Kiểm toán Nhà nước chỉ ra nhà băng cho vay vào các “ông lớn” gặp khó

Kiểm toán Nhà nước vừa gửi đến Quốc hội kết quả kiểm toán báo cáo tài chính, các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước năm 2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và 9 tổ chức tài chính, ngân hàng bao gồm BIDV, Vietcombank, VietinBank, Ngân hàng Hợp tác xã, Oceanbank, GPbank, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp – DATC và MB.

Theo đó, Kiểm toán Nhà nước đánh giá có nhiều ngân hàng đầu tư tài chính không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp như Oceanbank có 12/39 khoản đầu tư với giá trị vốn góp 411 tỷ đồng từ năm 2009-2011 đến năm 2016 không thu được cổ tức; năm 2016 không nhận được cổ tức của 28 khoản đầu tư; tại 31/12/2016 trích lập dự phòng 198 tỷ đồng của 14 khoản đầu tư do đơn vị thua lỗ qua nhiều năm (trong đó 05 đơn vị gần như không còn hoạt động).

Hay Vietcombank đầu tư 204,97 tỷ đồng (tương ứng 9,625 triệu USD) vào Công ty Chuyển tiền Vietcombank, lỗ lũy kế đến 31/12/2016 là 5,347 triệu USD, VCB trích lập dự phòng 103,7 tỷ đồng; đầu tư 135,15 tỷ đồng vào Công ty Liên doanh quản lý Quỹ đầu tư chứng khoán Vietcombank, lỗ lũy kế đến 31/12/2016 là 12,8 tỷ đồng; 270 tỷ đồng vào Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Vietcombank – Cardif, năm 2016 lỗ 17,8 tỷ đồng; 123,45 tỷ đồng vào Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương, tỷ lệ cổ tức được chia năm 2016 là 4%; 70,95 tỷ đồng vào Công ty Tài chính Xi măng, năm 2016 không nhận được cổ tức.

BIDV đầu tư vào 3 công ty con 3.128 tỷ đồng, 12 khoản đầu tư dài hạn khác 280,2 tỷ đồng không nhận được cổ tức; Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV: Đầu tư 05 mã chứng khoán (CTG, DPM, PVS, THC, GEX) lỗ 239,62 tỷ đồng; Tổng công ty Bảo hiểm BIDV: Đầu tư cổ phiếu Công ty CP Phát triển Đông dương xanh từ năm 2009, trích lập dự phòng 65,2% giá trị đầu tư (16,89 tỷ đồng).

Tại VietinBank, cổ tức, lợi nhuận chuyển về năm 2016 bằng 4,1% vốn đầu tư,..

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều ngân hàng chưa thoái theo lộ trình các khoản vốn góp vượt giới hạn quy định của Luật các tổ chức tín dụng; nhiều diện tích đất chưa sử dụng hoặc chậm triển khai dự án; hệ thống công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu quản lý.

Hầu hết các ngân hàng thương mại còn sai sót về trình tự, thủ tục cho vay (thẩm định thiếu chặt chẽ, chứng từ giải ngân không đầy đủ, chưa giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay, định kỳ chưa đánh giá lại tài sản đảm bảo…); phân loại nợ chưa phù hợp, trích lập dự phòng rủi ro tín dụng chưa chính xác.

Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra một số khoản vay dư nợ lớn tiềm ẩn rủi ro tại một số ngân hàng lớn.

Như Vietcombank có nhóm khách hàng kinh doanh thẻ cào điện thoại vay vốn tại chi nhánh TP.HCM từ năm 2011, 2012 quá hạn trả nợ từ năm 2014, dư nợ gốc đến cuối 2016 là 251,7 tỷ đồng, lãi 85,7 tỷ đồng, sử dụng vốn sai mục đích, có dấu hiệu lừa đảo, Vietcombank đang đề nghị Cơ quan an ninh điều tra xử lý.

Trong khi đó, một số khách hàng lớn của ngân hàng VietinBank có tình hình tài chính khó khăn, đã được cơ cấu lại nợ, như Công ty CP DAP số 2 – Tập đoàn Hóa chất 1.113 tỷ, CTCP Gang thép Thái Nguyên 1.824 tỷ đồng, Công ty Phân đạm và hóa chất Hà Bắc 1.921 tỷ đồng, Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung 4.646 tỷ đồng, CTCP Hóa dầu và xơ sợi dầu khí 1.204 tỷ đồng, Dự án Đạm Ninh Bình – Tập đoàn Hóa chất 725,9 tỷ đồng, CTCP xi măng Công Thanh 8.401 tỷ đồng, CTCP sửa chữa tàu biển NOSCO 3.078 tỷ đồng, CTCP quốc tế C&T 919 tỷ đồng, CTCP Đất Việt 1.035 tỷ đồng, Tập đoàn Bitexco 6.949 tỷ đồng)…Tổng số tiền các khách hàng lớn này nợ lên tới con số gần 32.000 tỷ đồng.