Đừng nói rau thịt không ảnh hưởng: Tăng thuế VAT, dân gánh hết

Trao đổi với PV, ông Chung Thành Tiến, chuyên gia của Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam cho rằng: Tất cả đều ảnh hưởng hết, không thể nói là không ảnh hưởng. Bất kì người dân nào, không phải là DN, thì đều là đối tượng chịu thuế VAT vì đó là thuế gián thu. Họ là người tiêu dùng cuối cùng, thuế tăng lên bao nhiêu thì họ chính là người gánh chịu.

“Mớ rau, con cá, cân thịt, ai muốn trồng rau, nuôi cá cũng cần phải có vật tư đầu vào, có phân bón, thức ăn,… thì mới ra được cọng rau, cân thịt. Thuế Giá trị gia tăng của các mặt hàng đầu vào đó tăng thì đầu ra buộc phải tăng.

Ví dụ phân bón trước đây không chịu thuế VAT (mặc dù toàn bộ thuế GTGT đầu vào của DN người tiêu dùng vẫn gánh chịu nhưng vẫn thấp) thì nay dự kiến chuyển sang đối tượng chịu thuế ở mức thuế suất thuế GTGT là 10% hay 12%, có nghĩa người nông dân phải gánh thêm số thuế tăng thêm này, các vật tư đầu vào khác cũng tương tự. Như thế chắc chắn giá thành sản xuất phải tăng lên, kéo theo giá bán của bó rau, cân thịt cũng phải tăng lên”, ông Tiến nói.

Ông phân tích thêm: Hiện nay do có sự không đồng nhất phương pháp tính thuế GTGT có doanh nghiệp áp dụng phương pháp trực tiếp, có doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ. Nếu đầu vào của DN là đối tượng chịu thuế trực tiếp, toàn bộ tiền thuế GTGT này được cấu thành trong giá vốn của sản phẩm. Việc không cho hoàn thuế cũng là một vấn đề đẩy giá thành sản phẩm tăng cao do DN phải gánh chịu chi phí vốn,…”.

“Ngoài ra DN cũng không thể nằm ngoài sự ảnh hưởng này vì các yếu tố đầu vào tăng lên sẽ làm cho giá thành sản phẩm tăng lên, kéo theo giá bán tăng, người tiêu dùng sẽ hạn chế chi tiêu, cầu sẽ giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến lượng tiêu thụ hàng hóa của DN”, ông Chung Thành Tiến phân tích.

Từ các lập luận trên, Ông Chung Thành Tiến khẳng định: Người tiêu dùng cuối cùng dù mua ở siêu thị hay chợ thì mớ rau, con cá đã có một phần thuế GTGT nằm trong giá thành. Cho nên việc tăng thuế GTGT sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng nói chung chứ không thể nói là không ảnh hưởng.

Đồng quan điểm này, ông Nguyễn Văn Được, Giám đốc Công ty tư vấn thuế Trọng Tín, thẳng thắn: Trồng rau, nuôi lợn, gà,… nói chung là sản xuất nông, lâm, thủy hải sản thì cần hàng hóa là yếu tố đầu vào. Nếu điện tăng, xăng, dầu, chi phí vận chuyển, thuốc trừ sâu, phân bón,… đều tăng, thì làm cho giá thành tăng, tất yếu giá cả hàng hóa tăng lên. Thế nên, tăng thuế VAT tất nhiên là có ảnh hưởng đến người nghèo.

Theo ông Được, rau củ quả,… nói chung là nông, lâm, thủy hải sản là hàng hóa không chịu thuế VAT nếu như do người nông dân trực tiếp làm ra. Ở khâu thương mại, giữa DN bán với DN thì không phải kê khai tính thuế theo Điều 5 Thông tư 219. Thế nhưng nếu DN bán lại cho tổ chức hoặc cá nhân không phải là DN (tức là người tiêu dùng cuối cùng là người dân) thì phải chịu thuế suất 5%.

“Tăng thuế VAT ảnh hưởng đến cả nền kinh tế. Rau dưa, thịt cá ở chợ không chỉ chịu ảnh hưởng bởi tăng giá các yếu tố đầu vào mà còn chịu ảnh hưởng bởi thuế VAT do các thương nhân (không phải doanh nghiệp) mua lại của các doanh nghiệp phải chịu thuế 5% (nay dự kiến là 6%), hàng hóa mua ở siêu thị hay của các DN bán trực tiếp cho người tiêu dùng cũng chịu ảnh hưởng. 

Xu thế chung là phải hướng tới việc mua bán ở các trung tâm thương mại, siêu thị, các doanh nghiệp kinh doanh bài bản, ông Nguyễn Văn Được chia sẻ.