Trong chương trình họp báo Amazon Week 2022 tại TP.HCM, Amazon Global Selling Việt Nam đã nhận được và giải đáp nhiều câu hỏi hóc búa từ giới báo chí. Dưới dây là nội dung cuộc trò chuyện với ông Gijae Seong – Giám đốc điều hành Amazon Global Selling Việt Nam tại sự kiện.
Câu hỏi 1: Năm ngoái, nhóm hàng bán chạy của doanh nghiệp Việt Nam tập trung vào nhóm ngành hàng Nhà Cửa, trong đó nổi bật là hàng thủ công mỹ nghệ trang trí nhà cửa. Năm nay có nhóm sản phẩm Chăm Sóc Sức Khoẻ & Cá nhân và Tiện ích gia đình cũng cho thấy kết quả hoạt động tốt. Đánh giá của Amazon Global Selling Việt Nam về các ngành hàng nổi bật năm nay của nhà bán Việt Nam? Sự thay đổi trong thứ tự các nhóm hàng bán chạy trên Amazon của doanh nghiệp toàn cầu nói chung và doanh nghiệp Việt Nam nói riêng đang diễn ra như thế nào?
Trong suốt 2 năm gần đây, Top 5 nhóm ngành hàng bán chạy của các doanh nghiệp Việt Nam trên Amazon vẫn duy trì gồm có Dụng cụ nhà bếp, Nhà cửa & Gia dụng, May mặc, Sản phảm chăm sóc cá nhân & sức khỏe, Tiện ích gia đình.
Nhóm Nhà cửa – Nội thất và nhóm Nhà Bếp liên tiếp dẫn đầu trong 2 năm. Sự thay đổi của năm 2022 so với năm 2021 đến từ sự đa dạng hơn của các sản phẩm trong 2 nhóm ngành hàng này và sản phẩm không chỉ đơn thuần là trang trí nhà cửa mà còn là những sản phẩm tiện ích và nâng cấp không gian sống- với hai xu hướng chính: sản phẩm làm từ gỗ và sản phẩm từ mây tre cói đan. Điều này cũng phản ánh thực tế Việt Nam hiện đang là nhà xuất khẩu về Nội thất gỗ hàng đầu thế giới vào thị trường Mỹ. Các sản phẩm dụng cụ, tiện ích, trang trí nhà cửa làm từ gỗ nổi bật trên Amazon có thể kể đến như bàn ghế ngoài trời, các sản phẩm treo tường để trang trí nhà cửa hoặc không gian làm việc.
Trong danh mục Dụng cụ nhà bếp, các sản phẩm có thiên hướng quà tặng như ly cốc, bình giữ nhiệt cũng chứng kiến sự tăng trưởng ấn tượng năm qua. Chúng tôi dự đoán, sau đại dịch, nhu cầu về tinh thần tăng cao, do đó các sản phẩm quà tặng nói chung như ly, áo thun, bình giữ nhiệt, nến, chăn ga… có thể truyền tải thông điệp làm quà tặng có tốc độ gia tăng cao.
Một danh mục nhóm ngành hàng khác có xu hướng tăng trưởng là Sản phẩm chăm sóc sức khỏe & cá nhân. Nhóm ngành hàng này tăng một bậc và xếp thứ 4 thay vì thứ 5 trong top 5 danh mục ngành hàng bán chạy của doanh nghiệp Việt trên Amazon năm 2022. Năm 2022, chủng loại sản phẩm trong danh mục này mở rộng hơn, đa dạng hơn, như: thực phẩm dinh dưỡng, sản phẩm hữu cơ chất lượng cao. Cũng trong danh mục Sản phẩm chăm sóc sức khỏe & cá nhân, các sản phẩm làm đẹp như lông mi giả, collagen… từ các nhà bán hàng Việt Nam có xu hướng tăng trưởng rất tốt và được dự đoán là nhóm sản phẩm tạo bứt phá những năm tới.
Câu hỏi 2: Amazon Global Selling có thể chia sẻ thêm về dịch vụ FBA? Ngoài ra, Amazon Global Selling hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam như thế nào để vượt qua tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của thị trường Mỹ hay các quy định của hải quan đối với các nhóm hàng , ví dụ đồ gỗ nội thất?
FBA (Fulfillment by Amazon) là dịch vụ hoàn thiện đơn hàng bởi Amazon. Trong đó, FBA cho phép các đối tác bán hàng tiết kiệm thời gian để tập trung vào việc vận hành kinh doanh. Sau khi hàng hóa đến các trung tâm hoàn thiện đơn hàng, Amazon sẽ phụ trách hoàn thiện đơn hàng khi có khách mua hàng đặt như lấy hàng, đóng gói, vận chuyển đơn hàng, chăm sóc khách hàng và quản lý đổi trả hàng hoá. Bên cạnh FBA, nhà bán hàng còn có thể chọn lựa sử dụng dịch vụ MFN (Merchant Fulfilled Network), trực tiếp làm việc với các nhà vận chuyển và tự hoàn thiện đơn hàng để đưa các sản phẩm đến tay người tiêu dùng thông qua các nhà vận chuyển mình chọn lựa.
Liên quan về việc làm sao để giúp các nhà bán hàng Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường lớn như Mỹ hoặc Châu Âu, nó sẽ tùy thuộc vào từng nhóm ngành hàng.
Theo tôi, các sản phẩm tiêu dùng như thực phẩm, đồ uống, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, làm đẹp bôi lên da sẽ có các quy định khắt khe hơn và mỗi thị trường sẽ có những quy định khác nhau. Do vậy, để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam hiểu và nắm rõ các quy định:
- Amazon Global Selling liên tục làm việc với các đối tác cung cấp dịch vụ để liên tục cập nhật những quy định của thị trường mục tiêu đến với các nhà bán lẻ Việt Nam.
- Amazon Global Selling cung cấp các bộ tài liệu được tổng hợp đầy đủ (liệt kê các chỉ tiêu, quy định) theo từng nhóm ngành hàng cụ thể để giúp các nhà bán nhỏ lẻ Việt Nam có thể nắm tất cả các quy định mà mặt hàng của mình cần đảm bảo nếu muốn gia nhập thị trường mục tiêu.
Với nhóm sản phẩm Nhà cửa – Nội thất gỗ, thủ công mỹ nghệ là thế mạnh của Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam nắm rất rõ những quy chuẩn, chất lượng. Do đó, việc tuân thủ quy định không phải vấn đề lớn. Mà thách thức theo tôi là bài toán logistic (vận chuyển và lưu kho) bởi đây là các sản phẩm tương đối cồng kềnh và trọng lượng nặng. Amazon Global Selling cung cấp một số hỗ trợ đến các doanh nghiệp cho nhóm sản phẩm này như sau:
- Cung cấp nhiều chọn lựa đối tác vận chuyển để các nhà bán hàng Việt Nam tìm được đơn vị vận chuyển có chi phí hợp lý nhất.
- Tư vấn các nhà bán hàng tìm ra cách thức đóng hàng tối ưu kích thước, trọng lượng. Ví dụ ghế gỗ xếp gọn, nệm cuộn tròn lại.
- Gần đây, chúng tôi cũng gới thiệu dịch vụ AWD (Amazon Warehouse & Distribution) cho phép các nhà bán hàng có thể lưu kho hàng hóa tại kho bãi lưu trữ và chỉ được vận chuyển đến Trung tâm hoàn thiện đơn hàng của Amazon khi sản phẩm được đặt mua. Điều này sẽ giúp các nhà bán hàng giảm thiểu chi phí logistics, nhất là khi chi phí lưu kho tại Trung tâm hoàn thiện đơn hàng của Amazon cao hơn do được vận hành bằng công nghệ tiên tiến hàng đầu với hàng ngàn đơn vị robot, máy móc & mức độ di chuyển của hàng hóa rất nhanh. Giải pháp này đặc biệt hiệu quả cho ngành hàng nội thất với đặc điểm chú kỳ bán hàng dài hơn để cải thiện chi phí.
Câu hỏi 3: Quý vừa qua, Amazon toàn cầu đã công bố kết quả kinh doanh không tích cực bằng năm 2021. Liệu những khó khăn chung của nền kinh tế thế giới hay Amazon toàn cầu có ảnh hưởng đến hoạt động của Amazon Global Selling Việt Nam hay không?
Năm 2021 là giai đoạn chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ của thói quen mua sắm trực tuyến thay vì trực tiếp do ảnh hưởng từ đại dịch. Với xu hướng mua sắm online tăng cao này, thương mại điện tử nói chung và Amazon toàn cầu nói riêng đã đạt con số tăng trưởng vô cùng ấn tượng.
Năm 2022, mọi người bắt đầu quay lại dần với các sinh hoạt mua sắm thường nhật, bên cạnh đó là các thách thức kinh tế ảnh hưởng bởi chiến tranh tại châu Âu, lạm phát, chi phí sản xuất tăng cao, tạo nên những thách thức mới. Tuy nhiên tại Việt Nam, Amazon Global Selling Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng tốt trong năm 2022. Trong vòng 12 tháng kể từ 1/9/2021 đến 31/8/2022, số lượng nhà bán hàng Việt Nam trên Amazon đã tăng 80% so với cùng kỳ năm trước.
Kết quả này xuất phát từ một số nguyên nhân:
- Nhận thức về xu hướng và vai trò của thương mại điện tử xuyên biên giới thông qua Amazon đối với doanh nghiệp Việt Nam tăng trưởng đáng kể. Với các nỗ lực liên tục nhằm nâng cao nhận thức, đào tạo cho các DN, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam sẵn sàng tham gia sân chơi này sau 2 năm chuẩn bị.
- Nỗ lực của Amazon Global Selling trong việc cải tiến quy trình đăng ký tài khoản bằng cách đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian đăng ký & quy trình xác minh danh tính cũng được hỗ trợ nhân sự nói tiếng Việt. Những sự thay đổi này đã làm giảm bớt nguy cơ “bỏ cuộc” giữa chừng của các doanh nghiệp Việt Nam khi không còn phải chờ đợi quá lâu hay trải qua những quy trình phức tạp. Chính điều đó đã gia tăng tỷ lệ các doanh nghiệp Việt Nam đăng ký thành công và chính thức hoạt động trên Amazon.
- Sự thay đổi trong tâm thế của các doanh nghiệp Việt Nam khi bắt đầu kinh doanh trên Amazon. Thay vì xem đây là một kênh bán hàng mới để tăng thêm lợi nhuận, các nhà bán Việt Nam đã nhận định Amazon là một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc về nhân sự và xây dựng thương hiệu.
Câu hỏi 4: Xu hướng chuyển dịch sản xuất từ Trung Quốc về Việt Nam ảnh hưởng như thế nào đến các nhà bán hàng Việt Nam?
Chúng tôi nghĩ rằng xu hướng này mang lại một số cơ hội hơn là thách thức, bởi:
- Xu hướng này sẽ mang đến cho các doanh nghiệp Việt Nam một thước đo khách quan để nhìn thấy được năng lực sản xuất dồi dào của các nhà sản xuất trong nước.
- Những đối tác bán hàng người Trung Quốc chuyển các cơ sở xuất sang Việt Nam cũng phần nào đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế bằng việc tạo thêm doanh thu cho các ngành công nghiệp hỗ trợ như logistics.
- Cùng với việc chuyển dịch sản xuất và một số nhà bán vào Việt Nam, cũng xuất hiện một lực lượng các nhà cung cấp dịch vụ cho TMĐT từ Trung Quốc. Với những kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực TMĐT, sự xuất hiện của các nhà cung cấp dịch vụ từ Trung Quốc là minh chứng rõ nét tiềm năng to lớn của TMĐT Việt Nam. Hơn thế nữa, xu hướng cũng sẽ mang đến thêm nhiều lựa chọn và kinh nghiệm về mảng dịch vụ cho các nhà bán hàng tại Việt Nam.
Câu hỏi 5: Nông sản Việt Nam có tên tuổi tốt trên trường quốc tế, nhưng lại chưa thực sự trở thành ngành hàng thành công nhất của nhà bán hàng Việt Nam trên Amazon. Lý do vì sao?
Chúng tôi vẫn nhận thấy sự có mặt của các sản phẩm nông sản từ Việt Nam trên Amazon những năm qua như gạo, cà phê hoặc hạt điều, bánh tráng. Tuy nhiên, như tôi đã chia sẻ, các sản phẩm liên quan đến thực phẩm, tiếp xúc con người, bên cạnh những thách thức về tiêu chuẩn chất lượng, các quy định, chính sách của các thị trường mục tiêu, nhóm ngành hàng nông sản còn gặp phải một vài thách thức như:
- Hạn sử dụng: Với nhóm sản phẩm này thường đi liền với thời hạn sử dụng nhất định, do đó cần cân nhắc về thời gian vận chuyển, thời gian lưu kho và chu kỳ bán hàng.
- Bài toán chi phí vận chuyển, lưu kho: hãy hình dung một bao gạo 5kg/ 10kg, bạn sẽ phải tính toán ra sao để có mức bán lẻ phù hợp khi phải tính cả chi phí vận chuyển & lưu kho. Có lẽ chính bởi lý do này, chúng tôi nhận thấy một số nhà bán hiện nay chọn bán các sản phẩm nông sản, thực phẩm cao cấp, hữu cơ để có thể cân đối giữa trọng lượng, chi phí vận chuyển và mức giá phù hợp khi đưa ra thị trường.
- Hầu hết các nhà sản xuất & xuất khẩu nông sản Việt Nam đều đã có các kênh phân phối lớn tại các thị trường như Mỹ, Âu và đôi khi sẽ đi liền với các thỏa thuận về sản phẩm phân phối trên các kênh này. Do đó, để mở bán trên các gian hàng của Amazon, thường doanh nghiệp phải chọn một sản phẩm khác hoặc xây dựng thương hiệu khác cho sản phẩm của mình. Quá trình này cần thời gian & đầu tư của các nhà bán hàng.
Tuy nhiên, thời gian qua, một số thương hiệu đã phần nào thành công như hạt điều LAFOOCO hay cà phê Trung Nguyên với nhóm sản phẩm G7. Những thương hiệu này đã góp phần mở rộng danh mục nông sản Việt Nam trên Amazon.
Câu hỏi 6: Thị trường nào đang mua các sản phẩm của các nhà bán Việt Nam nhiều nhất?
Hiện nay, Amazon đã có mặt ở 21 thị trường trên toàn thế giới và có thể vận chuyển hàng đến hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong số này, Mỹ vẫn đang là thị trường lớn nhất mà các nhà bán hàng Việt Nam bán sản phẩm của mình các năm vừa qua. Lý do là vì:
- Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất, tiềm năng với dân số đông. Bên cạnh đó, Amazon xuất phát điểm ở Mỹ với lượng khách hàng khổng lồ và sự tin tưởng của người tiêu dùng.
- So với một số các thị trường như châu Âu hay Nhật Bản, các chính sách, quy định đối với một số ngành hàng tại Mỹ vẫn khá dễ chịu.
- Các nhà bán lẻ thường lựa chọn thị trường Mỹ cũng bởi ngôn ngữ dễ tiếp cận, trao đổi và làm việc hơn các thị trường không nói tiếng Anh.
Câu hỏi 7: Tỷ lệ phí Amazon đang thu trên mỗi đơn hàng được bán thành công?
Cơ cấu chi phí khi kinh doanh trên Amazon được tính như sau:
- Chi phí đăng ký bán hàng hàng tháng: có hai chọn lựa là gói bán hàng chuyên nghiệp giá 39.99 USD; gói bán hàng cá nhân không tính phí (giới hạn về số lượng đơn hàng bán trong 1 tháng; một vài tính năng sẽ bị giới hạn sử dụng).
- Bên cạnh đó, với gói bán chuyên nghiệp, người bán sẽ trả thêm phí giới thiệu bán hàng. Tuỳ vào thị trường và ngành hàng, ví dụ tại Mỹ, phí này giao động từ 12- 15% cho mỗi đơn hàng bán ra.
- Ngoài ra, nhà bán hàng cũng sẽ tùy chọn sử dụng và trả thêm phí cho các dịch vụ khác nếu sử dụng như phí dịch vụ FBA hay phí quảng cáo để tăng mức độ hiển thị.
Câu hỏi 8: Amazon có mở rộng thêm số lượng thị trường để các nhà bán hàng Việt Nam có thể phát triển bán hàng lên thêm không?
Chúng ta có thể thấy số lượng thị trường mà Amazon có mặt không ngừng tăng. Cách đây vài năm, chỉ có 13 thị trường, nhưng hiện nay Amazon đã mở rộng đến 21 thị trường các nước, giao hàng đến 200 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trong 2 năm gần đây, một vài thị trường Châu Âu mới như Bỉ, Thuỵ Điển hay một số nước Trung Đông cũng đang được mở rộng, con số thị trường mới tiếp tục phát triển. Tại châu Á, từ 2019, marketplace tại Singapore đã có mặt. Đây là tín hiệu cho thấy châu Á dần trở thành một điểm đến mới của Amazon. Chúng tôi chưa thể chia sẻ gì cụ thể hơn nhưng hi vọng vào sự tăng trưởng và môi trường kinh tế của khu vực sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội cho TMĐT & TMĐT Xuyên biên giới.
Câu hỏi 9: Liệu có chênh lệch giữa giá bán lẻ tại các kênh phân phối tại Mỹ và bán hàng qua Amazon làm giảm đi lợi thế của các nhà bán trên Amazon không?
Lợi thế của các nhà bán hàng trên Amazon là mở rộng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi quy mô, ngành hàng. Hiện nay, phần lớn các nhà bán hàng Việt Nam trên Amazon đến từ các doanh nghiệp nhỏ, vừa & siêu nhỏ. Và với các doanh nghiệp quy mô này, để đưa hàng hóa vào kênh bán lẻ truyền thống tại các thị trường quốc tế lớn đòi hỏi rất nhiều đầu tư, chi phí, thời gian. Còn với Amazon, chúng tôi không giới hạn doanh nghiệp lớn hay nhỏ, nhà sản xuất hay chủ thương hiệu, startup… đều có thể bán hàng trên Amazon, và không có bất kỳ sự khác biệt về chi phí tùy vào quy mô doanh nghiệp.
Vẫn có những ưu điểm của bán hàng và mua hàng trực tiếp, song hiện nay, rõ ràng môi trường mua sắm trực tuyến có tốc độ tăng trưởng tốt, chưa kể sự thay đổi hành vi của người mua hàng online những năm gần đây. Người tiêu dùng luôn so sánh để đưa ra chọn lựa, nếu mức giá trên thị trường online cao hơn hẳn, họ sẽ không chọn.
Câu hỏi 10: Amazon Global Selling đặt mục tiêu tăng trưởng bao nhiêu % tại Việt Nam năm 2023?
Chúng tôi không thể chia sẻ con số cụ thể, tuy nhiên, chúng tôi mong muốn tiếp tục đạt được kết quả tăng trưởng tốt hơn trong năm sau. Tổng kim ngạch xuất khẩu Việt Nam ước tính 300 tỷ USD, trong đó tỷ trọng xuất khẩu qua môi trường online vẫn còn rất nhỏ, do đó dư địa của xuất khẩu qua TMĐT còn rất lớn. Rõ ràng chúng ta còn rất nhiều cơ hội.
Câu hỏi 11: Đâu là thách thức, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam khi bán hàng trên Amazon?
2-3 năm trước, nhận thức về xu hướng và mô hình TMĐT xuyên biên giới ở Việt Nam còn rất thấp. Câu hỏi lớn nhất của chúng tôi ở thời điểm đó là làm sao cho doanh nghiệp Việt Nam, thị trường Việt Nam biết về TMĐT xuyên biên giới.
Tuy nhiên, đến năm 2022, câu hỏi lớn nhất không phải là việc biết hay nhận thức về TMĐT xuyên biên giới, mà là “how to do” – tức là kiến thức, là cách làm TMĐT xuyên biên giới, kinh nghiệm làm và làm như thế nào cho hiệu quả.
Nhà bán hàng, doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi tâm thế, chiến lược cho doanh nghiệp đối với TMĐT xuyên biên giới, đầu tư đội nhóm, kiến thức, cập nhật liên tục quy định, luật định của thị trường mục tiêu. Hãy đừng chỉ xem bán hàng xuyên biên giới trên Amazon như một kênh bổ trợ thêm cho những kênh bán hàng hiện có.
Với các doanh nghiệp nói chung, chúng tôi liên tục cung cấp các kiến thức, các chương trình đào tạo qua Học viện Nhà bán hàng (Seller University) được đăng tải trên nhiều kênh như website, Zalo, YouTube, Trung tâm nhà bán hàng (Seller Central)… Đồng thời, các nhà bán hàng cần được trang bị các kiến thức về hậu cần, cách sử dụng các công cụ quảng cáo, xây dựng thương hiệu hiệu quả. Đây là thách thức lớn cho doanh nghiệp Việt Nam ở giai đoạn này.
Câu hỏi 12: Đâu là mục tiêu của Amazon Global Selling khi đồng hành, hỗ trợ, các doanh nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu với Tuần Lễ Hội nghị Thương mại điện tử xuyên biên giới diễn ra tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh?
Amazon Global Selling Việt Nam đặt ra 2 nhiệm vụ chính cho mình:
- Thứ nhất là hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận và tận dụng tối ưu các nguồn lực toàn cầu từ Amazon nhằm đưa các sản phẩm và thương hiệu Việt đến tay người tiêu dùng quốc tế.
- Và thứ hai, giúp Doanh nghiệp nắm bắt cơ hội thương mại trực tuyến toàn cầu và thành công với thương mại điện tử xuyên biên giới.
Riêng với “Amazon Week 2022: Hội nghị Thương mại điện tử xuyên biên giới”, Amazon Global Selling Việt Nam mong muốn mang đến tầm nhìn mới thông qua những chia sẻ đa chiều để doanh nghiệp nhìn thấy tiềm năng xuất khẩu online, giới thiệu những chương trình hỗ trợ, những thông tin cập nhật qua đó từng bước nâng cao nhận thức và sự sẵn sàng cho các doanh nghiệp Việt Nam với thương mại điện tử xuyên biên giới. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tăng thêm sự tin tưởng của nhà bán hàng bằng các câu chuyện người thật việc thật của những nhà bán hàng thành công và công bố trọng tâm chiến lược 2023 của Amazon Global Selling Việt Nam chắp cách cho hàng Việt vươn ra thị trường quốc tế.