Làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) là ngôi làng thuần Việt tối cổ, một trong những cái nôi của dân tộc Việt. Làng có 956 ngôi nhà cổ, trong đó có căn được xây dựng từ những năm 1649, 1703, 1850… Những ngôi nhà cổ đều được làm từ các vật liệu truyền thống: đá ong, gỗ xoan, tre, gạch đất nung, ngói với kiến trúc 5 gian hoặc 7 gian.
Trong số này phải kể đến ngôi nhà của gia đình ông Nguyễn Văn Hùng đã được tổ chức Unessco Châu Á công nhận là ngôi nhà được giữ nguyên trạng nhất ở làng cổ Đường Lâm với tuổi đời 369 năm.
“Dựa bản bản cúng cầu an được lưu giữ trong nhà, Viện Hán Nôm đã dịch ra thời điểm xây dựng là 1649”, chủ nhà Nguyễn Văn Hùng cho biết.
“Phần gỗ vẫn giữ nguyên từ thời xưa, theo các nhà khoa học, gỗ của ngôi nhà đã tồn tại được hàng trăm năm thì mối mọt không thể xâm nhập. Phần loang lổ đã xuất hiện từ giai đoạn đầu ngôi nhà. Tuy nhiên những phần bên dưới ẩm thấp do thời tiết không thể tránh được”, ông Hùng chia sẻ.
Năm 2008, sau khi làng Đường Lâm được công nhận di tích cấp Quốc gia, ngôi nhà được tổ chức Jica (Nhật Bản) lần đầu bảo tồn trùng tu. Toàn bộ phần kết cấu của ngôi nhà vãn giữ nguyên, những phần xuống cấp được phục chế bằng cách cấy thêm chất liệu kết dính vào cho vững chắc.
Phần ngói của ngôi (thường gọi là ngói ta, ngói mũi) được xếp thành nhiều lượt dày tới 20cm, tạo sự thông thoáng mát mẻ, bảo vệ phần gỗ tường và cột. Thông thường phải sau 15 năm chủ mới phải đảo ngói một lần để kiểm tra và thay thế những viên ngói nứt. Ngói thay thế mua lại của những hộ gia đình trong làng có ngói bỏ đi.
