Các tổ chức y tế, quản lý bệnh viện ngày càng phải chú trọng vào giá trị và chất lượng chứ không đơn thuần chỉ về số lượng ca điều trị hay loại hình dịch vụ nữa. Đây là xu hướng của ngành y tế và các dịch vụ y tế từ xa (telemedicine, telehealth) sẽ là một trong những hình thức hỗ trợ mạnh mẽ cho sự phát triển của xu hướng này.
Bác sĩ Nguyễn Thành Danh chia sẻ tại hội thảo Dịch vụ y tế qua các phương tiện từ xa. Ảnh: Bích Trâm.
Các chuyên gia tại hội thảo về Dịch vụ y tế từ xa diễn ra hồi tuầ rồi cho rằng, telemedicine thực ra không phải là khái niệm mới ở Việt Nam. Từ năm 1998, một dự án telemedicine về hội chẩn từ xa đã được phối hợp thực hiện giữa một đơn vị từ Mỹ và ba bệnh viện trung ương cùng với đại học Y Hà Nội.
Giai đoạn những năm 2000, Việt Nam đã có phòng khám làm y học từ xa qua mạng LAN nội bộ, triển khai hình thức bệnh viện phẫu thuật qua sự hướng dẫn từ xa của bệnh viện khác, thực hiện can thiệp tim mạch từ xa, truyền tải hình ảnh hoặc thông tin khám bệnh từ xa…
Mới đây Cục Công nghệ thông tin – Bộ Y tế cho biết năm 2019 này sẽ lắp đặt hệ thống y tế từ xa tại 26 trạm y tế xã, phường để kết nối các trạm y tế với các bệnh viện, trung tâm y tế huyện, bệnh viện tuyến tỉnh, các sở y tế, các bệnh viện tuyến trung ương và Bộ Y tế…
Nhưng đó mới là những hoạt động riêng lẻ, thử nghiệm chứ chưa phải là nhân tố phổ biến của nền y tế hiện đại, dù được đánh giá là xu thế tất yếu và cần thiết ở các quốc gia đang phát triển.
Giải thích vì sao telemedicine cần thiết cho những nước đang phát triển, ông Sanjay Bhardwaj – giám đốc chiến lược tập đoàn chuyên về Telemedicine/m-health Rijuven Corp. (Mỹ) cho rằng, do thực trạng người dân thiếu khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế, chi phí khám chữa bệnh đắt đỏ, mức độ ứng dụng công nghệ trong y tế chưa cao… Telemedicine sẽ góp phần giải quyết được các vấn đề này, đặc biệt là vấn đề khan hiếm chuyên viên y tế, nhất là ở những khu vực xa thành phố lớn.
Ông Sanjay Bhardwaj giới thiệu một bộ thiết bị cung cấp dịch vụ y tế từ xa, ứng dụng công nghệ kết nối để xử lý thông tin người bệnh. Ảnh: Bích Trâm.
Theo định nghĩa của hiệp hội Y tế từ xa Hoa Kỳ (ATA), telemedicine là những chăm sóc lâm sàng, chẩn đoán trực tiếp trên bệnh nhân được thực hiện từ xa; telehealth là khái niệm rộng bao hàm tất cả các hoạt động y tế từ truyền thông, các phương tiện đánh giá, đo lường, dự phòng, đào tạo… từ xa. Theo định nghĩa này, khái niệm telehealth bao hàm cả telemedicine.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Thành Danh – giám đốc điều hành tập đoàn Besins Healthcare (Pháp) đồng thời là chuyên gia tư vấn và giảng dạy về marketing y tế – dược phẩm, cho rằng các cơ sở y tế không dễ dàng cùng lúc đạt được cả ba mục tiêu quan trọng trong quản lý y tế (triple aims) là vừa tăng trải nghiệm cho bệnh nhân và hiệu quả điều trị, vừa tiếp cận được số đông cộng đồng, đồng thời giảm thiểu được chi phí.
Theo đó telemedicine là phương tiện kỹ thuật hỗ trợ đồng thời ba mục tiêu trên: cải thiện kết quả điều trị; mở rộng tiếp cận y tế và giảm chi phí; cung cấp dịch vụ mà không bị phụ thuộc thời gian, khoảng cách và giảm sự sợ hãi khi đến bệnh viện.
Bác sĩ Danh dẫn chứng dữ liệu của các tổ chức nghiên cứu thị trường cho thấy quy mô dịch vụ công nghệ y tế toàn cầu tăng trưởng nhanh. Mảng telemedicine và m-health (dịch vụ y tế thông qua các phương tiện từ xa và thiết bị di động) ước đạt quy mô 78,8 tỉ USD năm 2020 và đến 2025 sẽ đạt hơn 118 tỉ USD, tương đương mức tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 18,2%. Riêng mảng m-health chỉ đạt 2,1 tỉ USD năm 2015 thì năm 2018 đã lên 21,5 tỉ USD, CAGR tương đương 54,9%.
Hiện nay, telemedicine và m-health dần phổ biến, khả năng tiếp cận công nghệ của người làm chuyên môn y tế, nhà quản lý lẫn bệnh nhân đã có bước tiến đáng kể, được xem là các nhân tố làm đà thúc đẩy các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và ảnh hưởng tích cực đến y tế xã hội.
Chia sẻ với Forbes Việt Nam, ông Danh cho rằng y tế từ xa tại Việt Nam có một số tín hiệu lạc quan, như hạ tầng IT đang tốt lên, chính sách nhà nước bắt đầu quan tâm hỗ trợ. Người dân cũng đã có thói quen sử dụng thiết bị di động, nên việc tương tác từ xa ngày càng dễ dàng hơn.
Chuyên gia Nguyễn Thành Danh: Chăm sóc y tế từ xa là một trong những phương thức hỗ trợ cho tình trạng quá tại các cơ sở y tế Việt Nam.
Hiện nhiều bệnh viện đã nhận thức được sự cần thiết của IT trong quản lý và chủ động đầu tư phát triển hệ thống. Chính phủ cũng ban hành các chính sách cho thuê dịch vụ IT để các cơ sở y tế tháo gỡ và khắc phục tình trạng thiếu kinh phí đầu tư.
Đặc biệt, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 49/2017/TT-BYT quy định về hoạt động y tế từ xa; Nghị quyết 20NQ-TW về hồ sơ sức khỏe điện tử công dân (ERH) và mã số định danh (ID) đang thí điểm tại 8 tỉnh thành, dự kiến nhân rộng toàn quốc từ tháng 7 tới.
Tuy nhiên, để tận dụng và thúc đẩy sự phát triển của y tế từ xa, theo các chuyên gia còn quá nhiều thách thức, đòi hỏi sự dịch chuyển của cả ngành. Theo ông Danh, nguồn nhân lực IT trong các bệnh viện rất mỏng, trình độ chuyên môn chưa theo kịp sự phát triển của health-tech (các công nghệ y tế). Rất ít công ty tin học đầu tư vào y tế, do phần mềm y tế phức tạp và hiệu quả không cao, trong khi giá phần mềm nước ngoài đắt đỏ.
“Phần mềm trong các bệnh viện không theo quy chuẩn cũng là rào cản cho việc trao đổi và đồng bộ hóa dữ liệu, trong khi đa số bệnh viện bị quá tải, không dễ triển khai hệ thống mới song song với việc duy trì khám chữa bệnh,” theo bác sĩ Danh.
Ông Danh cho rằng để thúc đẩy y tế từ xa thì việc điều trị qua các phương tiện từ xa phải được xem là cơ hội tương tác và gắn kết với bệnh nhân. “Người làm điều trị từ xa phải xem việc này giống như một buổi điều trị trực tiếp, vì được thực hiện từ xa trên kênh trực tuyến họ càng có nhiều thời gian để tư vấn điều trị kỹ lưỡng hơn cho bệnh nhân”, ông Danh nêu.
Telemedicine – mối quan tâm và cản trở◼ Có hay không nhu cầu về các nhà cung cấp giải pháp cải tiến hệ thống thông tin y tế (HIS), tiếp cận dữ liệu (data driven) từ người chi trả và bệnh nhân?
◼ Nhà quyết định chính sách có thực sự lưu tâm về tiếp cận y tế và thiếu nguồn lực nhân viên y tế?
◼ Telemedicine có đạt được yêu cầu của chăm sóc y tế trong thanh toán chi trả bảo hiểm y tế?
◼ Có sự tương thích dữ liệu y tế tích hợp đồng bộ?
◼ Không phù hợp/sẵn có về luật y tế – khám chữa bệnh – công nghệ thông tin…
◼ Tính riêng tư và an toàn dữ liệu y tế (privacy & security)
◼ Sự biến động của dữ liệu giả mạo/sai sót; pháp luật và khả năng thực hành lâm sàng sai sót khi có thanh toán BHYT?
◼ Tương tác telemedicine giả tạo phát sinh chi trả và tiền phạt khi áp dụng chi trả?
Đọc thêm >>>Y tế ngày càng hấp dẫn đầu tư tư nhânHãng Nhật Taisho muốn có quyền chi phối công ty dược lớn nhất VNThu hút đầu tư vào y tế: Chờ sự phân định công – tưKhi bệnh viện công tự chủ tài chínhChọn bác sĩ nhờ dữ liệu lớnThị trường dược phẩm tỉ đô của Việt Nam
Tweet
Bản
in
Từ Khóa:
y tế từ xa;
telemedicine;
telehealth;
y tế chăm sóc sức khỏe;
ngành y tế việt nam;
dịch vụ y tế;
chẩn đoán điều trị từ xa ;
Cùng chuyên mục
Xem Tất Cả
Khối ngoại mạnh tay mua ròng, củng cố kỳ vọng nâng hạng thị trường
Nhi Phạm
05-04-2019
30Under30 châu Á lĩnh vực Big Money là những ai?
04-04-2019
Khi bao bì sản phẩm biết “nói”
Kiri Masters
04-04-2019
TIN NỔI BẬT
Bao giờ xóa được chênh lệch lương thưởng giữa nam và nữ?
Vợ Jeff Bezos trở thành người phụ nữ giàu thứ ba thế giới hậu ly hôn
[Infographics] Thương mại quý 1.2019: Mỹ tiếp tục dẫn dắt xuất khẩu, Trung Quốc dẫn đầu thặng dư nhập khẩu
TIN MỚI
Ông chủ tập đoàn Việt Úc nâng tầm con tôm Việt
Giang Thanh – Ảnh: danny Bach
05-04-2019
Cơ hội trúng xe sang khi mua biệt thự, nhà phố CityLand Park Hills
Thông tin doanh nghiệp
05-04-2019
CEO Ngô Văn Tụ: Người đưa VinaSoy đi lên từ bờ vực
Mạnh Quân – Ảnh: Phan Quang
04-04-2019
Tác giả BÍCH TRÂM