Ông Ben Bernanke là người đã lèo lái chính sách tiền tệ của Fed trong khoảng thời gian chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính vô cùng tồi tệ của nước Mỹ.
Giải Nobel trong lĩnh vực kinh tế trong ngày thứ Hai đã được trao cho cựu chủ tịch Fed – ông Ben Bernanke và 2 học giả khác nhờ những thành tích của họ trong ngành ngân hàng và các cuộc khủng hoảng tài chính, theo nội dung mới được New York Times đăng tải.
Cụ thể, giải Nobel kinh tế mới đây nhất được trao cho ông Douglas W. Diamond năm nay 68 tuổi và hiện đang là chuyên gia kinh tế thuộc đại học University of Chicago, ông Philip H. Dybvig 67 tuổi đang làm việc tại đại học Washington và ông Ben Bernanke đang làm việc tại viện nghiên cứu Brookings ở Washington.
Ba chuyên gia kinh tế này được trao giải Nobel nhờ vào công trình nghiên cứu có lịch sử bắt đầu từ thập niên 1980. Công trình nghiên cứu của họ tập trung vào việc các ngân hàng có thể chịu ảnh hưởng bởi những biến động lớn như thế nào, các vụ sụp đổ ngân hàng có thể trở nên tồi tệ hơn ra sao và những thảm họa tài chính cũng như việc hệ thống nên được thiết lập ra sao để ngăn các rủi ro tương tự trong tương lai.
Những kết quả nghiên cứu trên từng được chứng minh có rất nhiều ý nghĩa thực tế, nhiều ngân hàng trung ương rút ra được bài học từ năm 2008 trong thời kỳ thị trường tài chính khủng hoảng vào năm 2020 khi mà thị trường đương đầu với nhiều khó khăn trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ nổi bật nhất trong thời kỳ này phải kể đến ông Bernanke. Ông đảm nhiệm vị trí chủ tịch Fed từ năm 2006 đến năm 2014.
Năm 1983, ông Bernanke từng viết một nghiên cứu thu hút được nhiều sự chú ý, trong đó ông giải thích rằng sự sụp đổ của ngân hàng có thể gây ra cuộc khủng hoảng tài chính chứ không chỉ đơn thuần là kết quả của cuộc khủng hoảng. Trong họp báo tại Washington vào ngày thứ Hai, ông nói rằng ông và các đồng nghiệp của ông tại Fed đã rất nỗ lực để ngăn sự suy giảm trên thị trường tài chính.
Nói về nghiên cứu của mình, ông nhấn mạnh: “Tôi thực sự tin rằng nếu điều đó xảy ra, nó sẽ kéo toàn bộ nền kinh tế đi xuống. Thực sự tôi nghĩ đến những vấn đề này vào năm 2008”.
Ông Bernanke trở thành chủ tịch Fed vào năm 2006, không lâu sau khi giá nhà tại Mỹ kết thúc quá trình tăng chóng mặt và bắt đầu rơi vào trạng thái suy giảm. Khi mà thị trường nhà đất hạ nhiệt, những người vay mua nhà quá nhiều không trả được nợ và dần chuyển sang trạng thái vỡ nợ. Các khoản nợ sau đó được chia nhỏ trong nhóm các ngân hàng lớn và toàn bộ hệ thống tài chính bắt đầu suy giảm nghiêm trọng.
Ông Bernanke từng nhận bằng tiến sỹ kinh tế tại viện MIT, sau đó ông có khoảng thời gian giảng dạy tại đại học Princeton và sau đó lên làm thống đốc Fed từ năm 2002. Ông cũng kết hợp với các đồng nghiệp đưa ra chương trình khẩn cấp để ngăn nhiều thị trường không suy giảm, từ các doanh nghiệp đang có nợ ngắn hạn cho đến các khoản vay đã được chứng khoán hóa. Cùng với Bộ Tài chính Mỹ, ông sử dụng quyền lực của Fed để giải cứu các ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm.
Định hướng chính sách tiền tệ của ông Bernanke trong khủng hoảng không khỏi gây ra nhiều tranh cãi. Fed và Bộ Tài chính Mỹ đã cho phép ngân hàng Lehman Brothers sụp đổ, theo ông Bernanke và đồng nghiệp, đó là lựa chọn duy nhất ở thời điểm ấy. Từ đó đến nay, rất nhiều chuyên gia kinh tế đã tranh cãi về việc ngân hàng đầu tư đó lẽ ra nên được cứu như thế nào. Hiệu ứng dây chuyền từ vụ sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers đã khiến cho khủng hoảng tài chính tại Mỹ tệ hại hơn. Khủng hoảng tài chính Mỹ diễn ra trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2009, hoạt động kinh tế toàn thế giới chịu ảnh hưởng.
Fed đã phải hành động quyết liệt để vực dậy kinh tế Mỹ. Dưới thời của ông Bernanke, Fed áp dụng chính sách mua trái phiếu, Fed mua mạnh trái phiếu nhằm hạ lãi suất dài hạn. Đồng thời Fed cũng hướng tới minh bạch hơn về chính sách, Fed tổ chức họp báo hàng quý và chấp thuận lạm phát mục tiêu ở mức 2%.
Theo Tuổi Trẻ, có tên gọi đầy đủ là Giải thưởng của Ngân hàng Sveriges Riksbank dành cho khoa học kinh tế để tưởng nhớ Alfred Nobel, giải Nobel Kinh tế không nằm trong hệ thống năm giải Nobel được lập theo di nguyện của nhà khoa học người Thụy Điển này vào năm 1895. Đây là giải thưởng do Ngân hàng Trung ương Thụy Điển sáng lập và tài trợ, bắt đầu từ năm 1968 để kỷ niệm 300 năm thành lập ngân hàng này và cũng để tưởng nhớ Alfred Nobel.
Từ năm 1969 đến năm 2021, đã có 53 giải Nobel Kinh tế được trao. Người trẻ tuổi nhất từng đoạt giải thưởng danh giá này là bà Esther Duflo (khi đó 46 tuổi), trong khi người cao tuổi nhất từng được vinh danh là nhà kinh tế học Leonid Hurwicz (ở tuổi 90).
Năm 2021, giải Nobel Kinh tế đã được trao cho ba nhà kinh tế học người Mỹ là David Card, Joshua D. Angrist và Guido W. Imbens, với những công trình nghiên cứu đã giúp giải mã những câu hỏi quan trọng về nền kinh tế lao động và quan hệ nhân quả trong lĩnh vực này