(TBTCVN) – Bộ Tài chính là Bộ đầu tiên được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tới dự và chỉ đạo hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2020. Sự ưu ái này cũng là điều dễ hiểu bởi tinh thần xuyên suốt trong điều hành của người đứng đầu Chính phủ 4 năm qua là, “có thực mới vực được đạo”.
“Thực” ở đây là phải linh hoạt, đổi mới sáng tạo trong phát triển kinh tế để có được nguồn thu dồi dào thì mới có được nguồn chi dồi dào phục vụ Nhân dân. Và Bộ Tài chính đã làm được điều này rất tốt, chưa từng nhận phải lời chê nào từ Chính phủ và Thủ tướng chính phủ.
Kết thúc năm 2019, lần đầu tiên sau rất nhiều năm, 63/63 tỉnh, thành phố vượt dự toán thu ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn và “túi tiền” quốc gia, theo nhận xét của Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, “có của ăn của để”. Quy mô thu ngân sách ngày càng mở rộng. Năm 2019 tăng 1,81 lần so với năm 2014, tính chung quy mô thu NSNN 5 năm giai đoạn 2015 – 2019 gấp 1,82 lần giai đoạn 2010 – 2014. Tổng thu NSNN bình quân đạt 24,9% GDP, vượt hơn 1 điểm phần trăm so với mục tiêu đề ra.
Thu ngân sách năm sau luôn cao hơn năm trước. Bình quân tăng khoảng 8,3%/năm và các năm đều vượt dự toán với giá trị lớn đã góp phần tăng thêm nguồn lực tài chính. Cơ cấu thu ngân sách ngày càng tăng tính bền vững. Tỷ trọng thu nội địa tăng từ 68% bình quân giai đoạn 2011 – 2015 lên 82% năm 2019, đáng chú ý, không còn lệ thuộc vào thu từ dầu thô. Theo đà đó, đến cuối năm 2019 dư nợ công khoảng 54,7% GDP, giảm gần 7% so với mức 61,3% GDP năm 2015.
Khi đại dịch COVID-19 ập đến vào đầu năm 2020, mây đen kéo đến phủ kín nền kinh tế toàn cầu và nền kinh tế Việt Nam cũng không là ngoại lệ. Bộ Tài chính, một lần nữa, không phụ niềm tin của Thủ tướng khi càng trong gian khó, ngành càng thể hiện được năng lực mà Thủ tướng tặng cho cụm từ là “rất hợp lòng dân”, “ấn tượng”.
Theo Thủ tướng, nếu không có tiền thì Chính phủ cũng đành ngậm ngùi trong nỗi thương dân. Rất may không phải xảy ra cảnh như vậy. Với tài xoay sở, Bộ Tài chính vẫn đảm bảo cho đến hết tháng 6/2020, tổng thu NSNN ước đạt 668,7 nghìn tỷ đồng, bằng 44,2% dự toán, giảm 10,5% so với cùng kỳ năm 2019. Mức giảm không quá xấu như hình dung trước đó của Chính phủ.
Đặc biệt, vượt trên những căng thẳng về sự hao hụt của NSNN thời đại dịch, Bộ Tài chính đề xuất một loạt sáng kiến “mở hầu bao” hỗ trợ cho dân. Có thể kể đến như Bộ Tài chính đã chủ động đề xuất trình cấp có thẩm quyền quyết định các giải pháp về tài khóa để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất – kinh doanh, đảm bảo an sinh xã hội. Trong đó, đã thực hiện gia hạn tiền thuế, tiền thuê đất với tổng số tiền hơn 43 nghìn tỷ đồng; thực hiện miễn, giảm một số loại thuế, phí và lệ phí với giá trị dự kiến khoảng 20 nghìn tỷ đồng…
“Đại dịch là một thử thách lớn trong điều hành. Lúc này là rõ nhất để đánh giá chúng ta có thể hiện được tinh thần trách nhiệm trước đất nước, trước nhân dân hay không”, Thủ tướng khen “Bộ Tài chính đã thể hiện được”!
Dù vậy, người đứng đầu Chính phủ vẫn rất ưu tư. “Toàn ngành Tài chính đã bám sát tình hình thực tiễn, chủ động đề xuất các giải pháp chính sách tài khoá, góp phần tích cực vào kết quả thực hiện “nhiệm vụ kép” – vừa phòng chống dịch, vừa phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo đời sống nhân dân và chuẩn bị điều kiện sẵn sàng cho giai đoạn phục hồi và phát triển sau dịch”, ông nói, “nhưng vẫn phải tính toán biện pháp mạnh mẽ hơn để kích thích nền kinh tế”.
Dẫn ra thực tế nhiều nước dành tới 10% GDP để ứng phó với đại dịch, Thủ tướng thấy so với các nước, không gian tài khóa, tiền tệ của Việt Nam còn dư địa lớn với tỷ lệ nợ công liên tục giảm từ mức 64,8% đầu nhiệm kỳ đến nay còn khoảng 54,5%.
Vậy nên theo Thủ tướng, Việt Nam cũng mạnh dạn tính toán đến việc với quy mô GDP khoảng 300 tỷ USD thì có thể chi tới 10% GDP là 30 tỷ USD. “Có thực mới vực được đạo”, có mạnh tay chi mới có thể chặn đứng được đà suy giảm.
Đoàn Trần