngân, 1 dự án giải ngân dưới 10%.
2 dự án xây dựng cơ sở 2 bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, mỗi dự án có tổng mức vốn là 600 tỷ đồng đều trong quá trình triển khai phải thay đổi, điều chỉnh thiết kế theo yêu cầu của các bệnh viện và phải rà soát tiết giảm tổng mức đầu tư. Riêng dự án Bệnh viện Chợ Rẫy hữu nghị Việt Nhật, mức kế hoạch vốn Thủ tướng giao là hơn 1.140 tỷ đồng đang gặp vướng mắc với tư vấn Nhật Bản về thiết kế cơ sở bệnh viện nên dự kiến chưa thể đấu thầu rút vốn trong năm 2018.
Nói về các dự án này, ông Triệu Thọ Hân cho biết, các dự án đã được bố trí vốn và triển khai thời gian khá lâu, đã bị chậm tiến độ của cả dự án chứ không chỉ tiến độ giải ngân của năm 2018. Bộ Y tế cũng đã báo cáo nguyên nhân chậm trễ giải ngân. Đây là các dự án PVC, vừa thiết kế vừa thi công, khâu phê duyệt các công đoạn và dự toán bị chậm, không đáp ứng yêu cầu tiến độ đặt ra, ảnh hưởng tới kế hoạch giải ngân.
Các dự án thuộc Bộ Giao thông vận tải, có dự án đang làm thủ tục trình Quốc hội để tăng tổng mức đầu tư (dự án đầu tư xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 2 TP. Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành – Tham Lương); có dự án hiệp định vay không có hiệu lực nên Bộ Tài chính đề nghị Bộ Giao thông vận tải và Bộ Kế hoạch và Đầu tư rà soát, không bố trí vốn cho dự án này. Đối với dự án Hệ thống thủy lợi Ngàn Trươi – Cẩm Trang, số vốn kế hoạch Thủ tướng giao là 300 tỷ đồng, hiện giải ngân mới được 0,07% do giải phóng mặt bằng và quá trình thực hiện có điều chỉnh thiết kế, cũng như điều kiện thời tiết không thuận lợi…
Vẫn có tâm lý “đầu năm thong thả”
Tâm lý “đầu năm thong thả, cuối năm vất vả” vẫn còn khi tốc độ giải ngân 6 tháng vẫn chưa cải thiện. Theo Bộ Tài chính, vẫn còn tình trạng một số dự án hầu hết các khoản giải ngân 5 tháng đầu năm 2018 đều thuộc kế hoạch vốn năm 2017, hoặc chủ đầu tư có tâm lý để dồn thanh toán vào cuối năm mà không nghiệm thu khi có khối lượng công việc hoàn thành và hoàn thiện thủ tục để thanh toán vốn. Trong khi đó, vẫn còn những lỗi “khó chấp nhận” khi có những địa phương dự án chưa thể triển khai được “do cơ quan chủ quản chậm giao kế hoạch vốn”.
Sốt ruột trước tình trạng giải ngân vốn chậm, mới đây trong văn bản gửi về Bộ Tài chính, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã kiến nghị Chính phủ cho phép chủ đầu tư được thực hiện trước bước khảo sát, thiết kế, dự toán công trình (theo quy định đây là các bước trong thực hiện dự án), để giảm bớt thời gian chuẩn bị thủ tục đầu tư, tăng thời gian thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công. Phải nhìn nhận thẳng thắn rằng, giải ngân chỉ là một công đoạn cuối của quá trình thực hiện dự án, do đó các quy định pháp luật có liên quan tác động đến cả dự án đầu tư đều phải xem xét và điều chỉnh. Theo ông Triệu Thọ Hân, quá trình xây dựng kế hoạch vốn cho dự án phải phù hợp với khả năng giải ngân cũng như nhu cầu giải ngân các dự án đó. Nếu lập kế hoạch càng sát thì khả năng thực hiện tiến độ giải ngân càng tốt.
Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đã làm việc với 6 bộ, ngành trung ương có kế hoạch vốn đầu tư công lớn nhưng tỷ lệ giải ngân thấp do có nhiều vướng mắc trong quá trình giải ngân. Phó Thủ tướng đã đi kiểm tra thực tế tại một số địa phương và kết luận chỉ đạo để các bộ, ngành, địa phương thực hiện. Sự vào cuộc rốt ráo của Chính phủ và Bộ Tài chính – với vai trò là cơ quan theo dõi tình hình giải ngân kế hoạch đầu tư công, đã có một số giải pháp nhằm thúc đẩy tỷ lệ giải ngân. Tình hình giải ngân 2 tháng gần đây đã cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, nhiệm vụ từ nay đến cuối năm khá nặng nề, rất cần sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, ban quản lý dự án, chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ dự án để đảm bảo mục tiêu giải ngân vốn đầu tư từ nguồn ngân sách theo đúng kế hoạch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ giao.
Minh Anh