BizLIVE –
Một trong những yếu tố quan trọng giúp iPhone thành công chính là việc chi phí lao động tại Trung Quốc thấp, lực lượng lao động Trung Quốc đông đảo giúp đáp ứng không ngừng cho nhu cầu iPhone tăng nhanh qua các năm.
Tuy nhiên, mặt trái của tấm huy chương bao giờ cũng là những điều cay đắng. Chỉ riêng tại nhà máy của Hồng Hải năm 2010 đã có 18 vụ công nhân cố gắng tự tử, trong đó 14 người mất mạng.
Các báo cáo sau đó cho thấy các công nhân đã phải làm việc trong điều kiện không hề dễ chịu, thời gian làm việc quá dài, công việc vất vả trong khi đó chất lượng cuộc sống không đảm bảo.
Sau hàng loạt những thảm họa này, Apple đã thắt chặt chính sách quản lý lao động tại các nhà máy của nhà cung cấp đồng thời giảm bớt giờ làm thêm.
Cùng lúc đó, tập đoàn Hồng Hải nâng lương cho công nhân, mở thêm các trung tâm chăm sóc sức khỏe với nhiều nhân viên y tế chuyên nghiệp. Đồng thời, công ty cho phép công nhân tự chọn nơi ở thay vì bắt buộc phải ở trong ký túc xá của công ty.
Dù vậy, hệ thống cung cấp sản phẩm của Apple vẫn tiếp tục phải hứng chịu nhiều chỉ trích về vi phạm luật lao động. Thông tin được công bố gần đây cho thấy nhiều thực tập sinh tại nhà máy đã phải làm việc thêm giờ quá nhiều khi hoạt động sản xuất iPhone tại nhà máy chính của Hồng Hải đang trong giai đoạn cao điểm.
“Tôi tin rằng dây chuyền sản xuất của Apple đã có nhiều cải thiện trong thập kỷ qua, thế nhưng nếu so với lợi nhuận khủng mà họ kiếm được, những thay đổi trên chẳng đáng la bao”, sáng lập của tổ chức China Labor Watch, ông Li Qiang, nhận xét.
Apple đã bác bỏ quan điểm của ông Li, họ lấy dẫn chứng báo cáo về trách nhiệm của nhà cung cấp năm 2016, theo đó, Apple đã thực hiện 705 đợt kiểm toán các nhà cung cấp để đảm bảo nhóm các nhà cung cấp này đáp ứng được yêu cầu khắt khe của Apple.
Đồng thời, Apple cũng cho biết đã hợp tác với các nhà cung cấp để đào tạo hơn 2,4 triệu công nhân để giúp họ hiểu về quyền lợi của người lao động.
Sự phụ thuộc của Apple vào công nhân châu Á cũng khiến Apple phải đối diện với nhiều áp lực chính trị tại chính quốc. Trong chiến dịch vận động tranh cử của mình, ông Donald Trump không ngừng chỉ trích Apple về việc lạm dụng lao động ở nước ngoài và thề sẽ buộc Apple đưa hoạt động sản xuất iPhone trở lại Mỹ.
Trong một tuyên bố của mình, CEO của Apple, ông Tim Cook từng khẳng định rằng công nhân Mỹ nhiều khi thiếu những kỹ năng mà Apple cần để sản xuất iPhone, đồng thời ông khen chất lượng tay nghề của công nhân Trung Quốc.
Ông Tim Cook nhận xét: “Sẽ thật sai lầm nếu nói rằng các công ty nước ngoài đến Trung Quốc chỉ bởi chi phí lao động thấp. Điều quan trọng ở đây chính là tay nghề của công nhân Trung Quốc rất tốt.”
Khi mà nhu cầu điện thoại thông minh trên thị trường thế giới gần đến điểm bão hòa, Apple đang trông chờ vào Trung Quốc để tăng trưởng doanh số bán điện thoại. Tuy nhiên tại thị trường của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này, Apple phải cạnh tranh quá nhiều với các đối thủ Trung Quốc chuyên sản xuất điện thoại giá rẻ mà tính năng thực ra cũng không thua kém là bao nhiêu.
Số liệu từ công ty nghiên cứu Canalys cho thấy doanh số bán iPhone tại Trung Quốc giảm sáu quý liên tiếp cho đến quý 2/2017 mới tăng trưởng lại. Và ngay cả khi đã tăng trưởng lại, doanh số bán iPhone tại Trung Quốc vẫn thấp hơn rất nhiều so với Huawei, Oppo, Vivo, Xiaomi.
Để tăng cường sự hiện diện tại Trung Quốc và đảm bảo mối quan hệ với chính quyền, CEO của Apple đã đến thăm Trung Quốc hơn 10 lần, đồng thời công ty cũng công bố thành lập hơn 10 trung tâm nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại đây.
Ông cũng gây ra nhiều tranh cãi khi chấp nhận gỡ hàng trăm ứng dụng khỏi kho ứng dụng của Apple, trong đó bao gồm Skype, The New York Times và cả VPNs – ứng dụng cho phép người dùng Internet Trung Quốc né các biện pháp kiểm soát Internet tại nội địa Trung Quốc.
Trong diễn đàn công nghệ vào tháng 12/2017, ông Cook cũng khiến nhiều người phản bác quan điểm của ông với những tuyên bố ủng hộ tự do ngôn luận. Nhiều ngày sau đó, ông lại nói ông ủng hộ việc tuân thủ pháp luật Trung Quốc.
10 năm đã là một khoảng thời gian dài trong lĩnh vực công nghệ, giống như thời đỉnh cao của máy tính cá nhân trước đây. Giờ đây, nhiều nhà cung cấp của Apple đang bắt đầu đặt câu hỏi về tương lai của điện thoại thông minh, nhiều người cho rằng tính năng cơ bản của điện thoại thông minh sẽ vẫn tồn tại, nhưng các thiết bị cầm tay sẽ phát triển thành một loại thiết bị khác mà có thể hiện tại nhiều người chưa hình dung ra.
Chính Apple cũng đang giảm bớt sự phụ thuộc vào phát triển phần cứng khi hãng đang tập trung phát triển nhiều hơn dịch vụ điện toán đám mây, nội dung và hoạt động thanh toán.
Apple đã phát đi thông điệp hãng muốn cạnh tranh với Netflix và Amazon trong lĩnh vực truyền thông. Gần đây, Apple đã giành được quyền mua lại một chương trình truyền hình đang có sự tham gia của hai ngôi sao Reese Witherspoon và Jennifer Aniston.
Trung Mến