Sáng nay (31/8), phiên toà xét xử Hà Văn Thắm và đồng phạm tiếp tục được tiến hành với phần xét hỏi các bị cáo.
Toà gọi Lê Thị Thu Thủy – nguyên Phó Tổng giám đốc phụ trách tài chính kế toán.
Trong quá trình công tác với tư cách là Phó TGĐ, bị cáo được giao nhiệm vụ gì?
Bị cáo chưa bao giờ phụ trách mảng kinh doanh, trong đó có huy động vốn của ngân hàng.
Chủ trương chi lãi ngoài bị cáo có nắm được không?
Dạ bị cáo không nắm được, chỉ biết được sau này khi anh Thắm báo vào năm 2012.
Nguyên tắc là khi được chỉ đạo từ cấp trên thì bị cáo thông báo đầy đủ cho cấp dưới thực hiện.
Bị cáo không bàn bạc không nắm được chủ trương chi lãi ngoài. Thẩm quyền phê duyệt thì bị cáo chỉ được phê duyệt các khoản dưới 50 triệu.
Liên quan huy động vốn và chi lãi ngoài, ngay khi khách hàng gửi tiền đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, sau đó cuối kỳ hạn mới liên hệ và gửi chứng từ sang bộ phận kế toán khi đó, bị cáo mới cùng anh Thắm chi tiền.
Bi cáo liên quan đến phần hạch toán chi tiền, đàm phán thực hiện trước đó, khi khách hàng đến nhận tiền gốc và lãi thì công việc mới liên quan đến công việc của bị cáo.
Bị cáo không biết có việc đàm phán, cũng không quan tâm khoản chi có vượt trần hay không.
Với tư cách là Phó TGĐ, bị cáo không biết chủ trương chi lãi ngoài liệu nghe có hợp lý không?
Bị cáo biết chính thức khi anh Thắm nói, tầm khoảng năm 2012. Đây là công việc thụ động.
Đây không phải là thiệt hại vì không chi lãi ngoài thì không huy động được vốn, không tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng, tạo công ăn việc làm cho nhân viên, nộp thuế đầy đủ cho nhà nước. Mong HĐXX xét xử cho bị cáo và toàn thể anh chị em nhân viên.
VKS nêu hành vi của bị cáo là thực hành tích cực chủ trương của Hà Văn Thắm, mà bị cáo chỉ là người thụ động, chỉ là giúp sức chứ không hề trực tiếp đàm phán hay chi lãi ngoài.
Trong số quy trình công việc khi khách hàng đến hạn rút tiền, bị cáo mới biết để thực hiện theo xác nhận của cấp có thẩm quyền.
Nếu như có cảnh báo nào thì ngân hàng sẽ dừng lại, chứ các anh chị em ở đây không ai dám đánh đổi tất cả để thực hiện.
Toà gọi bị cáo Nguyễn Thị Nga.
Bị cáo vào Oceabank từ tháng 4/2007 với chức vụ Phó Phòng kế toán CN Hà Nội.
Hiện nay bị cáo là chuyên viên của khối khách hàng.
Bị cáo Nga nói: Sự thật mới chỉ phản ánh một nửa, bị cáo mong muốn HĐXX công tâm lắng nghe anh chị em trình bày. Bị cáo không làm sai với đạo đức nghề nghiệp, đạo đức con người.
Trong quá trình làm trưởng ban kế toán, bị cáo cũng như chị Thủy trình bày không tham gia vào hoạt động kinh doanh. Về chủ trương chi lãi ngoài từ tháng 6/2011tại ngân hàng, bị cáo không tham gia họp khi nhận lệnh từ chị Thủy chi lãi, bị cáo mới biết có chủ trương này.
Bị cáo không thể không đủ khả năng ngăn chặn bất cứ việc gì. Làm kế toán, bị cáo chỉ hạch toán, đây là 1 loại chi phí được chi.
Toà gọi bị cáo Nguyễn Hoài Nam
Bị cáo làm việc tại Oceanbank từ khi nào?
Bị cáo làm việc tại Oceanbank từ tháng 12/2008, lúc đó là trưởng phòng nguồn vốn, khối nguồn vốn. 2009 là Phó giám đốc khối nguồn vốn, 2010 là Giám đốc khối nguồn vốn
Trong quá trình làm việc, bị cáo nhận được chỉ đạo gì của Oceanbank?
Nhiệm vụ chính của bị cáo là đảm bảo thanh khoản hệ thống và kinh doanh trên thị trường liên ngân hàng.
Công việc cụ thể của khối nguồn vốn?
Nhận thông báo về lưu chuyển tiền hàng ngày trên hệ thống, có bao nhiêu khách hàng rút tiền, bao nhiêu khách hàng gửi tiền đê lên kế hoạch về dòng tiền. Bên cạnh đó là hoạt động kinh doanh tiền trên thị trường liên ngân hàng.
Tiền cho vay như thế nào thì đảm bảo?
Oceanbank là ngân hàng có thanh khoản tốt, ngân hàng huy động 10 đồng thì chỉ cho vay ra 5,6 đồng, còn lại thì kinh doanh trên thị trường liên ngân hàng.
Có thời điểm nào Oceanbank rơi vào tình trạng mất thanh khoản không?
Theo bị cáo nhớ thì có 3 lần lớn. Lần thứ nhất là thời điểm năm 2008, là khủng hoảng kinh tế, năm 2011, khi Oceanbank dừng chi ngoài từ tháng 9/2011-12/2011, lúc đó chỉ có tiền rút ra, anh chị em đã phải vật lộn nhưng chưa mất thanh khoản, khi lượng tiền rút chạm mức nguy hiểm thì ban điều hành buộc phải tiếp tục chi ngoài.
Lần thứ ba là năm 2015, chị Thu bị bắt, Oceanbank chông chênh giống như con thuyền mất lái, là cuộc khủng hoảng nặng nề nhất. Dân chúng kéo đến phòng giao dịch gây náo loạn, thậm chí đánh giao dịch viên.
Liên quan đến chi lãi suất vượt trần, khối nguồn vốn tham gia giai đoạn nào?
Khối nguồn vốn tham gia khi toàn hệ thống có mức trần chi ngoài thì các chi nhánh đc chủ động chi cho khách hàng, chi tối đa là 3%, chính vì linh động như vậy khối nguồn vốn phải kiểm tra lại hoạt động chi nhánh tuân thủ đúng mức BĐH đề ra chưa.
Bị cáo có ý kiến gì về những cáo buộc liên quan đến mình?
Bị cáo chỉ đồng ý là bị cáo kiểm tra lại chuyển tiền hay chưa còn phê duyệt thì bị cáo không làm. Quyền phê duyệt thuộc về Ban điều hành, bị cáo chỉ xác nhận đã kiểm tra.
Nếu bị cáo là người phê duyệt thì việc chi thực sự phải đúng như phê duyệt nhưng khi kiểm tra lại thì có những khoản bị cáo phê duyệt thì không được chi, có khoản bị cáo không phê duyệt thì lại được chi.
Việc kiểm tra chứng từ sau khi bị cáo kiểm tra được chuyển đi đâu?
Được chuyển sang cho kế toán, sau đó được chuyển cho chị Vũ Thị Thuỳ Dương. Bị cáo nghĩ việc chi này là chi phí không gây thiệt hại của ngân hàng mà giúp đảm bảo thanh khoản, có lợi cho ngân hàng.
Bản thân bị cáo có chi lãi ngoài không?
Bị cáo không liên quan đến việc này, không nhận thức được số tiền chi ra là trái quy định.
Bị cáo Nguyễn Thị Thu Ba – nguyên Giám đốc trung tâm thẻ – Giám đốc khối ngân hàng bán lẻ – Giám đốc khối quản trị rủi ro
Khối ngân hàng bán lẻ không liên quan đến chi trả lãi ngoài. Sở dĩ bị cáo bị quy kết là do trong cuộc họp giao ban tháng 6/2011 gồm tất cả các Giám đốc chi nhánh, hội sở,…. Có báo cáo tình hình của ngân hàng. Bị cáo được ban điều hành phân công hỗ trợ với khối nguồn vốn kiểm tra báo cáo hàng ngày do khối nguồn vốn quá tải nhất là với nhóm khách hàng nhỏ. Bị cáo nhận thấy công việc này trùng khớp với công việc mà khối bán lẻ đang theo dõi nhưng mục đích khác. Khi nhận nhiệm vụ, bị cáo đã giao cấp dưới thực hiện. Công việc đó làm sao đảm bảo khi các chi nhánh gửi lên so với dữ liệu trên Corebanking để đảm bảo cơ sở dữ liệu của KHCN là thực chất.
Bị cáo có biết OceanBank chi trả lãi ngoài nhưng nhận thức thời điểm đó là phản ứng bắt buộc trong bối cảnh thị trường khó khăn để cứu ngân hàng, đảm bảo thanh khoản. Năm 2011, lạm phát 18% trong khi huy động áp trần 14%. Người dân đòi hỏi không hề vô lý, tuân theo nguyên tắc thị trường.
Là người làm ngân hàng mới biết thị trường mất thanh khoản như thế nào. Tỷ lệ LDR một số ngân hàng trên 100% nên các ngân hàng bắt buộc tham gia vào do yêu cầu của thị trường.
Bị cáo nhận thức việc ban lãnh đạo chi ngoài thì đây là các hành vi vi phạm quy định NHNN. Bị cáo hiểu rằng đây là vi phạm của ban điều hành. Không tưởng tượng rằng chỉ là người kiểm tra đối chiếu số liệu lại phải đứng trước vành móng ngựa.
Trong thời gian làm việc, bị cáo thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ, không nhận được cảnh báo, yêu cầu của các đơn vị kiểm tra nội bộ, cơ quan thanh tra về việc dừng nhiệm vụ. Chính các đơn vị này phải theo dõi giám sát. Nếu OceanBank vi phạm thì đơn vị này là người phải chịu trách nhiệm.
Với con số 84 tỷ mà bị cáo kiểm tra phê duyệt thì có chính xác không?
Bị cáo không quan tâm đến số tiền do không chịu trách nhiệm của khối NH Bán lẻ mà chỉ xác thực. Kết quả đối chiếu có sự chênh lệch là 1,3 tỷ đồng.
Toà gọi bị cáo Nguyễn Trà My – nguyên Phó GĐ CN Thăng Long và hiện đang là chuyên viên của ngân hàng.
Tòa hỏi bị cáo My liên quan đến chi trái pháp luật số tiền hơn 14,9 tỷ đồng.
Bị cáo giữ chức vụ Phó GĐ CN Thăng Long từ năm 2010-10/2016. Vào tháng 8/2013, chị Nguyễn Thị Minh Phương – Phó TGĐ phụ trách Khối khách hàng lớn và đối tác chiến lược bị ốm và giao nhiệm vụ cho bị cáo tập hợp số liệu chi trả lãi ngoài. Có 3 khách hàng Tổng công ty công nghiệp tàu thủy (Vinashin), Tổng Công ty thăm dò khai thác Dầu khí (PVEP), Tổng công ty điện lực Dầu khí (PVPower).
Bị cáo đưa tổng cộng là 11 lần, trong đó tại Vinashin tổng 3 lần khoảng 1,7 tỷ cho anh Nguyễn Đức Chính, tại PVPower là đưa cho Hà Thị Minh Nguyệt khoảng gần 2 tỷ trong 3 lần, tại PVEP, đưa cho anh Nguyễn Tuấn Hùng 4 lần khoảng 11 tỷ.
Có lập hóa đơn chứng từ không?
Bị cáo chỉ nhận thông báo của chị Phương, nhận tiền từ chỗ này giúp chị rồi mang cho khách hàng, lúc đưa thì nói là chị Phương bận bị cáo đưa giúp.
Bị cáo từng đối chất với anh Nguyễn Đức Chính nhưng anh này phủ nhận. Cả anh Tuấn Hùng và chị Minh Nguyệt đều nói không nhận được. Tuy nhiên bị cáo đưa tiền cho 3 người này là có thật và đều báo cáo đầy đủ với chị Phương.
Ngân hàng đi đêm với khách hàng là phản ứng phụ của liều thuốc chống lạm phát
Toà gọi bị cáo Hà Văn Thắm
Chủ trương chi lãi suất ngoài được thực hiện từ thời gian nào?
Từ đầu năm 2009, đến khi bị cáo bị bắt thì vẫn đang làm.
Khi đề ra chủ trương này có thống nhất trong HĐQT?
Thưa không, chỉ có bàn bạc giữa bị cáo và anh Sơn
Ban Kiểm soát có biết không?
Thưa có, trưởng BKS có được mời tham gia các cuộc họp.
Trong quá trình thực hiện, BKS có ý kiến gì không?
BKS ủng hộ vì cũng biết tình hình lúc đó rất khó khăn, chỉ có ban kế toán chỗ chị Thuỷ là phản đối.
Trong thời gian này hoạt động kiểm toán nội bộ ngân hàng hoạt động như thế nào?
Ngân hàng có 2 bộ phận kiểm toán, một là kiểm toán nội bộ của ngân hàng và một là kiểm toán của cổ đông.
Vậy Kiểm toán nội bộ có ý kiến như thế nào?
Kiểm toán nội bộ có các kiểm tra và có báo cáo với Tổng giám đốc còn bị cáo không biết, kiểm toán của cổ đông thì lại báo cáo với cổ đông.
Hoạt động trả lãi suất ngoài vượt trần theo quy định, bị cáo lý giải trả lãi vượt trần thì nguồn thu lấy đâu ra để trả lãi?
Mức chênh lệch giữa lãi suất đi vay và lãi suất cho vay của ngân hàng từ 4-4,5% nên ngân hàng có đủ tiền để trả và không có khoản nào bị lỗ cả. Các hoạt động kinh doanh bị cáo đều mời Deloitte kiểm toán, rất minh bạch.
Bị cáo cũng xin được nói thêm vài điều. Trước đây Cơ quan điểu tra khi xử lý vụ ngân hàng ACB cũng đã công bố 29 ngân hàng vi phạm vượt trần, ở Việt Nam lúc đó có tổng cộng 34 ngân hàng.
Trong cáo trạng có nêu hoạt động chi ngoài lãi suất của Oceanbank ảnh hưởng đến chính sách điều hành của NHNN, bị cáo không đồng ý. Lúc đó NHNN có thành lập nhóm G14, Oceanbank không được tham giam. Lúc đó bị cáo mới biết G14 nắm 80% tổng huy động vốn, Oceanbank không nằm trong nhóm này, chỉ nằm trong nhóm nắm 20% còn lại nên dù Oceanbank có làm gì cũng không ảnh hưởng tới huy động vốn của thị trường,. Thống đốc cũng chỉ đạo không vượt trần với hội G14. Một số ngân hàng bị công bố chi vượt trần thì một số giám đốc chi nhánh bị phạt cách chức 2, 3 năm. Với ngân hàng nhỏ như Oceanbank thì không những không làm ảnh hưởng thị trường mà ngược lại, bị ảnh hưởng theo.
Ngân hàng đi đêm với khách hàng là phản ứng phụ của liều thuốc chống lạm phát, mong quý toà xem xét. Nếu bị cáo không làm thì ngân hàng đổ bể, có lúc bị cáo có ra chỉ thị dừng chi lãi ngoài nhưng sau đó ngân hàng gần như bị tê liệt, bị cáo làm như vậy là giữ chính sách tiền tệ chứ không phải phá như cáo trạng.
Theo cáo trạng đang truy tố bị cáo vì tội cố ý làm trái với hậu quả thiệt hại cho ngân hàng hơn 1.576 tỷ, theo bị cáo có thiệt hại không?
Bịc áo nghĩ là không. Bị cáo không đi làm thuê mà là cổ đông lớn của Oceanbank, bị cáo không đời nào làm hại ngân hàng. Tất cả tiền huy động được đều được tận dụng một cách triệt để, cho vay có lãi, ở ngân hàng có đặc điểm tốt là chỉ có 1 hệ thống sổ sách nên có thể xác định những gì bị cáo vừa nói. Bị cáo nghĩ ngân hàng không thiệt hại gì.
Toà gọi các bị cáo là Giám đốc các chi nhánh lên thẩm vấn
Bị cáo Trần Thị Thu Hương, cựu giám đốc chi nhánh Hải Dương
Chi nhánh đã nhận từ hội sở hơn 29 tỷ để chi lãi ngoài. Bản thân bị cáo đã chi 8,6 tỷ đồng cho 8, 9 doanh nghiệp, trong đó có Nhiệt điện Phả Lại (hơn 6 tỷ), ngoài ra còn có công ty Âu Việt, công ty Xổ số kiến thiết,.. Đến nay đã thu được hơn 400 triệu từ công ty Âu Việt, cá nhân bị cáo tự nguyện nộp 1,3 tỷ để khắc phục hậu quả, tổng cộng là 1,7 tỷ đồng.
Bị cáo Nguyễn Văn Đức, cựu giám đốc chi nhánh Thanh Hoá
Chi nhánh đã nhận 6,5 tỷ đồng chi lãi ngoài. Bản thân bị cáo không trực tiếp chi đồng nào. Tới thời điểm này chỉ có một khách hàng nộp 85 triệu đồng, bản thân nộp vào 2 triệu.
Bị cáo Phan Thị Tú Anh, giám đốc chi nhánh Quảng Ngãi
Trong thời gian bị cáo làm giám đốc, chi nhánh đã nhận khoảng 15 tỷ đồng từ hội sở về chi chăm sóc khách hàng. Bản thân bị cáo đã chi 1,9 tỷ đồng, còn lại các cán bộ khác chi. Bị cáo chăm sóc dịch vụ dầu khí, vận tải dầu khí, công ty đường,.. Đến nay đã khắc phục được gần 1,6 tỷ đồng.
Bị cáo Tạ Hoàng Phương, giám đốc chi nhánh Nha Trang
Trong thời gian bị cáo làm giám đốc, chi nhánh đã nhận 8,2 tỷ đồng từ hội sở đi chăm sóc khách hàng, bản thân bị cáo không trực tiếp chi đồng nào.
Bị cáo Trần Thị Thiên Ngân, giám đốc chi nhánh Đà Nẵng
Chi nhánh đã nhận 5,7 tỷ đồng từ hội sở, bị cáo nhận 464 triệu chi lãi ngoài chăm sóc khách hàng tổ chức. Sau khi làm việc cơ quan điều tra, bị cáo đã cố gắng đến thuyết phục khách hàng nhưng họ không trả lại.
Trần Thúy