Đối với nhiều người dân Bangkok, hệ thống giao thông công cộng chính là viên ngọc quý ở thủ đô của họ. Hệ thống này đã giúp giảm đi rất nhiều tình trạng tắc nghẽn giao thông vốn từng vô cùng tồi tệ tại đất nước này.
Theo khẳng định của báo Nikkei, Bangkok có thể trở thành mô hình để chính phủ nhiều nước mới nổi châu Á khác học theo trong nỗ lực giải quyết tình trạng tắc nghẽn giao thông.
Một kỹ sư người Anh có kinh nghiệm làm việc với hệ thống metro ở Bangkok đã hai mươi năm nay nhận xét: “Nếu bạn nhìn vào Jakarta, đó chính là Bangkok cách đây hai mươi năm. Chính phủ Indonesia nên nhìn vào Bangkok để học theo thay vì nhìn vào Singapore và Hồng Kông vốn đã có trình độ phát triển quá cao.”
Hệ thống BMTS, hệ thống được biết đến với cái tên tàu trên không BTS là hệ thống đường sắt chính tại Bangkok. Bắt đầu được đưa vào vận hành năm 1999 và nay đã hoạt động được ba thập kỷ, hệ thống vẫn đang trong tình trạng tốt và vận hành trơn tru, chưa hề có một vết bẩn, không có kính vỡ và không hề bị người dân dùng sơn vẽ bậy.
Hệ thống tàu trên không bắt đầu được đưa vào hoạt động với hai tuyến chính và 23 nhà ga. Tuyến thứ nhất chạy từ Bắc xuống Nam dọc sông Thonburi, tuyến thứ hai chạy từ Đông sang Tây trên tuyến đường Sukhumvit huyết mạch của Bangkok.
Từ đó đến nay, hệ thống tiếp tục được mở rộng lên 35 nhà ga dọc tuyến và dài 38km. Ước tính hệ thống sẽ được mở rộng lên 10 tuyến sau 12 năm nữa.
Hiện nay với hơn 8 triệu phương tiện đang đăng ký hoạt động, Bangkok vẫn thiếu đường. Ước tính mỗi ngày có khoảng 700 nghìn người sử dụng SkyTrain và khoảng 300 nghìn người sử dụng hệ thống giao thông ngầm.
Không còn nghi ngờ gì nữa, nếu hệ thống giao thông công cộng không được đưa vào hoạt động, chắc chắn khó có thể tưởng tượng được điều gì xảy ra nếu cả triệu người kia đổ ra đường. Các biện pháp chính sách nhằm tăng thêm số lượng người sử dụng phương tiện công cộng tuy nhiên chưa mang lại nhiều hiệu quả.
Tuy nhiên, hẳn sẽ vô cùng thiếu sót nếu không nhấn mạnh rằng, hệ thống giao thông công cộng có lịch sử lâu đời nhất tại Thái Lan chính là những chiếc kênh đào. Giờ đây, 85% người dân đi lại bằng đường bộ, hệ thống kênh đào của Bangkok bị người ta quên lãng. Thời thập niên 1950, 1960, hệ thống kênh đào được mệnh danh “Venice của phương Đông” từng vô cùng đông đúc.
Cũng cần phải nhắc lại rằng người Bangkok có truyền thống luôn cố gắng đổi mới các phương tiện giao thông. Hệ thống xe điện của Bangkok trước đây có lịch sử từ thập niên 1880 sau đó đã được hiện đại hóa bởi một công ty Đan Mạch.
Hệ thống tàu điện ngầm và hệ thống tàu điện trên cao hiện nay tại Bangkok bắt đầu được phát triển vào thập niên 1980 và 1990, cả hai đều trải qua nhiều thăng trầm. Dự án Canadian Lavalin Skytrain mô phỏng theo mô hình của Canada đã bị hủy bỏ vào tháng Sáu năm 1992, sau đó dự án tàu đầy tham vọng của chính quyền Bangkok cũng đã bị hủy bỏ.
Việc hàng loạt dự án giao thông công cộng bị hủy bỏ có nguyên nhân từ chính phủ, nhưng cũng phải nói đến tác động của một số nhóm đối lập. Nhiều người trong số họ tin rằng nếu xây dựng quá nhiều hạ tầng sẽ phá hoại cảnh quan của Bangkok, họ quan tâm đến điều đó nhiều hơn cả việc nếu có quá nhiều phương tiện lưu thông trên đường sẽ gây ra tình trạng ô nhiễm ngày một tồi tệ hơn.
Ngoài ra, phải kể đến doanh nghiệp lớn như Dusit Thani. Những người quản lý của khách sạn này cảm thấy không hài lòng khi có đến tận hai hệ thống giao thông công cộng vận hành ngay trước khách sạn này.
Thế nhưng rồi qua thời gian khi chính phủ nỗ lực xây dựng được hệ thống tàu điện ngầm và hệ thống tàu điện trên cao, thêm nhiều người sử dụng, tính ưu việt của nó được xã hội thừa nhận, phần lớn người dân không ai còn tranh cãi về việc có nên có hệ thống giao thông công cộng như vậy nữa.
Năm 2004, khi hệ thống tàu điện ngầm tại Bangkok mới được đưa vào hoạt động, đã từng có một vụ tai nạn nhưng không gây ra thương vong. Vụ tai nạn có nguyên nhân từ lỗi vận hành của con người. Ngoài ra, có một vài sự cố nhỏ khác nhưng nhìn chung hệ thống vẫn đáng tin cậy và an toàn.
Từ sự thành công của hệ thống giao thông Bangkok, những hệ thống tương tự đang được lên kế hoạch triển khai tại Phuket, Chiang Mai, Khon Kaen và Nakhon Ratchasima.
Trung Mến