Kinh tế Mỹ có thể suy giảm tồi tệ nếu Trump tăng thuế với hàng nhập khẩu Mexico?

Kinh tế Mỹ có thể đối diện với cú sốc suy giảm tồi tệ nếu Tổng thống Trump quyết định tăng thuế với hàng hóa nhập khẩu từ Mexico đúng theo lộ trình mà ông đề ra khi mà tình thế đối đầu trở nên tồi tệ hơn xung quanh vấn đề kiểm soát nhập cư, theo nhận định của nhiều nhà quản lý doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế.

Theo MarketWatch, trong ngày thứ Năm, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ áp thuế 5% với hàng nhập khẩu Mexico trừ khi nước này giảm được dòng người nhập cư trái phép vào Mỹ. Động thái bất ngờ này của Tổng thống Trump không khỏi tác động tiêu cực đến thị trường chứng khoán Mỹ cũng như khiến giới doanh nghiệp bất bình. 

Chủ tịch Hiệp hội sản xuất quốc gia Mỹ, ông Jay Timmons, nhận xét: “Các biện pháp thuế quan mới sẽ gây ra nhiều tác động tồi tệ. Người lao động không nên phải chịu quá nhiều thiệt hại bởi thất bại trong chính sách nhập cư của chúng ta”.

Các hộ gia đình Mỹ sẽ có thể phải trả số tiền cao hơn để mua rau và nhiều loại nhu yếu phẩm khác, theo nhận định của các chuyên gia kinh tế. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ phải trả thêm tiền để mua linh kiện và nguyên vật liệu, phụ tùng cần thiết, đặc biệt trong ngành ô tô.

Chuyên gia kinh tế trưởng tại Oxford Economics, ông Gregory Daco, nhận định: “Các biện pháp thuế quan mới chắc chắn tác động xấu đến doanh nghiệp cả của Mỹ và Mexico”. Ông lo ngại knh tế Mexico có thể suy thoái và tăng trưởng kinh tế Mỹ có thể giảm xuống 1% vào năm 2020.

Kinh tế Mỹ và Mexico có mối ràng buộc không thể tách rời trong khoảng 25 năm qua tính kể từ khi Hiệp định Tự do Thương mại Bắc Mỹ được ký kết năm 1994.

Kinh tế Mỹ và Mexico có thương mại hai chiều đạt 612 tỷ USD trong năm 2018, Mexico vì vậy trở thành đối tác thương mại lớn thứ 3 của Mỹ sau Canada và Trng Quốc. Mỗi ngày, hơn 1,5 tỷ USD hàng hóa được vận chuyển qua biên giới của 2 nước.

Dù cho đến nay, người ta biết rằng Mexico là nguồn cung lớn của Mỹ với sản phẩm quả bơ và rượu tequila, lượng lớn hàng hóa được vận chuyển hàng ngày qua biên giới Mỹ – Mexico phục vụ cho rất nhiều mảng trong kinh tế Mỹ.

Mỹ nhập khẩu lượng lớn linh kiện và phụ tùng ô tô, linh kiện máy tính, dầu, khí đốt, thiết bị, nhiều sản phẩm nhựa, cao su từ Mexico, đó là còn chưa kể đến vô vàn loại nông sản khác như cà chua, berry và dưa. Năm 2018, Mỹ nhập khẩu kỷ lục 347 tỷ USD hàng hóa từ Mexico. 

Giám đốc bộ phận nghiên cứu kinh tế tại BMO Capital Markets, ông Sal Guatier dự báo: “Ngành ô tô Mỹ sẽ đối diện với nhiều rủi ro gián đoạn. Khoảng 1/3 phụ tùng ô tô Mỹ được nhập khẩu từ Mexico. Rất nhiều sản phẩm rau quả cũng được nhập từ Mexico. Giá sẽ tăng lên chóng mặt”.

Mexico cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của hàng Mỹ. Mỹ bán kỷ lục 265 tỷ USD hàng cho nước láng giềng Mexico trong năm ngoái, ngoài ra còn rất nhiều sản phẩm máy tính, bán dẫn, dầu, hóa dầu, giấy, thịt và ngô.

Ước tính 1 triệu người Mỹ đang làm trong những doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa sang Mexico.

Nhà Trắng đã tuyên bố rằng mức thuế 5% có thể được áp dụng đến giữa tháng 6/2019 trừ khi Mexico hành động. Mức thuế suất sẽ được tăng dần lên mức 25% từ khi vấn đề nhập cư trái phép được giải quyết, Tổng thống Trump viết trên Twiiter.

Nếu tất cả chi phí được áp với người tiêu dùng Mỹ, họ sẽ phải trả thêm 17 tỷ USD trong vòng 1 năm theo chính sách thuế suất 5%, nếu thuế bị áp ở mức 25%, con số này sẽ lên đến 87 tỷ USD.

Lời đe dọa của Nhà Trắng không khỏi khiến cho giới đầu tư tài chính phố Wall lo lắng. Thị trường chứng khoán Mỹ lập tức giảm điểm sâu trong phiên ngày thứ Sáu. Từ nhiều tuần trước đó, thị trường đã giảm sâu sau khi các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc đổ vỡ.

Việc thương mại bị gián đoạn trong ngắn hạn sẽ lập tức gây ra nhiều tác động xấu, theo nhận định của giới chủ doanh nghiệp.

Ngay cả thành viên chính quyền Mỹ cũng không chấp nhận điều này. Trưởng bộ phận chính sách tại Phòng Thương mại Mỹ, ông Neil Bradley, nhận xét việc Mỹ áp thuế cao với hàng Mexico có thể coi như động thái sai lầm, các biện pháp thuế quan sẽ gây ra nhiều tác hại đến các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ mà thực ra cũng chẳng giải quyết được nhiều vấn đề thực sự đang tồn tại với tình trạng nhập cư trái phép.