Bộ Tài chính cho biết trong giai đoạn 2012-2016, chi ngân sách nhà nước cho bảo vệ môi trường cao hơn tổng số thu từ thuế bảo vệ môi trường.
Những ngày qua dự luận xôn xao quanh thông tin thuế bảo vệ môi trường xăng dầu được đề xuất tăng lên kịch trần 4.000 đồng/lít, ngân sách có thêm khoảng 15.000 tỷ đồng.
Cùng với đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với mặt hàng xăng dầu như tại Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về biểu thuế BVMT, Bộ Tài chính cho biết tổng số thu thuế bảo vệ môi trường giai đoạn 2012-2017 đạt khoảng 150.810 tỷ đồng, bình quân khoảng 25.135 tỷ đồng/năm, chiếm tỷ trọng khoảng 1,48% – 4,27% trên tổng thu ngân sách Nhà nước (NSNN) và khoảng 0,34% – 0,98% trên tổng sản phẩm trong nước (GDP) hàng năm. Trong đó, năm 2012 là 11.160 tỷ đồng; năm 2013 là 11.512 tỷ đồng; năm 2014 là 11.970 tỷ đồng; năm 2015 là 27.020 tỷ đồng; năm 2016 là 44.323 tỷ đồng và năm 2017 khoảng 44.825 tỷ đồng.
Trước đó tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế BVMT, Bộ Tài chính cũng giải thích rõ hơn về cơ chế thu – chi ngân sách liên quan đến vấn đề này.
Cụ thể, Bộ Tài chính cho biết Luật ngân sách Nhà nước 2015 quy định các khoản thu ngân sách theo quy định được tổng hợp vào ngân sách chung mà không gắn với nhiệm vụ chi cụ thể. Hàng năm, kinh phí ngân sách Nhà nước bố trí cho các nhiệm vụ bảo vệ môi trường căn cứ vào yêu cầu bảo vệ môi trường cũng như giải quyết các vấn đề về môi trường trong ngắn hạn và dài hạn. Thực tế, trong giai đoạn 2012 – 2016, chi ngân sách Nhà nước cho bảo vệ môi trường cao hơn tổng số thu từ thuế BVMT.
Cụ thể, số thu từ thuế bảo vệ môi trường trong giai đoạn 2012-2016 là 105.985 tỷ đồng. Trong đó, năm 2012 thu 11.160 tỷ đồng; năm 2013 là 11.512 tỷ đồng; năm 2014 là 11.970 tỷ đồng; năm 2015 là 27.020 tỷ đồng và năm 2016 khoảng 44.323 tỷ đồng).
Trong khi đó, tổng số chi ngân sách Nhà nước cho các nhiệm vụ bảo vệ môi trường giai đoạn 2012 – 2016 là khoảng 131.857 tỷ đồng, trung bình khoảng 26.371 tỷ đồng/năm. Như vậy, mức chi ngân sách Nhà nước cho bảo vệ môi trường cao hơn số thu thuế cho nhiệm vụ này bình quân khoảng 21.197 tỷ đồng/năm.
Ngoài ra, bên cạnh các nguồn chi ngân sách Nhà nước trực tiếp cho môi trường, còn có nguồn chi từ các hoạt động kinh tế, chi đầu tư phát triển, chi từ dự phòng của ngân sách địa phương cho các nhiệm vụ bảo vệ môi trường và các khoản vay, viện trợ chi trực tiếp cho dự án về bảo vệ môi trường không đưa vào NSNN. Một số nội dung, nhiệm vụ do ngân sách Nhà nước chi trả cũng góp phần quan trọng cho BVMT như dự án Xây dựng tuyến đường sắt trên cao, các dự án, chương trình khoa học công nghệ ứng dụng công nghệ xanh, bền vững…
Đáng lưu ý, Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về biểu thuế bảo vệ môi trường được đề xuất thời gian áp dụng là ngày 1/7/2018. Trong khi đó, chương trình xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế bảo vệ môi trường đã lùi thời hạn trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp tháng 10/2019 thay vì trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp tháng 10/2017 (kỳ họp thứ 4) như dự kiến ban đầu. Tại dự thảo này, Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh biểu thuế bảo vệ môi trường xăng dầu lên mức 3.000 đồng – 8.000 đồng/lít, tăng khá cao so với khung thuế hiện hành là từ 1.000 đồng – 4.000 đồng/lít.
T.Hà