Một thập kỷ qua, luật chống độc quyền của Trung Quốc vẫn gây ra nhiều khó khăn cho các công ty nước ngoài bởi các nhà quản lý Trung Quốc luôn cố gắng giữ lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp nội địa, theo báo Nikkei.
Trong ngày thứ Sáu, giới chức Trung Quốc cho biết họ hối tiếc về việc Qualcomm đã phải ngừng việc thâu tóm công ty đối thủ Hà Lan NXP Semiconductors, họ khẳng định họ không hề từ chối vụ thâu tóm mà chỉ kéo dài thời gian xem xét thêm 2 tháng.
Thế nhưng các chuyên gia ngành không chia sẻ quan điểm này. Nhà điều hành tại một công ty công nghệ thông tin chỉ ra: “Trì hoãn đơn giản là từ chối”.
Quá trình xem xét của Trung Quốc thường kéo dài khoảng 4 tháng. Tuy nhiên việc trì hoãn diễn ra rất thường xuyên vì lý do chính trị hoặc thiếu người làm.
Nhà điều hành chi nhánh của một công ty sản xuất châu Âu tại Trung Quốc nhận xét: “Việc quá trình xét duyệt của Trung Quốc bị trì hoãn gây ra nhiều rủi ro với tham vọng sáp nhập và thâu tóm”.
Theo một luật sư người Mỹ đang làm việc tại công ty Trung Quốc, luật chống độc quyền của Trung Quốc, vốn có hiệu lực từ 1/8/2008, có mục tiêu ngăn trở các đối thủ nước ngoài. Có thể kể đến vụ việc Coca-Cola bị ngăn mua lại công ty Huiyuan Juice vào năm 2009 khi mà tâm lý không muốn một công ty nước ngoài thâu tóm công ty Trung Quốc lan rộng trên khắp Trung Quốc.
Trong tổng số khoảng 2.200 thương vụ được phía Trung Quốc xem xét trong thập kỷ qua, chỉ duy nhất có 2 thương vụ bị từ chối chính thức bao gồm thương vụ Coca-Cola vào năm 2009 và công ty vận tải Thụy Điển Moller-Maersk sáp nhập với 2 công ty châu Âu vào năm 2013.
Khoảng 36 thương vụ được chấp nhận có điều kiện bao gồm thương vụ Panasonic thâu tóm Sanyo Electric, công ty Glencore sáp nhập với công ty khai mỏ Xstrata. Tuy nhiên trong cả hai thương vụ trên, các nhà quản lý đều yêu cầu doanh nghiệp phải bán một phần hoạt động hoặc chia sẻ quyền lợi với công ty Trung Quốc.
Còn lại, các đợt xét duyệt hồ sơ của phía Trung Quốc thường chịu tác động bởi các tiêu chuẩn chống độc quyền. Dù số lượng các doanh nghiệp nhà nước đã giảm từ 141 vào năm 2008 xuống 96 ở hiện tại, giới chức Trung Quốc không hãm lại tốc độ sáp nhập này. Kể cả đối với doanh nghiệp trong nhóm tư nhân, giới chức Trung Quốc cũng “bật đèn xanh” hết mức cho các vụ thâu tóm.
Dù theo các quy định của Tổ chức thương mại thế giới (WTO, hành vi kỳ thị các doanh nghiệp nước ngoài hoàn toàn bị cấm thế nhưng thật khó để chứng minh được sự phân biệt đó. Tiêu chí xét duyệt không rõ ràng cũng khiến cho doanh nghiệp khó lòng dự báo được thương vụ nào sẽ được thông qua, thương vụ nào không, gây nhiều thiệt hại đến kế hoạch quản lý.
Ngoài ra, các công ty nước ngoài cũng chịu sự trừng phạt nặng nề theo luật cạnh tranh Trung Quốc. Trong 10 năm qua, có khoảng 200 trường hợp sai phạm bị phát hiện, phần lớn trong đó liên quan đến các công ty Trung Quốc, tuy nhiên riêng các công ty nước ngoài chịu mức phạt nặng nề nhất.