Thương vụ mua lại lớn nhất ngành bán dẫn đổ bể

Ngân hàng SoftBank với vai trò nhà đầu tư không thể bán công ty chip ARM cho Nvidia khi các chính quyền ở Mỹ, Anh và châu Âu lo ngại về ảnh hưởng với sự cạnh tranh trong ngành bán dẫn toàn cầu.

Đây là thoả thuận sáp nhập lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực chip. Theo đó, nếu thương vụ thành công, Nvidia có quyền kiểm soát ARM, là công ty sản xuất công nghệ lõi của hầu hết thiết bị di động trên thế giới. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn dựa vào thiết kế chip của ARM, bao gồm Qualcomm, Microsoft… đều phản đối thương vụ.

ARM có nguồn gốc từ công ty Acorn của Anh và được SoftBank mua lại với giá 31 tỷ USD năm 2016. Không như các công ty sản xuất chip xử lý khác như AMD, Intel, Motorola hay Hitachi, ARM chỉ thiết kế và bán chip thay vì tạo vi mạch CPU, GPU hoàn chỉnh.

Kiến trúc ARM được rất nhiều công ty bán dẫn trên thế giới mua bản quyền, trong đó có Apple, Samsung, Qualcomm… Một số công ty lớn gần đây bắt đầu chuyển sang dùng chip ARM như Microsoft với máy tính Surface, Apple cũng có kế hoạch sử dụng chip này cho máy Mac.

Nvidia cần ARM để cạnh tranh với các đối thủ lớn khác

Nvidia là nhà sản xuất chip đồ họa hàng đầu thế giới, đang tập trung vào các lĩnh vực như GPU, ô tô tự lái và AI những năm qua. Tuy nhiên, công ty chưa ghi dấu ấn ở mảng thiết kế CPU hoặc phần cứng di động ngoài dòng chip Tegra được sử dụng trong các thiết bị chơi game, như Nintendo Switch.

Từ tháng 9/2020, Nvidia thông báo kế hoạch mua ARM với giá 40 tỷ USD, trong đó có 21,5 tỷ USD cổ phiếu và 12 tỷ USD tiền mặt. Nhưng con số này tăng vọt lên tới 66 tỷ USD khi cổ phiếu của Nvidia bứt phá, đạt mức cao nhất là 87 tỷ USD vào tháng 11 năm ngoái.

Nguồn tin cho biết thất bại của thương vụ có thể dẫn đến biến động trong đội ngũ quản lý tại ARM khi CEO Simon Segars được thay thế bởi Rene Haas, người đứng đầu bộ phận sở hữu trí tuệ của công ty.

Tại Anh, các chính trị gia coi ARM là tài sản chiến lược của quốc gia. Cuối năm ngoái, Anh gia hạn cho cuộc đánh giá sự ảnh hưởng đến sự cạnh tranh do thương vụ gây ra, cân nhắc thêm về vấn đề “an ninh quốc gia”.

Nvidia quyết định từ bỏ việc “theo đuổi” ARM tại cuộc họp hội đồng quản trị trước đó. Định hướng mua lại ARM là nỗ lực để qua mặt các đối thủ chip như Intel và AMD.

CEO Nvidia Jensen Huang hy vọng có thể sử dụng thiết kế bộ xử lý của ARM để củng cố vị thế ngày càng tăng của Nvidia trong các trung tâm dữ liệu với sản phẩm card đồ hoạ.

Tuy nhiên, một số công ty công nghệ lớn đang sử dụng thiết kế chip của ARM lập luận rằng Nvidia sẽ có lợi thế không công bằng khi sở hữu quyền trước tiên với công nghệ của ARM, gây tổn hại đến sự cạnh tranh.

ARM gặp khó khi không nhận được hậu thuẫn từ Nvidia

Nvidia khẳng định sẽ duy trì doanh số bán hàng cho các khách hàng khác của ARM sau khi thương vụ hoàn tất. Tuy nhiên, Cơ quan cạnh tranh và thị trường của Anh cho biết không tin vào lời hứa này. Ủy ban Thương mại Mỹ khởi động cuộc điều tra về thương vụ này từ cuối năm ngoái.

Các chuyên gia nhận định thoả thuận đổ bể gần như không ảnh hưởng đến Nvidia, trong khi ARM sẽ không còn nhận được hậu thuẫn từ gã khổng lồ chip và có thể đối mặt thách thức mới.