ECB tiếp tục thắt chặt chính sách, đặc biệt sau khi ngân hàng trung ương này không dự đoán được mức lạm phát cao hiện nay và bắt đầu tăng lãi suất muộn hơn so với nhiều ngân hàng toàn cầu vào năm ngoái.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) gần như chắc chắn sẽ tăng chi phí đi vay lên mức cao nhất trong 22 năm tại cuộc họp ngày 15/6 và để ngỏ khả năng tăng lãi suất nhiều hơn, qua đó tăng cường cuộc chiến chống lạm phát ngay cả khi nền kinh tế Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) có tín hiệu tích cực.
Đi ngược lại xu hướng của Fed
Tăng trưởng tại 20 quốc gia Eurozone tuy đang đình trệ nhưng lạm phát không biến động mạnh trong vài tháng qua, nhờ giá năng lượng thấp hơn và mức lãi suất cao nhất trong lịch sử 25 năm của ECB.
Hơn nữa, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tạm dừng tăng lãi suất sau 10 lần tăng liên tiếp vào cuối ngày thứ Tư (14/6 theo giờ địa phương). Đây là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy chu kỳ thắt chặt hiện tại ở các nền kinh tế phát triển sắp kết thúc, ngay cả khi vẫn có khả năng xảy ra nhiều đợt tăng lãi suất nữa tại Mỹ.
Tuy nhiên, lạm phát ở Eurozone vẫn cao không thể chấp nhận được đối với ECB, ở mức 6,1% – gấp hơn ba lần so với mục tiêu 2%. Tốc độ tăng giá cơ bản (thường không bao gồm giá lương thực và năng lượng) cũng mới chỉ bắt đầu chậm lại.
Điều đó có thể sẽ khiến ECB tiếp tục thắt chặt chính sách, đặc biệt sau khi ngân hàng trung ương này không dự đoán được mức lạm phát cao hiện nay và bắt đầu tăng lãi suất muộn hơn so với nhiều ngân hàng toàn cầu vào năm ngoái.
ECB được dự đoán sẽ lần thứ tám liên tiếp tăng lãi suất tiền gửi thêm 25 điểm cơ bản lên 3,5%. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2001 tới nay.
Các nhà kinh tế tham gia khảo sát của hãng tin Reuters dự báo ECB sẽ tiếp tục đưa ra một động thái tương tự tại cuộc họp tháng Bảy, trước khi tạm dừng trong phần còn lại của năm 2023.
Tuy nhiên, Chủ tịch ECB Christine Lagarde dự kiến sẽ để ngỏ khả năng tăng lãi suất vào tháng Chín trong cuộc họp báo của bà vào ngày 15/6, đồng thời đẩy lùi những đồn đoán đặt cược của giới đầu tư rằng ngân hàng trung ương này sẽ cắt giảm lãi suất vào năm tới.
Các nhà kinh tế tại ngân hàng Deutsche Bank viết trong một ghi chú rằng, ECB có khả năng sẽ để ngỏ khả năng lãi suất cuối kỳ trên 3,75% và khuyến khích thị trường không đặt cược cho một số đợt cắt giảm lãi suất vào năm 2024.
Bức tranh kinh tế đa sắc
Ngoài vấn đề lãi suất, thị trường cũng dành nhiều sự chú ý xem ECB sẽ cập nhật các dự báo kinh tế ra sao. Có khả năng lạm phát sẽ vẫn cao nhưng tiến sát hơn ngưỡng 2% vào năm tới, trước khi đạt được mục tiêu trên vào năm 2025.
Mặc dù điều này thường báo hiệu một sự tạm dừng quá trình thắt chặt chính sách tiền tệ, nhưng ECB đã cẩn trọng hơn đối với những dự báo của riêng mình sau nhiều năm bỏ lỡ mục tiêu.
Thay vào đó, ECB tập trung vào dữ liệu kinh tế thực tế. Và chúng đang vẽ nên một bức tranh khá hỗn hợp.
Hai quý suy thoái tại cường quốc công nghiệp Đức đã đẩy Eurozone vào một cuộc suy thoái nhẹ vào mùa Đông năm ngoái. Nền kinh tế này nhiều khả năng chỉ đạt mức tăng trưởng khiêm tốn trong năm nay.
Nhưng tỷ lệ thất nghiệp tại Eurozone đang ở mức thấp kỷ lục và tăng trưởng tiền lương đang đi lên, dù vẫn chậm hơn lạm phát.
Tốc độ tăng giá chung đã giảm nhanh sau khi đạt hai con số vào cuối năm ngoái. Tuy nhiên, giá cơ bản – đáng chú ý nhất là đối với các dịch vụ – vẫn chưa cho thấy mức giảm đủ mạnh. Các nhà hoạch định chính sách của ECB cho biết họ cần phải xem xét điều này trước khi chấm dứt thắt chặt chính sách tiền tệ.
Chi phí đi vay cao hơn đang hạn chế nhu cầu tín dụng từ các hộ gia đình và công ty cũng như sự sẵn sàng cho vay của các ngân hàng. Nhưng hoạt động tiêu dùng đang tăng trưởng tốt về mặt danh nghĩa.
Những yếu tố đối lập này có khả năng cung cấp nền tảng cho lập luận của cả hai bên trong hội đồng quản trị của ECB. Đa số đang thúc đẩy ngân hàng trung ương này tăng lãi suất nhiều hơn, trong khi thiểu số ủng hộ việc tạm dừng.
Do đó, các nhà kinh tế nhận định ECB sẽ đưa ra một thông điệp cân bằng hơn về triển vọng so với các cuộc họp gần đây, khi cơ quan này nhấn mạnh cần phải tăng lãi suất lên cao hơn để hạ nhiệt nhu cầu.
Các nhà kinh tế tại ngân hàng Berenberg viết trong một lưu ý cho khách hàng rằng, ECB sẽ tập trung nhấn mạnh rằng đường lối chính sách trong tương lai của họ phụ thuộc vào các số liệu kinh tế, trong bối cảnh những bất ổn ngày càng gia tăng.