(TBTCO) – Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế luôn nhận được sự quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Phát biểu tại Diễn đàn Tài chính 2019, có ý kiến cho rằng, chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu lại nền kinh tế.
Đảm bảo cân đối ngân sách, đổi mới mô hình tăng trưởng
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế là xu hướng, mục tiêu và được sự quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Đây cũng là chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước xuyên suốt, được cụ thể hóa trong Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2016 – 2020.
Sau hơn 30 năm đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đạt được những thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế chủ yếu nhờ sự đóng góp của lao động trình độ thấp, vốn và tài nguyên thiên nhiên.
Với vai trò là huyết mạch của nền kinh tế, lĩnh vực tài chính có nhiệm vụ quan trọng thúc đẩy, mở đường trong quá trình cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Để thực hiện được mục tiêu này, Bộ Tài chính đã tham mưu, hoạch định chính sách tài chính nhằm huy động và phân phối các nguồn lực trong xã hội, chuyển tải các nguồn lực tài chính quốc gia để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, thực hiện các chính sách xã hội và đảm bảo an ninh, quốc phòng.
Bộ Tài chính đã chỉ đạo thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương thu, chi ngân sách ở tất cả các cấp, ngành, địa phương và đơn vị. Nhờ vậy, tỷ trọng chi thường xuyên giảm (năm 2018 giảm còn dưới 62% tổng chi ngân sách nhà nước, mục tiêu là dưới 64%), tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng (năm 2018 đạt trên 27%, mục tiêu là 25 – 26%).
Cùng với việc tích cực xây dựng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn Luật Quản lý nợ công, Bộ Tài chính đã đẩy mạnh cơ cấu lại nợ công theo hướng bền vững. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, triển khai thực hiện các giải pháp phát triển cân bằng và toàn diện thị trường tài chính, cùng với đó là tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước thông qua việc đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, thu đủ số cổ tức, lợi nhuận sau thuế, tiền bán vốn tại các doanh nghiệp theo nghị quyết Quốc hội…
Các chính sách tài chính trong thời gian qua đã đáp ứng yêu cầu cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Nhìn chung, đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế đã đi vào thực chất hơn, tạo ra nhiều chuyển biến quan trọng và rõ nét. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng chưa thay đổi bền vững; cơ cấu lại nền kinh tế chưa đạt được mục tiêu đề ra.
Cải cách chính sách tài chính mang tính đột phá, đồng bộ
Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã có bài phát biểu quan trọng tại diễn đàn. Thứ trưởng đã nêu ra 7 vấn đề lớn về tài chínhngân sách để các đại biểu tham gia diễn đàn cùng thảo luận, từ đó có góp phần vào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn trước mắt cũng như cho 10 năm tới đây.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Sebastian Paust – Tham tán thứ nhất, Trưởng Bộ phận hợp tác phát triển, Đại sứ quán Cộng hòa Liên bang Đức tại Việt Nam khẳng định, năm 2019 là thời điểm Việt Nam đang trong quá trình được trải nghiệm nhiều và đã đạt được thành công, chuẩn bị thực hiện chiến lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn từ năm 2021 – 2030.
Diễn giả tham gia ý kiến tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2019. Ảnh: T.T
Ông Sebastian Paust khẳng định, Diễn đàn Tài chính 2019 là diễn đàn quan trọng cho thấy, chính sách tài chính đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc cơ cấu lại nền kinh tế Việt Nam.
“Chúng tôi đánh giá cao cách tiếp cận của Chính phủ Việt Nam trong việc hướng tới một chính sách tài chính tạo động lực cho tăng trưởng. Đây là nỗ lực lớn của Chính phủ Việt Nam trong việc cơ cấu chính sách tài chính của một đất nước. Việc phấn đấu tăng trưởng GDP và tăng chi tiêu công trong mục tiêu trung hạn là rất lớn. Trong bối cảnh đó, nguồn thu từ dầu, từ thuế xuất nhập khẩu có khả năng suy giảm, giảm mức thuế theo các cam kết tại các hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là Hiệp định EVFTA (Việt Nam – EU)… là thách thức đối với Việt Nam” – ông Sebastian Paust nói.
Theo ông, Việt Nam đã có cách đi của riêng mình. Trong mục tiêu hướng tới là trở thành quốc gia có mức thu nhập cao hơn vào năm 2045. Như vậy phải tính đến bối cảnh có nhiều xung đột thương mại thế giới diễn ra; yêu cầu phải cải cách chính sách tài chính trong thời kỳ này thực sự rất quan trọng.
Trong bối cảnh Việt Nam cần phải cơ cấu lại chính sách về quản lý nợ và đầu tư công, Chính phủ Đức đã tăng cường hợp tác lâu dài với Việt Nam và đặc biệt là hợp tác với Bộ Tài chính để trao đổi kinh nghiệm cũng như hỗ trợ các chính sách tài chính.
“Từ năm 1993, GIZ đã hỗ trợ nhiều cho Chính phủ Việt Nam khung cải cách về tài chính, công tác quản lý nợ… GIZ cũng sẽ cũng giúp Việt Nam tăng cường quản lý tài chính trung hạn, dài hạn. Tôi rất mong đợi sẽ tiếp tục chứng kiến những hoạt động hợp tác hiệu quả giữa hai bên liên quan đến chính sách tài chính ở Việt Nam” – ông Sebastian Paust nói.
Với mục tiêu tìm kiếm các động lực đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế trong các chính sách tài chính ở Việt Nam trong thời gian tới, Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2019 tập trung thảo luận để nhận diện thực trạng mô hình tăng trưởng và cơ cấu kinh tế của Việt Nam (những hạn chế, vướng mắc và bài học kinh nghiệm trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế từ năm 2011 đến nay); định hướng giải pháp đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2045.
Bên cạnh đó, diễn đàn sẽ đánh giá những đóng góp của chính sách tài chính trong 10 năm qua đối với quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; đồng thời nhận diện những điểm nghẽn, rào cản trong chính sách tài chính nói chung và trong một số ngành, lĩnh vực cụ thể hiện nay trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế.
Nhân dịp này, qua trao đổi, thảo luận, diễn đàn cũng sẽ đề xuất giải pháp cải cách mang tính đột phá, đồng bộ các chính sách tài chính nhằm tạo động lực đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế ở Việt Nam trong thời gian tới.
Đây là năm thứ ba, Bộ Tài chính tổ chức diễn đàn tài chính. Diễn đàn Tài chính Việt Nam năm 2019 sẽ là động lực quan trọng để tiếp tục mở rộng không gian khoa học của ngành Tài chính, tạo tiền đề cho những sáng kiến mới về các vấn đề về kinh tế – tài chính lớn của quốc gia./.
Minh Anh