(TBTCVN) – Trả lời phỏng vấn của Thời báo Tài chính Việt Nam, ông Phạm Hoàng Hải – Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Ý tại Hà Nội (Icham) cho rằng.
Để tạo ra một “cú nhảy vọt” về chất lượng phục vụ của hải quan, thì trước tiên cần phải dịch chuyển ý thức từ “doanh nghiệp cần ta, sang ta cần doanh nghiệp”. Sau đó là quy trình đơn giản hơn, rõ ràng và minh bạch hơn, nhưng vẫn phải phù hợp với thông lệ quốc tế.
PV: Trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã có rất nhiều nỗ lực cải cách hiện đại hóa ngành Hải quan, nâng cao chất lượng phục vụ, hướng tới sự hài lòng của doanh nghiệp. Ông đánh giá như thế nào về những nỗ lực cải cách này?
– Ông Phạm Hoàng Hải: Sẽ không hề quá khi nói rằng Hải quan là một trong những ngành quan trọng nhất của một quốc gia. Điều này đặc biệt đúng khi thương mại quốc tế giữa các quốc gia đang gia tăng với một tốc độ chóng mặt như hiện nay cả về chất và lượng. Do đó, quy chuẩn và chất lượng của hải quan có ảnh hưởng mạnh mẽ và trực tiếp, trước là tới hoạt động của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, sau là tới người tiêu dùng. Nhiệm vụ của hải quan với Chính phủ là đảm bảo nguồn thu thuế nhập khẩu cũng như kiểm duyệt hàng hóa vào lãnh thổ quốc gia. Một mặt khác, hải quan cũng phải đảm bảo chất lượng phục vụ doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển thương mại quốc tế.
Trong trường hợp của Việt Nam, ngành Hải quan đã trải qua rất nhiều thay đổi, đặc biệt là từ giai đoạn 2008 cho đến nay, để có thể đồng bộ hóa với các quy chuẩn quốc tế cũng như với quy trình của các quốc gia mà Việt Nam có giao thương. Đây là những thay đổi mang tính hệ thống, có liên quan đến rất nhiều các cơ quan khác. Do đó cần có nhiều thời gian hơn để hoàn thiện và mang lại kết quả rõ ràng. Tuy nhiên đây là những thay đổi cần thiết, quan trọng để giúp hải quan Việt Nam phát triển hơn.
Ông Phạm Hoàng Hải
Cuộc cách mạng công nghiệp số đang diễn ra rất nhanh và các cơ quan bộ, ban, ngành cũng không nằm ngoài vòng xoáy đó. Nó sẽ có ảnh hưởng mang tính sống còn tới cách làm việc của các cơ quan chức năng trong tương lai. Trước các điều kiện nêu trên, Hải quan Việt Nam đã có những thay đổi, cải cách rất tích cực để đạt được kết quả đó.PV: Về chất lượng phục vụ của các cán bộ hải quan đối với các doanh nghiệp thì sao? Ông có thấy nhiều thay đổi về chất lượng phục vụ doanh nghiệp của ngành Hải quan trong thời gian qua? Ông cảm thấy hài lòng về điều gì nhất so với trước kia?- Ông Phạm Hoàng Hải: Điều đầu tiên mà chúng ta có thể thấy rất rõ ràng là thời gian thông quan đã được giảm đáng kể, tiết kiệm rất nhiều chi phí kho bãi cho doanh nghiệp. Thêm vào đó, các giấy tờ thủ tục đã được đơn giản hóa và đồng bộ hóa nhiều (trừ các ngành hoặc sản phẩm đặc thù).
Về cán bộ hải quan thì rõ ràng đây không phải là câu chuyện ngày một ngày hai. Chất lượng phục có gia tăng rõ rệt. Nhưng để tạo ra một “cú nhảy vọt” về chất lượng thì có lẽ vẫn cần thêm thời gian nữa. Điều này hoàn toàn dễ hiểu vì trước tiên chúng ta cần phải dịch chuyển ý thức từ doanh nghiệp cần ta, sang ta cần doanh nghiệp. Sau đó cần phải có quy trình đơn giản hơn, rõ ràng và minh bạch hơn, nhưng vẫn phải phù hợp với thông lệ quốc tế. Và cuối cùng là một bộ máy được tinh giản hơn. Riêng về mặt này, cuộc cách mạng số hóa sẽ có ảnh hưởng rất lớn.PV: Còn về việc công khai minh bạch của ngành Hải quan, ông có bình luận gì về vấn đề này?- Ông Phạm Hoàng Hải: Hiện nay, cơ quan hải quan đã áp dụng phương thức quản lý hải quan hiện đại như hệ thống thông quan tự động, máy soi container… trong các khâu làm thủ tục, kiểm tra, giám sát hàng hóa, giúp giảm thiểu chi phí phát sinh cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, những phương thức quản lý hiện đại này cũng hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp giữa công chức hải quan với doanh nghiệp, làm giảm phát sinh tiêu cực và minh bạch hơn hoạt động hải quan.
Tuy nhiên, như tôi đã nói lúc trước, việc công khai minh bạch không chỉ liên quan tới hải quan mà nó liên quan đến tất cả các cơ quan chức năng khác. Quy trình càng được chuẩn hóa, đơn giản, rõ ràng thì việc công khai minh bạch càng dễ. Và khi chúng ta đi vào số hóa công việc của các cơ quan chức năng thì nó sẽ tạo ra một “cú hích” rất lớn cho quá trình công khai minh bạch hóa. Thêm vào đó, việc thay đổi nhận thức của doanh nghiệp và của cán bộ hải quan cũng là nền tảng cho việc này. PV: Ông có khuyến nghị, góp ý gì cho việc hiện đại hóa, nâng cao tính chuyên nghiệp của ngành Hải quan, để các doanh nghiệp cảm thấy hài lòng hơn?- Ông Phạm Hoàng Hải: Chúng tôi được biết là Hải quan Việt Nam đang quy chuẩn hóa với hải quan của một số các quốc gia để kiểm soát thông quan một đầu tức là doanh nghiệp chỉ cần làm giấy tờ thông quan ở đầu xuất hoặc đầu nhập chứ không phải làm ở cả hai đầu như hiện nay nữa. Đây rõ ràng là một động thái rất đáng được hoan nghênh và chúng tôi rất mong chờ điều này. Nhưng để làm được điều đó đồng nghĩa với việc đồng bộ hóa vận đơn, đồng bộ hóa quy trình kiểm duyệt kho bãi, đồng bộ hóa quy trình và nội dung quản lý doanh nghiệp, sẽ có rất nhiều bước để chuẩn bị.
Khi điều này đi vào hiện thực doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian và chi phí. Số lượng container thông quan trong cả năm cũng do đó mà tăng lên, đồng thời giảm thiểu được các tiêu cực. Cuộc cách mạng 4.0 cũng sẽ đóng góp rất lớn trong việc chuẩn bị này. Chúng tôi tin chắc Hải quan Việt Nam sẽ tiếp tục làm tốt công việc của mình.PV: Xin cảm ơn ông!
Thảo Miên ()