(TBTCVN) – Ngày 25/6/2020, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị sơ kết và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài năm 2020.
Hội nghị được tổ chức trực tuyến với 1 đầu cầu tại trụ sở Bộ Tài chính và các điểm cầu tại Kho bạc Nhà nước các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà chủ trì hội nghị.Giải ngân gấp 3,6 lần cùng kỳ nhưng vẫn thấp
Báo cáo tại hội nghị, ông Trương Hùng Long Cục trưởng Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính) cho biết, nửa đầu năm nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19 khiến các dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi cũng gặp nhiều khó khăn.
Tính từ đầu năm đến hết ngày 24/6/2020, các bộ, ngành, địa phương giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020 nguồn nước ngoài là 7.427 tỷ đồng, đạt 13,1% so với dự toán được giao. Trong đó, giải ngân của các bộ, ngành trung ương đạt 2.815 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 15,46% dự toán; giải ngân của các địa phương đạt 4.611 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 11,98% dự toán. Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương vẫn đang tiếp tục giải ngân phần vốn của năm 2019 chuyển sang là 7.198 tỷ đồng.
Cũng theo ông Trương Hùng Long, kết quả trên là nỗ lực của các bộ, địa phương và các chủ dự án, với tỷ lệ giải ngân cao gấp 3,6 lần so với mức cùng kỳ của năm 2019, nhưng tỷ lệ này vẫn thấp so với kết quả giải ngân của nguồn vốn đầu tư công trong nước. Với tốc độ giải ngân như hiện nay và việc nền kinh tế tiếp tục chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, nếu các cấp, các ngành, các địa phương và các chủ dự án không có các giải pháp quyết liệt, khắc phục khó khăn thì sẽ khó có thể hoàn thành được nhiệm vụ đã được Quốc hội và Chính phủ giao đối với nguồn vốn vay ODA và vay ưu đãi của năm 2020 và cho cả nhiệm kỳ 2016 – 2020.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Trần Xuân Hà cho rằng, qua nghe báo cáo tổng hợp chung và ý kiến của 10 bộ, ngành, địa phương cho thấy, tình hình giải ngân 6 tháng đầu năm có mặt tiến bộ hơn so với những năm trước, nhưng vẫn còn có nhiều khó khăn, vướng mắc. “Mặc dù tình hình có được cải thiện song tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nói chung và vốn nước ngoài còn rất thấp, với nguyên nhân có cả chủ quan và khách quan” – Thứ trưởng Trần Xuân Hà phát biểu.
“Bộ Xây dựng sớm ban hành thông tư sửa đổi, bổ sung các thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định số 68/2019/NĐ-CP về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, trong đó có quy định về quy trình, thủ tục cập nhật giá gói thầu; thẩm quyền quyết định sử dụng chi phí dự phòng của giá gói thầu khi cập nhật giá gói thầu”.
Ông Nguyễn Doãn Toản – Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội
Về khách quan, theo Thứ trưởng, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 khiến các dự án sử dụng vốn nước ngoài đều bị đình trệ; các chuyên gia nước ngoài cũng không thể sang Việt Nam để hỗ trợ việc triển khai. Bên cạnh đó, những sự thay đổi về cơ chế, chính sách mới dẫn đến việc các bộ, địa phương, chủ dự án còn lúng túng trong quá trình triển khai dự án do chưa kịp cập nhật.
Ngoài ra, một số nguyên nhân khác cũng được nhắc đến như: Nhiều dự án lớn phải điều chỉnh chủ trương đầu tư và điều chỉnh hiệp định vay với nước ngoài nên chưa đủ cơ sở pháp lý để triển khai hoạt động, dẫn đến chưa thể lập hồ sơ rút vốn.
Nhiều chủ dự án chậm trễ thực hiện thủ tục hoàn chứng từ cho các khoản rút vốn từ tài khoản đặc biệt. Theo thống kê của Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2020, số rút lần đầu về tài khoản đặc biệt hoặc bổ sung tài khoản đặc biệt là 8.700 tỷ đồng, nhưng số hoàn chứng từ mới chỉ là 620 tỷ đồng.
Theo Thứ trưởng Trần Xuân Hà, vấn đề giải phóng mặt bằng chậm, năng lực hạn chế của các nhà thầu, chậm giải quyết tranh chấp giữa chủ đầu tư và nhà thầu, quá trình thẩm định của cơ quan cho vay lại đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thường bị kéo dài cũng là nguyên nhân chậm giải ngân vốn đầu tư công,… và đều tác động đến tỷ lệ giải ngân.Quyết tâm đẩy nhanh tiến độ
Năm 2020 là năm cuối cùng của kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016 – 2020, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài năm 2020 là rất lớn.
Kết luận tại hội nghị, Thứ trưởng Trần Xuân Hà cho biết, hội nghị thống nhất trong thời gian tới sẽ quyết tâm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư từ nguồn vốn vay nước ngoài, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng, cũng như giải quyết các vấn đề kinh tế vĩ mô, thực hiện nhiệm vụ tài chính ngân sách không những của Bộ Tài chính mà của các bộ, ngành, địa phương giai đoạn năm 2016 – 2020.
Theo Thứ trưởng Trần Xuân Hà, Bộ Tài chính sẽ tích cực phối hợp với các bộ, ngành để xử lý các vướng mắc phát sinh hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định; đồng thời sẽ chỉ đạo các đơn vị toàn ngành tài chính chủ động triển khai các giải pháp nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nói chung và nguồn vay nước ngoài nói riêng.
Cũng tại hội nghị, Thứ trưởng Trần Xuân Hà nêu ra 5 nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy giải ngân. Trong đó, nhóm phân bổ, phân khai vốn đầu tư từ nguồn vốn nước ngoài: Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương phân bổ, phân khai hết dự toán, đảm bảo sát tiến độ, nhu cầu giải ngân của dự án và kịp thời nhập vào hệ thống Tabmis để có cơ sở giải ngân. Trường hợp nhận thấy không đủ khả năng giải ngân, đề nghị hủy, chuyển dự toán cho dự án khác có tính sẵn sàng hơn. Các địa phương phải bố trí đủ vốn đối ứng để đáp ứng yêu cầu thanh toán cả vốn nước ngoài và vốn trong nước cho phù hợp.
“Để thuận lợi trong theo dõi kết quả thực hiện, kịp thời phục vụ công tác điều hành kế hoạch, Bộ Giao thông vận tải đề nghị sử dụng số liệu theo dõi giải ngân hàng tháng của mình để làm căn cứ báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch hàng tháng. Định kỳ 3 tháng, yêu cầu các chủ đầu tư/ban quản lý dự án xác nhận số liệu giải ngân với các Kho bạc Nhà nước để làm cơ sở chuẩn xác kết quả giải ngân”.
Ông Nguyễn Ngọc Đông – Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải
Nhóm thứ hai, các bộ, ngành, địa phương thực hiện rà soát hồ sơ thủ tục liên quan tới chủ trương đầu tư, hiệp định vay.
Nhóm thứ ba, chủ động bồi thường giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư, phân khai đấu thầu, thực hiện cơ chế đấu thầu, ký kết hợp đồng, triển khai thực hiện dự án, triển khai phương pháp thanh quyết toán khi dự án hoàn thành.
Nhóm thứ tư, phối kết hợp trong giải ngân và thanh toán vốn. Lưu ý, phối kết hợp với Bộ Tài chính và nhà tài trợ trong việc giải ngân, rút vốn (trong đó có thanh toán điện tử thí điểm ở một số đơn vị, giải ngân về một số tài khoản đặc biệt); phối hợp với Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước trong việc ghi thu, ghi chi đối với phần vốn thanh toán.
Nhóm thứ năm, đẩy nhanh thực hiện công tác vay về cho vay lại (các sở tài chính phối hợp với Bộ Tài chính rà soát lại các hợp đồng vay lại, công tác thẩm định, khả năng trả nợ, cũng như rà soát lại kế hoạch vay của chính quyền địa phương; đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tiếp tục thẩm định hồ sơ vay về cho vay lại).
Để hoàn thành nhiệm vụ giải ngân năm 2020, đòi hỏi cần có các giải pháp đồng bộ và quyết liệt của toàn thể hệ thống chính trị, của Chính phủ, bộ, ngành và địa phương. Đối với các vấn đề phát sinh thuộc phạm vi trách nhiệm, Bộ Tài chính đã và sẽ tiếp tục chủ động phối hợp triển khai các biện pháp để giải quyết. Bộ Tài chính mong muốn các bộ ngành, địa phương với tư cách là cơ quan chủ quản cần theo dõi sát sao và chỉ đạo kịp thời các chủ dự án giải quyết các vướng mắc nhằm hoàn thành mục tiêu giải ngân năm 2020.
Đức Minh