Dự án đường sắt đô thị: Không phải ‘đội vốn’ mà là chưa tính hết, tính đủ

Dự án đường sắt đô thị: Không phải ‘đội vốn’ mà là chưa tính hết, tính đủ


(TBTCO) – Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc các dự án đường sắt đô thị điều chỉnh tăng vốn thêm hàng chục nghìn tỷ đồng không nên nói ngay là đội vốn mà thực ra là tính chưa hết hoặc tính chưa đầy đủ nên phải điều chỉnh lại.


Tại phiên chất vấn của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBVTQH) sáng 15/8, đại biểu Phan Thái Bình (Quảng Nam) đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc sử dụng vốn vay ODA. Đầu mối quản lý ODA chỉ có chức năng đàm phán, ký kết
Nêu thực tế việc huy động, sử dụng vốn vay ODA cho 5 dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM đến nay đều chậm tiến độ, đại biểu cho biết, theo báo cáo 5 dự án này đội vốn dự kiến khoảng 80.000 tỷ đồng. “Nguyên nhân và trách nhiệm của Bộ trưởng trong quản lý điều hành và sử dụng vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài thời gian qua và giải pháp thời gian tới là gì?” – đại biểu đặt câu hỏi với Bộ trưởng. 
Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, theo quy định của Luật Quản lý nợ công và nghị định của Chính phủ, trước 1/7/2018, chức năng quản lý nhà nước về ODA thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
Cụ thể trước khi Luật Quản lý nợ công có hiệu lực, những vấn đề về chủ trương đầu tư, ký kết hiệp định, điều chỉnh dự án, phân bổ dự toán…. đều thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư quản lý theo sự phân công của Chính phủ. Sau khi luật mới có hiệu lực, và kể cả sau Nghị định 132 (Nghị định 132/2018/NĐ-CP của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 16/2016/NĐ-CP về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài) cũng chỉ có một điều được sửa là Bộ Tài chính là đầu mối đàm phán, ký kết các hiệp định. 
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, điều này chưa thực sự phù hợp với Luật Quản lý nợ công khi đầu mối quản lý chỉ là chức năng đàm phán, ký kết, trong khi việc đầu tư bao gồm rất nhiều khâu, từ chủ trương đầu tư, giao dự toán… Hiện nay, một trong những nguyên nhân giải ngân chậm là giao dự toán chậm, giao kế hoạch cũng chậm. Cùng với đó trong quá trình thực hiện lại điều chỉnh dự án, hay những vấn đề nội tại như giải phóng mặt bằng, bố trí vốn đối ứng…. làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án. 
“Chúng tôi cho rằng vấn đề này cần báo cáo thêm với Chính phủ để có bước phân công hợp lý hơn, nhất là khi tới đây trong triển khai Luật Đầu tư công vừa được Quốc hội thông qua, chúng ta phải quan tâm vấn đề này” – Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nói. 
Liên quan đến việc chậm tiến độ, đội vốn…, Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng nêu rõ đây trước hết là trách nhiệm của chủ đầu tư, sau đó mới là trách nhiệm các bộ, ngành có liên quan trong quá trình xem xét, phê duyệt, triển khai dự án. 

 Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trả lời tại phiên họp.
Đội vốn lớn do kinh nghiệm quản lý, năng lực chưa theo kịp 
Về trách nhiệm quản lý của mình, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, nguyên nhân chính khiến các dự án đường sắt đô thị ở TP.HCM và Hà Nội đều đang rất chậm tiến độ do đây là các dự án đường sắt đô thị mà lần đầu tiên Việt Nam thực hiện, nên hiểu biết, kinh nghiệm, năng lực của chúng ta từ tư vấn đến quản lý chưa theo kịp, chưa đáp ứng yêu cầu. 
Về nguyên tắc, sử dụng vốn ODA là thu hút công nghệ, kinh nghiệm của quốc tế nên các nhà thầu tư vấn của quốc tế lập dự án và các cơ quan của ta xem xét phê duyệt. Tuy nhiên, chúng ta đã không lường hết được từ khâu đầu đến khâu cuối dự án. Do đây là dự án rất lớn, phức tạp nên từ lúc phê duyệt cho đến khi triển khai thực hiện đã điều chỉnh tăng vốn rất lớn. Như tuyến đường sắt đô thị thứ nhất của TP.HCM là tuyến Bến Thành – Suối Tiên đã tăng từ khoảng 17.000 tỷ đồng lên khoảng 47.000 tỷ đồng. Dự án số hai cũng tăng từ 26.000 tỷ đồng lên 47.000 tỷ đồng. Dự án của Hà Nội cũng tăng lên khoảng 40.000 – 50.000 tỷ đồng, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết. 
Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cũng cho rằng ở đây chúng ta không nên nói ngay là đội vốn mà thực ra là tính chưa hết hoặc tính chưa đầy đủ. “Vì chưa triển khai nên khái niệm đội vốn cũng ở mức độ thôi. Nguyên nhân chính là do không lường hết quy mô, hạng mục của dự án nên phải điều chỉnh lại” – Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nói. 
Việc điều chỉnh vốn quy mô lớn của các dự án này đã kéo theo 4 hệ luỵ lớn mà hiện đang phải xử lý là thẩm quyền phê duyệt thế nào, nguồn vốn ở đâu, có vào kế hoạch trung hạn hay không, khả năng cấp phát và vay lại của địa phương.
Về những vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết hiện nay các dự án này đã rõ về thẩm quyền. TP.HCM đang tiến hành thẩm định lại để phê duyệt điều chỉnh lại dự án, trên cơ sở đó thống nhất được với Bộ Tài chính về phương án vay và cấp phát giữa Nhà nước và địa phương, nguồn vốn bố trí trong kế hoạch trung hạn cũng đã được cân đối, do vậy có đủ điều kiện để tiếp tục thực hiện thời gian tới. Duy nhất chỉ có chờ TP.HCM phê duyệt lại các quyết định điều chỉnh này, trên cơ sở sự cho phép và hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư./.


Hoàng Yến

Chuyên mục: THỜI SỰ


Viết bình luận

<