(TBTCVN) – Nghị quyết Trung ương 7 khoá X (NQTW7) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đã tạo ra nhiều đổi mới mạnh mẽ về cơ chế, chính sách để huy động các nguồn lực, phát triển nhanh kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân, dân cư nông thôn, nhất là vùng khó khăn.
Mặc dù ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn, song trong giai đoạn vừa qua vẫn đầu tư 1,17 triệu tỷ đồng cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn.Thu nhập bình quân hộ gia đình nông thôn tăng
Tại Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện NQTW7 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tổ chức ngày 9/7/2018, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh nhấn mạnh, NQTW7 là một chủ trương lớn đúng đắn, kịp thời và hợp lòng dân của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (tam nông) và trong 10 năm (20082017) thực hiện NQTW7, lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Cụ thể, giai đoạn 2008 – 2017, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước (NSNN) cho phát triển nông nghiệp và nông thôn là 1,17 triệu tỷ đồng. Trong 5 năm (2013 – 2017) vốn đầu tư từ NSNN cho nông nghiệp và nông thôn là 712 nghìn tỷ đồng, bằng 1,54 lần so với 5 năm trước đó. Tính riêng nguồn vốn do Bộ NN&PTNT quản lý giai đoạn 2008 – 2017 từ NSNN là 103.925 tỷ đồng, trung bình đạt 10.392 tỷ đồng/năm….
Bên cạnh đó, tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn luôn tăng với tốc độ cao, giai đoạn 2009 – 2013 bình quân đạt 21%/năm, giai đoạn 2014 – 2017 khoảng 17%/năm. Tổng dư nợ cho vay ngành nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 1,3 triệu tỷ đồng, chiếm 22% tổng dư nợ nền kinh tế.
Theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, nhờ huy động từ nhiều nguồn lực, bộ mặt nông thôn ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại hơn, nông thôn mới (NTM) đã trở thành hiện thực ở 34,4% số xã và 43 huyện trên cả nước, Chương trình xây dựng NTM đã có sức lan tỏa với sự tham gia của cả hệ thống chính trị từ trung ương tới cơ sở và người dân. Thu nhập bình quân hộ gia đình ở nông thôn tăng từ 75,8 triệu đồng năm 2012 lên khoảng 130 triệu đồng năm 2017, đã góp phần quan trọng xóa đói, giảm nghèo ở nông thôn (bình quân 1,5%/năm), nâng cao thu nhập và cải thiện mức sống cho cư dân nông thôn. Cần huy động thêm vốn đầu tư xã hội
Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, nguồn vốn cho thực hiện các nhiệm vụ trong Nghị quyết 24/2008/NQ-CP chủ yếu dựa vào NSNN, nhưng chỉ đáp ứng được 30% nhu cầu, mức huy động từ nguồn khác còn thấp… Trên thực tế, chính sách về huy động các nguồn lực cho phát triển nông nghiệp, nông thôn chưa đủ mạnh để huy động đầu tư từ nguồn ngoài ngân sách. Ví dụ, Nghị định 61/2010/NĐ-CP, Nghị định 210/2013/NĐ-CP phát huy hiệu quả thấp nên trong thời gian ngắn đã liên tục phải thay thế.
Chính sách đầu tư theo hình thức đối tác công tư chưa đi vào cuộc sống. Ví dụ, Nghị định 15/2015/NĐ-CP thực hiện chưa lâu đã bị thay thế bằng Nghị định 63/2018/NĐ-CP và hiện nay Chính phủ tiếp tục đề xuất Quốc hội ban hành Luật Đầu tư đối tác công tư. Cùng với đó, đầu tư vốn tín dụng tiềm ẩn nhiều rủi ro do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, thị trường trong khi vẫn thiếu các công cụ phòng ngừa và hạn chế rủi ro; bên cạnh đó còn có những khó khăn về thủ tục vay vốn tín dụng…
Theo Bộ NN&PTNT, NQTW7 cũng đề ra mục tiêu đến năm 2020 là: Tốc độ tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 3%; thu nhập của cư dân nông thôn tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2015; 50% số xã đạt chuẩn NTM…
Để đạt được mục tiêu tại NQTW7, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh, thời gian tới cần ưu tiên nguồn lực đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, bởi đây là khu vực yếu thế, dễ tổn thương và nhiều rủi ro. “Nguồn lực không chỉ về kinh tế mà bằng sự chỉ đạo, cơ chế, chính sách để khuyến khích nhiều thành phần kinh tế như hợp tác xã, doanh nghiệp… được ra đời để liên kết chặt chẽ với người dân”, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nói.
Đồng thời, ngành NN&PTNT sẽ đổi mới cơ chế chính sách, huy động các nguồn lực đa dạng cho phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng phát huy cao hơn, hiệu quả hơn cơ chế thị trường, nhất là trong lĩnh vực đất đai, lao động, vốn.
Đối với chính sách tài chính, tín dụng, Bộ NN&PTNT tiếp tục tăng nguồn lực đầu tư cho phát triển nông nghiệp, nông thôn, nhất là sự đầu tư từ NSNN và trái phiếu Chính phủ; huy động nguồn lực ngoài ngân sách.
“Cùng với đó, lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn sẽ đổi mới cơ chế, thủ tục hành chính để tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho nông dân và các thành phần kinh tế đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn”, ông Cường nói.
10 năm thực hiện NQTW7, tổng kim ngạch xuất khẩu (XK) nông lâm thủy sản (NLTS) đạt 261,28 tỷ USD, tăng bình quân 9,24%/năm. Dự kiến, năm 2018 kim ngạch XK NLTS đạt 40 tỷ USD. Ngành Nông nghiệp có 10 nhóm mặt hàng có kim ngạch XK từ 1 tỷ USD trở lên, trong đó có 5 mặt hàng (tôm, trái cây, hạt điều, cà phê và đồ gỗ) đạt kim ngạch XK trên 3 tỷ USD. Nông sản Việt Nam hiện có mặt trên 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. XK nông sản Việt Nam đứng thứ 2 Đông Nam Á và thứ 15 thế giới.
Nam Khánh