Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết sẽ đẩy mạnh triển khai việc thanh toán phí, viện phí không dùng tiền mặt để đơn giản hóa thủ tục cho người dân.
Sáng 20/9, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị trực tuyến “Đẩy mạnh triển khai thanh toán điện tử không dùng tiền mặt trong y tế” tại 63 điểm cầu trên cả nước.

Theo Nghị quyết 02/NQ-CP ban hành ngày 1/1/2019 về cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt trong lĩnh vực dịch vụ công, Chính phủ đã yêu cầu “100% trường học, bệnh viện trên địa bàn đô thị phối hợp với các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán để thu học phí, viện phí… bằng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, ưu tiên giải pháp thanh toán trên thiết bị di động, thanh toán qua thiết bị chấp nhận thẻ”.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, cùng với Bệnh án điện tử, Thanh toán phí/Viện phí không dùng tiền mặt là nội dung quan trọng được Bộ Y tế đẩy mạnh triển khai. Với bệnh viện, thanh toán phí, viện phí không dùng tiền mặt sẽ đơn giản hóa thủ tục cho người dân; Giảm chi phí nhân lực, kiểm đếm, in ấn đơn/phiếu; Tích hợp với hệ thống thông tin bệnh viện, hồ sơ bệnh án điện tử rút ngắn quy trình khám, chữa bệnh.
Đối với người dân, việc thanh toán không dùng tiền mặt cũng dễ dàng và thuận tiện, giúp giảm thời gian chờ đợi và không cần mang theo tiền mặt khi khám, chữa bệnh “thanh toán viện phí bằng tiền mặt ở một số bệnh viện chính là khâu còn nhiều bức xúc nhất đối với người bệnh. Nguyên nhân là do các quầy thanh toán luôn trong tình trạng quá tải khiến người dân phải mất thời gian xếp hàng chờ đợi để trả tiền khám bệnh, tiền viện phí,… gây ra tâm lý ức chế, khó chịu, cáu gắt. Bản thân các bệnh viện cũng phải bố trí nhiều cán bộ chỉ làm công tác thu tiền và thanh toán viện phí”, Bộ trưởng Bộ Y tế Kim Tiến nói.
Theo số liệu từ Bộ Y tế cung cấp, hiện có khoảng hơn 30 bệnh viện đã triển khai các giải pháp, các phương thức thanh toán viện phí không dùng tiền mặt. Trong đó, bệnh viện trường Đại học Y Dược TP.HCM là một trong những đơn vị tiên phong và triển khai hiệu quả thanh toán viện phí không dùng tiền mặt. Hơn 70 ngân hàng và 31 ví điện tử có thể tham gia cung cấp các giải pháp thanh toán viện phí không dùng tiền mặt. Gần 14.000 cơ sở y tế đều có sử dụng tài khoản ngân hàng. Các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt cũng tương đối đa dạng như: Thanh toán bằng thẻ qua máy POS; quét mã QR; Internet banking hoặc sử dụng ví điện tử.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Y tế cũng chỉ ra một số tồn tại làm hạn chế phát triển thanh toán không tiền mặt trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam. Thứ nhất, các bệnh viện chưa nhận thức được đầy đủ ý nghĩa, lợi ích của việc thanh toán điện tử không dùng tiền mặt nên tỷ lệ bệnh viện triển khai thanh toán hiện còn thấp. Bên cạnh đó, việc kết nối giữa phần mềm ngân hàng, các trung gian thanh toán với hệ thống thông tin bệnh viện còn gặp nhiều khó khăn.
Thứ hai, người dân Việt Nam vẫn còn thói quen sử dụng tiền mặt, chưa quen sử dụng thẻ, ứng dụng để thanh toán. Đặc biệt là người dân lớn tuổi, người dân ở vùng sâu, vùng xa, miền núi ít có điều kiện tiếp xúc với các thiết bị CNTT hiện đại.
Thứ ba, phí thanh toán giao dịch điện tử của các ngân hàng còn khá cao khiến người dân e ngại khi sử dụng, bản thân các bệnh viện cũng chưa có các cơ chế chi trả cho các loại phí này. Ngoài ra, tại các cơ sở y tế tại vùng sâu, vùng xa, miền núi vẫn chưa có nhiều giải pháp, phương thức thanh toán viện phí không dùng tiền mặt để người dân sử dụng.
Ông Nguyễn Bá Diệp (Phó chủ tịch, đồng sáng lập Ví điện tử MoMo) nhận định, thanh toán điện tử trong Y tế là lĩnh vực tương đối phức tạp vì liên quan đến việc kết nối kỹ thuật, quy trình thủ tục khá, cũng như có nhiều đơn vị liên quan. Tuy nhiên từ kinh nghiệm triển khai thanh toán Dịch vụ công tại Đà Nẵng, Khánh Hòa, TP.HCM, MoMo đã xây dựng sẵn 3 giải pháp giúp triển khai nhanh việc thanh toán điện tử trong ngành Y tế bao gồm: 1) Tích hợp trên website/app của bệnh viện; (2) Quét mã QR code động/tĩnh và (3) Thanh toán trên Ứng dụng Ví điện tử MoMo.
Đại diện MoMo cho biết, từ trung tuần tháng 6/2019, người dân có nhu cầu đã có thể Đăng ký khám chữa bệnh trước ngày khám và thanh toán tại BV Da liễu (TP.HCM) hoặc thanh toán viện phí tại quầy tại BV Nhi Đồng 1 (TP.HCM), BV Đa Khoa Hồng Ngọc (Hà Nội) bằng quét QRCode thông qua Ví điện tử MoMo. Trong tháng 10 tới đây, dịch vụ của Ví điện tử MoMo cũng sẽ được triển khai tại BV Đại học Y dược TP.HCM.
“Với hệ sinh thái 22 ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam đã liên kết trực tiếp với Ví điện tử MoMo, sẽ giúp các bệnh viện tiết kiệm thời gian khi không phải tốn đi công kết nối với từng ngân hàng riêng lẻ để triển khai dịch vụ. Về phía bệnh nhân, người nhà bệnh nhân cũng không phải “lăn tăn” xem ngân hàng mà họ đang sử dụng đã có thể thanh toán tại bệnh viện họ muốn khám, chữa bệnh hay chưa!”, ông Diệp trình bày.

Sử dụng Ví MoMo để thanh toán, bệnh nhân chỉ cần một vài tác đơn giản trên điện thoại đã có thể thanh toán được chi phí khám, chữa bệnh, không cần xếp hàng, giảm thời gian chờ đợi, đơn giản thủ tục, không phải mang theo tiền mặt hoặc thẻ ngân hàng. Hình thức này cũng giúp các bệnh viện giảm thiểu tình trạng quá tải, tiết kiệm nguồn chi phí phải bỏ ra cho nhân sự, kiểm đếm, in ấn. Đặc biệt, ngành Y tế sẽ trở thành lá cờ đầu trong công cuộc số hóa các dịch vụ công theo tinh thần Nghị quyết 02 của Chính Phủ. “Các bệnh viện nếu cần giải pháp cứ gọi trực tiếp cho tôi. Chỉ cần các bệnh viện quyết tâm, còn về công nghệ MoMo sẽ… lo trọn gói” ông Diệp nhấn mạnh.
Để đẩy mạnh việc cung cấp giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt trong lĩnh vực Y tế, Ví điện tử MoMo không ngừng tìm kiếm các đối tác đầu ngành để cùng MoMo cung cấp trọn gói hệ thống giải pháp cho các bệnh viện. Đầu tháng 9/2019 vừa qua, Ví điện tử MoMo và Công ty Hệ thống Thông tin FPT (FPT IS) đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược đưa tiện ích thanh toán điện tử Ví MoMo vào các Hệ thống Quản lý Bệnh viện FPT.eHospital trên toàn quốc. Với hợp tác này, hàng trăm bệnh viện trên cả nước có thể ứng dụng công nghệ thanh toán hiện đại và tiện lợi của Ví điện tử MoMo.
Hội nghị trực tuyến Đẩy mạnh triển khai thanh toán điện tử không dùng tiền mặt trong y tế một lần nữa khẳng quyết tâm của ngành Y tế trong công cuộc số hóa. Trước đó, ngày 19/9/2019, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng đã ban hành Chỉ thị về đẩy mạnh triển khai thanh toán viện phí không dùng tiền mặt trong ngành Y tế. Trong đó, yêu cầu các cơ sở y tế triển khai các phương thức thanh toán điện tử không dùng tiền mặt tại đơn vị, đáp ứng nhu cầu của người dân trước ngày 31/12/2019.
