Ngành thép Việt lo mất toàn bộ thị trường Mỹ

06/03/2018


Hiệp hội Thép lo ngại, trong trường hợp Mỹ áp dụng biện pháp thuế suất tối thiểu 53%, doanh nghiệp thép Việt Nam sẽ không thể cạnh tranh được với các quốc gia khác dẫn đến nguy cơ bị loại trừ hoàn toàn ra khỏi thị trường Mỹ.

 

Hiệp hội Thép Việt Nam vừa có báo cáo đánh giá, ngành công nghiệp thép của Việt Nam mới chỉ vừa bắt đầu phát triển và vẫn đang đối mặt với rất nhiều khó khăn, đặc biệt là các biện pháp hạn chế từ thị trường nước ngoài.
Cụ thể, năm 2017, kim ngạch xuất khẩu thép của Việt Nam vào thị trường Mỹ chỉ đạt 445 triệu USD, chiếm trên 1,6% tổng lượng nhập khẩu của Mỹ. Trong khi đó, thép Việt Nam đang đối mặt với hai vụ điều tra của Mỹ với hậu quả là thép Việt có nguy cơ bị áp dụng thuế nhập khẩu bổ sung hoặc hạn ngạch.
Tổng thống Mỹ mới đây đã công bố sẽ đưa quyết định cuối cùng ngày 11/4/2018 về việc áp dụng một trong ba biện pháp hạn chế nhập khẩu thép vì mục đích an ninh quốc gia. Cụ thể, thuế suất nhập khẩu tối thiểu được áp dụng ở mức 53% đối với 12 quốc gia trong đó có Việt Nam và áp dụng hạn ngạch tối thiểu 100% đối với các quốc gia khác; hoặc áp dụng hạn ngạch 63% đối với tất cả các sản phẩm thép nhập khẩu từ tất cả các quốc gia; hoặc thuế nhập khẩu toàn cầu với mức tối thiểu 24%.
Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, đối với trường hợp Mỹ áp dụng biện pháp thuế suất tối thiểu 53%, thép Việt sẽ không thể cạnh tranh được với các quốc gia khác dẫn đến nguy cơ bị loại trừ hoàn toàn ra khỏi thị trường Mỹ.
Hiệp hội này cũng cho rằng đây chính là biện pháp phân biệt đối xử, đẩy Việt Nam vào tình huống khó khăn và nguy cơ bị triệt tiêu, mất thị trường là thấy rõ. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp trong nước đối mặt với nguy cơ phá sản, thua lỗ, khiến đời sống của hàng triệu lao động gặp khó khăn.
Còn với phương án hạn chế hạn ngạch 63% đối với tất cả các sản phẩm thép nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, Hiệp hội Thép cho rằng lượng xuất khẩu sẽ có nguy cơ giảm cực mạnh vào khoảng 37%, tương đương với 164 triệu USSD doanh thu xuất khẩu năm 2017. Điều này sẽ có ảnh hưởng tới toàn ngành một cách nghiêm trọng về lâu dài.
Phương án áp dụng mức chung tối thiểu là 24% dù được Hiệp hội đánh giá là ít tác động nhất nhưng vẫn gây thiệt hại rất lớn đối với doanh nghiệp Việt.

Tuy nhiên, đơn vị nghiên cứu là công ty chứng khoán Bảo Việt (BVSC) thì lại cho rằng mức độ ảnh hưởng thực tế sẽ không quá nghiêm trọng do Mỹ hiện chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 11% tổng giá trị xuất khẩu các mặt hàng sắt thép của Việt Nam.

BVSC cho rằng, trên thực tế, nếu như xuất khẩu sang Mỹ bị ảnh hưởng do quyết định mới của Tổng thống Trump, ngành thép Việt Nam có thể sẽ quay về dồn sức cạnh tranh trên thị trường chính hiện nay là khối ASEAN (hiện chiếm 59,3%). Theo ước tính, cả Tập đoàn Hoa Sen (HSG) và Nam Kim (NKG), hai doanh nghiệp tiên phong trong việc tận dụng cơ hội xuất khẩu sang Mỹ trong năm 2016 đều tiêu thụ không quá 5% tổng sản lượng tại thị trường Mỹ.

Thêm vào đó, mặc dù chắc chắn sẽ gặp khó khăn sau quyết định áp thuế của Mỹ nhưng điểm tích cực đối với ngành thép của Việt Nam là từ năm nay trở đi, năng lực sản xuất thép cuộn cán nóng của Việt Nam sẽ đủ để tạo nên CO (giấy chứng nhận xuất xứ, nguồn gốc hàng hóa) do có nhiều dự án mới đi vào hoạt động.

Còn theo Công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC), các doanh nghiệp thép Việt vẫn còn nhiều cách tiếp cận thị trường Mỹ, bởi mục tiêu của chính phủ nước này là chặn các mặt hàng có nguồn gốc Trung Quốc được gia công hoặc tạm nhập tại các nước khác để né thuế. Bằng việc sản xuất từ thượng nguồn hoặc sử dụng bán thành phẩm được sản xuất trong nước, các doanh nghiệp vẫn có thể chứng minh xuất xứ Việt Nam để bán hàng tại thị trường khắt khe như Mỹ, khối EU và Úc.

Dự kiến trong năm 2019, các lò cao mới của Formosa Hà Tĩnh và HPG đi vào hoạt động nâng tổng công suất HRC của thị trường nội địa lên khoảng gần 10 triệu tấn/năm. VDSC cho rằng đây là nguồn cung bán thành phẩm dồi dào cho các doanh nghiệp tôn mạ như HSG và NKG, đồng thời là nhân tố quan trọng để “hoá giải” các quy định khắt khe về xuất xứ được áp dụng không chỉ tại một số thị trường mà còn đóng vai trò then chốt trong nhiều hiệp định thương mại mà Việt Nam tham gia.

Lâm An