Tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (NIM) của hệ thống khó có thể được cải thiện trong 2018. Nguyên nhân là do lãi suất cho vay sẽ được duy trì thấp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong khi cạnh tranh lãi suất sẽ gay gắt hơn trong nửa cuối năm khi hệ thống đẩy nhanh tín dụng.
Tín dụng tăng trưởng khoảng 18% trong năm 2018
Trong báo cáo triển vọng ngành ngân hàng mới công bố, Công ty chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo, tăng trưởng tín dụng năm 2018 sẽ ở mức 18%. Theo đánh giá của VCBS, đây vẫn là mức tăng trưởng tốt và có tác động tích cực đến kết quả kinh doanh của toàn ngành ngân hàng.
Theo đó, động lực chủ yếu đến từ quy mô nền kinh tế mở rộng giúp cầu tiêu dùng lớn hơn. Cầu tín dụng cá nhân, chủ yếu là tín dụng tiêu dùng tiếp tục tăng mạnh (tổng dư nợ cho vay tiêu dùng tính đến cuối tháng 11/2017 ước tăng khoảng 59% so với cuối năm 2016).
Đồng thời, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp đã gia tăng đáng kể so với những năm trước, đặc biệt số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ mỗi năm tăng khá (số doanh nghiệp được thành lập mới trong 11 tháng đầu năm 2017 đạt 116 nghìn doanh nghiệp, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước).
Mặt khác, nguồn lực dành cho tín dụng cũng được hỗ trợ đáng kể. Các thay đổi tích cực trong quá trình xử lý nợ xấu đã tạo kỳ vọng cho việc về việc khơi thông dòng vốn, giúp các ngân hàng có thêm nguồn lực để đẩy mạnh tín dụng.
Bên cạnh đó, nhiều chính sách hỗ trợ điển hình như việc NHNN nâng tỷ lệ tối đa cho phép vốn ngắn hạn sử dụng cho vay trung và dài hạn từ 40% lên 45% áp dụng từ 1/1/2018 sẽ giúp các ngân hàng có sự linh hoạt hơn trong việc cấp tín dụng.
Trong khi đó, theo TS. Trương Văn Phước, quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (NFSC), trong vài ba năm tới, nếu tín dụng ở Việt Nam tăng ở mức 18-20%, là với giả định kinh tế thế giới như hiện nay, thì không áp lực nhiều cho ổn định vĩ mô. Vì đối với Việt Nam, nguồn lực vốn cho đầu tư vẫn là một nhân tố quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.
“Mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô là quan trọng và đương nhiên, tuy nhiên, năm nay, chúng ta nên chủ trương tập trung chỉ đạo tăng cường sản xuất kinh doanh, tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát”, TS. Phước nói.
Lãi suất ổn định, NIM ngân hàng khó cải thiện
Trong nửa đầu 2018, VCBS nhận định lãi suất huy động sẽ được duy trì ổn động nhờ nhiều yếu tố hỗ trợ như tỷ giá ổn định nhờ dự trữ ngoại hối ở mức cao; lạm phát vẫn sẽ được kiểm soát chặt chẽ; và thay đổi tích cực trong quá trình xử lý nợ xấu sẽ giúp khơi thông nguồn vốn, giảm chỉ phí huy động của các ngân hàng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng, áp lực tăng lãi suất huy động có thể sẽ quay trở lại trong nửa cuối năm. Cụ thể, trong 2018, FED có thể sẽ nâng lãi suất thêm 3-4 lần từ đó gây áp lực cho lãi suất VND.
Bên cạnh đó, nửa cuối năm cũng thường là thời gian các ngân hàng đẩy mạnh hoạt động tín dụng, với tỉ lệ dư nợ/vốn huy động – LDR của hệ thống đang ở mức khá cao là 86,75%, nhiều ngân hàng sẽ phải điều chỉnh lại biên độ lãi suất để thích ứng với thị trường.
Nguồn: BCTC các ngân hàng, VCBS
Theo đó, VCBS cho rằng, tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (NIM) của hệ thống khó có thể được cải thiện trong 2018. Nguyên nhân là do lãi suất cho vay sẽ được duy trì thấp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong khi cạnh tranh lãi suất sẽ gay gắt hơn trong nửa cuối năm khi hệ thống đẩy nhanh tín dụng.
Ngoài ra, các ngân hàng cũng cần cải thiện cấu trúc vốn để đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định của thông tư 06 (tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn tối đa là 45%).
Trần Thúy